HÀNH HƯƠNG KÍNH ĐỨC MẸ ĐÊM GIAO THỪA
PHẦN MỞ ĐẦU – CHÀO ĐÓN VÀ TÂM TÌNH ĐÊM GIAO THỪA
Kính thưa cộng đoàn phụng vụ, anh chị em thân mến trong Chúa Kitô và dưới bóng Đức Trinh Nữ Maria!
Những giây phút thiêng liêng nhất của năm cũ đang trôi qua. Khi đồng hồ điểm dần về số 0, khi pháo hoa rực rỡ chiếu sáng bầu trời đêm, khi tiếng chuông nhà thờ vang vọng giữa không gian tĩnh lặng của giao thừa, chúng ta đã lặng lẽ rời xa những ồn ào của phố phường, rời xa mâm cỗ tất niên ấm cúng bên gia đình, để quy tụ về đây – dưới chân Đức Mẹ – trong đêm hành hương kính Mẹ đêm giao thừa.
Đây không chỉ là một buổi cầu nguyện thông thường. Đây là khoảnh khắc thiêng liêng nhất trong năm: thời khắc chuyển giao giữa quá khứ và tương lai, giữa những gì đã qua và những gì sắp đến. Trong văn hóa Việt Nam, giao thừa là lúc “trừ tịch” – xua tan điều xấu, đón điều lành; là lúc gia đình quây quần, thắp hương tưởng nhớ tổ tiên, trao nhau những lời chúc phúc chân thành nhất. Nhưng đối với người Công giáo chúng ta, đêm giao thừa mang một ý nghĩa sâu xa hơn nhiều: đó là lúc chúng ta dừng lại trước nhan Chúa và Mẹ Maria để tạ ơn một năm cũ với muôn vàn ân sủng, để ăn năn thống hối những yếu đuối đã qua, và để khẩn thiết xin Mẹ – Đấng Hằng Cứu Giúp – đồng hành cùng chúng ta bước sang năm mới với niềm tin vững mạnh, hy vọng tràn đầy và lòng yêu mến Chúa nồng nàn hơn.
Hãy cùng nhau nhìn lại hành trình đức tin của dân Chúa Việt Nam qua bao thế hệ. Từ những ngày đầu truyền giáo thế kỷ 16-17, khi các nhà truyền giáo đặt chân lên đất Việt, Đức Mẹ đã được tôn kính như Mẹ hiền của dân tộc. Rồi qua bao cuộc bách hại dưới triều Nguyễn, qua hai cuộc chiến tranh khốc liệt thế kỷ 20, qua những năm tháng khó khăn hậu chiến, qua đại dịch COVID-19, và nay là những thách thức của thời đại số hóa, biến đổi khí hậu, kinh tế bất ổn… lòng sùng kính Đức Mẹ chưa bao giờ phai nhạt.
Đặc biệt, bức linh ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp – biểu tượng nổi tiếng nhất của lòng thương xót Chúa – đã trở thành nguồn an ủi vô biên cho biết bao gia đình Việt Nam. Bức ảnh Byzantine cổ kính ấy, được vẽ từ thế kỷ 13-15, được cứu khỏi sự phá hủy của quân Thổ Nhĩ Kỳ, rồi được Đức Giáo Hoàng Pio IX trao cho Dòng Chúa Cứu Thế năm 1866 với sứ mệnh: “Hãy làm cho toàn thế giới biết đến Mẹ”. Từ nhà thờ Thánh Alphonsô ở Rôma, linh ảnh đã lan tỏa khắp năm châu, và đến Việt Nam từ đầu thế kỷ 20, trở thành nơi chạy đến của bao tín hữu trong cơn hoạn nạn.
Ở quê hương chúng ta, Mẹ còn hiện diện qua biết bao linh địa khác: Mẹ La Vang giữa rừng sâu Quảng Trị, Mẹ Núi Cúi Bình Dương, Mẹ Tà Pao Đắk Nông, Mẹ Fatima Sài Gòn… Tất cả đều nhắc nhở rằng: Mẹ Maria luôn là Mẹ của người Việt Nam, Mẹ của những ai đau khổ, Mẹ của những gia đình tan nát, Mẹ của giới trẻ lạc lối, và Mẹ của cả dân tộc đang tìm đường phát triển bền vững trong thế kỷ 21.
Năm 2026 – năm Bính Ngọ – theo quan niệm Á Đông là năm của sức mạnh, của sự tiến bộ, của con ngựa phi nước đại. Nhưng thực tế cuộc sống cho thấy: thế giới và quê hương chúng ta vẫn đối diện muôn vàn thử thách. Biến đổi khí hậu khiến miền Trung lũ lụt, Đồng bằng sông Cửu Long hạn mặn; kinh tế toàn cầu biến động, giá cả leo thang, việc làm bấp bênh; áp lực công việc, học hành, mạng xã hội khiến nhiều bạn trẻ rơi vào trầm cảm, cô đơn; gia đình tan vỡ vì ly hôn, nghiện ngập, ngoại tình; người cao tuổi cô đơn trong những căn nhà trống; và đức tin của một số người bị lung lay trước chủ nghĩa duy vật, chủ nghĩa hưởng thụ.
Trong bóng tối ấy, Đức Mẹ hiện diện như ngọn hải đăng sáng ngời. Mẹ đã đứng bên Chúa Giêsu từ hang Bêlem nghèo hèn đến đồi Canvê đau thương. Mẹ cũng đứng bên chúng ta đêm nay, trong đêm giao thừa này, sẵn sàng lắng nghe mọi lời khẩn cầu, sẵn sàng ôm lấy những nỗi đau, và sẵn sàng chuyển cầu để Chúa ban ơn cứu giúp.
Buổi hành hương đêm giao thừa hôm nay không phải là một nghi thức hình thức. Đây là cuộc gặp gỡ cá vị, là lời đáp trả tình yêu của Mẹ dành cho chúng ta. Chúng ta sẽ cùng nhau:
- Tạ ơn Chúa và Mẹ về một năm cũ đã qua.
- Ăn năn thống hối những thiếu sót, tội lỗi.
- Suy niệm Lời Chúa, đặc biệt đoạn Tin Mừng Tiệc Cưới Cana – nơi Mẹ đã can thiệp cứu giúp.
- Lần chuỗi Mân Côi suốt đêm với 20 mầu nhiệm, dâng từng kinh cho các ý chỉ cụ thể của năm mới.
- Hát thánh ca, cầu nguyện tha thiết, và đón chào năm mới dưới ánh sáng Lời Chúa và tình yêu Mẹ.
Để khởi đầu đêm hành hương, chúng ta hãy cùng đứng lên, hướng lòng về Đức Mẹ và hát bài thánh ca quen thuộc của người Công giáo Việt Nam: “Mẹ Ơi Đoái Thương Xem Nước Việt Nam”
Hãy hát với tất cả tấm lòng, tưởng nhớ đến bao thế hệ cha ông đã vượt qua gian nan nhờ chạy đến Mẹ, và xin Mẹ tiếp tục che chở quê hương trong năm Bính Ngọ sắp tới.
CẦU NGUYỆN MỞ ĐẦU VÀ KINH KHẤN ĐỨC MẸ
Bây giờ, chúng ta hãy lắng đọng tâm hồn, quỳ xuống trước nhan Chúa và Mẹ, dâng lời cầu nguyện mở đầu cho đêm giao thừa thiêng liêng này.
Chúng ta cùng đọc Kinh Khấn Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp (hoặc Kinh Cầu Đức Mẹ nếu linh địa tôn kính tước hiệu khác), và mở rộng với các ý chỉ cụ thể:
Lạy Mẹ Hằng Cứu Giúp! Con được đến khẩn cầu dưới bức chân dung Mẹ hay làm phép lạ, thì linh hồn con hết lòng trông cậy vững vàng, khác nào con thảo đối với Mẹ lành vậy…
Lạy Mẹ, trong đêm giao thừa này, chúng con dâng lên Mẹ:
- Năm cũ 2025: tạ ơn Chúa vì bao ơn lành đã nhận: sức khỏe bình an, công việc ổn định, gia đình quây quần, những lần được lãnh Bí tích Hòa giải và Thánh Thể, những lúc được Mẹ cứu giúp khỏi tai nạn, khỏi cám dỗ, khỏi tuyệt vọng.
- Những thiếu sót và tội lỗi: những lúc chúng con quên Chúa, quên tha nhân, sống ích kỷ, giận hờn, nói xấu, tham lam, lười biếng cầu nguyện… xin Mẹ cầu bầu cho được ơn tha thứ, được rửa sạch trong Máu Thánh Chúa.
- Quê hương Việt Nam: xin bình an cho biên giới, biển đảo; xin chữa lành những vùng bị thiên tai, lũ lụt, hạn hán; xin khơi dậy tinh thần trách nhiệm bảo vệ môi trường, trồng cây, giữ gìn sông ngòi, biển cả như công trình sáng tạo của Chúa.
- Các gia đình: xin gắn kết yêu thương, vượt qua xung đột, giúp vợ chồng chung thủy, con cái hiếu thảo, cha mẹ được an hưởng tuổi già, gia đình trở thành “Giáo hội tại gia” sống đức tin.
- Giới trẻ: xin khỏi cám dỗ của mạng xã hội, game online, sống ảo, áp lực thi cử, thất nghiệp; xin khơi dậy ơn gọi tu trì, ơn gọi hôn nhân thánh thiện, ơn gọi làm chứng tá Tin Mừng giữa đời thường.
- Những ai đau khổ: bệnh nhân ung thư, suy thận, người khuyết tật, người cô đơn, lao động di cư xa nhà, nạn nhân bạo lực gia đình, người nghiện ngập… xin Mẹ lau khô nước mắt, ban sức mạnh và hy vọng.
- Giáo Hội và thế giới: xin thêm nhiều ơn gọi linh mục, tu sĩ; xin đoàn kết các cộng đoàn; xin hòa bình cho Ukraine, Trung Đông, Myanmar, và mọi vùng chiến tranh; xin lòng thương xót cho toàn nhân loại trong năm 2026.
Lạy Mẹ, xin Mẹ ôm lấy chúng con trong vòng tay hiền mẫu, như Mẹ đã ôm Chúa Hài Đồng trong hang Bêlem, và dẫn chúng con bước sang năm mới với trái tim trong sạch, niềm tin vững vàng, và lòng yêu mến Chúa nồng nàn hơn bao giờ hết. Amen.
TIN MỪNG VÀ SUY NIỆM SÂU SẮC
Kính thưa cộng đoàn, Trong đêm giao thừa – đêm của niềm vui sum họp, đêm của hy vọng mới – chúng ta hãy lắng nghe Lời Chúa từ Tin Mừng theo Thánh Gioan (Ga 2,1-11): Tiệc Cưới Cana – đoạn Tin Mừng đặc biệt phù hợp với không khí lễ hội, gia đình, và vai trò trung gian cứu giúp của Đức Mẹ.
[Hãy cùng đọc chậm rãi, suy niệm đoạn Tin Mừng như trong bài trước, với phần tưởng tượng mình đang hiện diện tại tiệc cưới Cana.]
Suy niệm
Đêm giao thừa giống hệt tiệc cưới Cana: niềm vui tràn đầy, tiếng cười nói rộn ràng, gia đình quây quần, bạn bè chúc tụng. Nhưng rồi “rượu hết” – biểu tượng của niềm vui cạn kiệt, của hy vọng tan biến, của sự xấu hổ trước mặt người khác. Trong đời sống chúng ta, “rượu” cũng có thể hết:
- Hết niềm vui vì áp lực công việc, nợ nần sau Tết.
- Hết hy vọng vì thất nghiệp, bệnh tật kéo dài.
- Hết bình an vì gia đình lục đục, con cái hư hỏng.
- Hết đức tin vì bị cuốn vào vòng xoáy mạng xã hội, tin giả, chủ nghĩa hưởng thụ.
Đức Mẹ Maria – dù chỉ là khách mời – đã nhận ra ngay vấn đề. Mẹ không chờ ai kêu cứu, không im lặng, mà chủ động chạy đến Chúa Giêsu: “Họ hết rượu rồi”. Đây chính là bản chất của Mẹ Hằng Cứu Giúp: Mẹ luôn nhìn thấy những thiếu hụt, những nỗi đau thầm lặng của con cái, và Mẹ luôn hành động vì yêu thương.
Lời Chúa Giêsu đáp: “Hỡi bà, tôi với bà có can chi đâu, giờ tôi chưa đến” – không phải là từ chối, mà là lời nhắc nhở rằng mọi sự xảy ra đúng theo thời giờ của Thiên Chúa. Nhưng Đức Mẹ không nản lòng. Mẹ tin tưởng tuyệt đối vào quyền năng của Con Mẹ. Mẹ quay sang những người giúp việc và nói lời vàng ngọc: “Người bảo sao, các ngươi cứ làm vậy”.
Lời ấy là chìa khóa cho mọi đêm giao thừa, cho mọi năm mới:
- Hãy vâng lời Chúa, dù ban đầu có vẻ vô lý (như đổ nước đầy chum đá).
- Hãy làm những việc nhỏ bé, trung thành: cầu nguyện mỗi ngày, đọc Kinh Thánh, tham dự Thánh Lễ, tha thứ cho nhau, giúp đỡ người nghèo.
- Rồi Chúa sẽ biến “nước” thành “rượu ngon” – biến lo âu thành bình an, biến chia rẽ thành đoàn kết, biến tuyệt vọng thành hy vọng.
Trong lịch sử Giáo Hội, Mẹ đã can thiệp vô số lần:
- Tại Guadalupe (Mexico) năm 1531, Mẹ hiện ra để cứu dân bản xứ khỏi tuyệt vọng.
- Tại Lộ Đức năm 1858, Mẹ chữa lành bệnh nhân và kêu gọi sám hối.
- Tại Fatima năm 1917, Mẹ kêu gọi lần hạt Mân Côi để cứu thế giới khỏi chiến tranh.
- Ở Việt Nam, Mẹ La Vang hiện ra giữa rừng sâu để an ủi tín hữu bị bách hại; Mẹ Hằng Cứu Giúp đã cứu giúp biết bao gia đình qua chiến tranh, tù đày, thiên tai.
Phép lạ Cana không chỉ là biến nước thành rượu. Đó là dấu chỉ đầu tiên của Chúa Giêsu, mở ra Giao Ước Mới trong Máu Thánh Ngài. Sáu chum đá tượng trưng cho sáu ngày sáng tạo; rượu mới là niềm vui vĩnh cửu của Nước Trời. Đức Mẹ chính là cầu nối hoàn hảo: Mẹ dẫn chúng ta đến với Chúa, giúp chúng ta vâng lời Ngài, và nhờ đó phép lạ xảy ra trong đời thường.
Trong năm 2026 sắp tới, với những thách thức mới: trí tuệ nhân tạo thay đổi việc làm, khí hậu ảnh hưởng nông nghiệp, áp lực kinh tế – xã hội, chúng ta càng cần chạy đến Mẹ. Hãy để Mẹ biến “nước” của những lo toan đời thường thành “rượu ngon” của ân sủng Chúa.
Hãy dành giây phút im lặng suy niệm cá nhân:
- “Rượu” nào trong đời tôi đang cạn?
- Tôi đã chạy đến Mẹ và Chúa Giêsu chưa?
- Trong năm mới, tôi sẽ làm gì cụ thể để “làm theo lời Người”?
Hát bài: “Ôi Maria Mẹ Hằng Cứu Giúp” Ôi Mẹ Hằng Cứu Giúp cho con đến nép thân bên Mẹ…
CẦU NGUYỆN VÀ LẦN CHUỖI MÂN CÔI
Chuỗi Mân Côi là “vũ khí thiêng liêng” mà Đức Mẹ đã trao ban tại Fatima, và là cách cầu nguyện yêu thích của người Công giáo Việt Nam. Đêm giao thừa này, chúng ta sẽ lần trọn vẹn 20 mầu nhiệm Mân Côi (Sự Vui, Sự Sáng, Sự Thương, Sự Mừng), suy niệm sâu sắc từng mầu nhiệm, xen kẽ ý chỉ cầu nguyện cho năm mới 2026.
[Bắt đầu bằng Kinh Tin Kính, 1 Kinh Lạy Cha, 3 Kinh Kính Mừng, 1 Kinh Sáng Danh.]
Năm Sự Vui (suy niệm chi tiết hơn):
- Truyền tin: Mẹ vâng lời “xin vâng” – Xin cho giới trẻ năm 2026 biết lắng nghe tiếng Chúa, vâng lời trong ơn gọi đời sống thánh hiến hoặc hôn nhân.
- Thăm viếng: Mẹ mang Chúa đến cho người khác – Xin cứu giúp các gia đình lao động di cư, những người xa quê tìm việc làm, xin ban bình an và công ăn việc làm ổn định.
- Sinh Chúa: Mẹ chấp nhận nghèo khó – Xin cứu giúp người nghèo, nạn nhân thiên tai, người thất nghiệp, những ai đang thiếu thốn vật chất và tinh thần.
- Dâng Chúa: Mẹ dâng Con cho Chúa – Xin ban ơn cho các linh mục, tu sĩ, chủng sinh, giúp họ trung thành với sứ vụ trong bối cảnh khó khăn hiện nay.
- Tìm Chúa trong Đền Thánh: Mẹ đau khổ tìm Con – Xin cứu giúp những ai đang lạc lối đức tin vì cám dỗ hiện đại, xin đưa họ trở về với Chúa và Giáo Hội.
Năm Sự Sáng (suy niệm tương tự, mở rộng ý chỉ: ơn tha thứ năm cũ, sức mạnh chống cám dỗ, sống Tin Mừng giữa đời thường…).
Năm Sự Thương (suy niệm về cuộc khổ nạn: xin ơn kiên nhẫn chịu đau khổ, tha thứ kẻ làm hại mình, cầu cho những người đang chịu bắt bớ vì đức tin…).
Năm Sự Mừng (suy niệm về vinh quang Phục Sinh: xin ơn hy vọng, xin Chúa ban sự sống mới cho cá nhân, gia đình, Giáo Hội và quê hương).
Sau khi lần trọn chuỗi Mân Côi, chúng ta cùng dâng lời cầu nguyện chung dài:
Lạy Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp (hoặc Mẹ La Vang, Mẹ Việt Nam), trong đêm giao thừa thiêng liêng này, chúng con chạy đến kêu cầu Mẹ với tất cả lòng tin yêu…
[Mở rộng chi tiết các ý chỉ như phần mở đầu, thêm lời khẩn cầu cho từng tầng lớp xã hội, cho đất nước, cho thế giới, và xin Mẹ đồng hành suốt năm 2026.] Amen.
PHẦN KẾT THÚC – CHÚC LÀNH VÀ ĐÓN NĂM MỚI
Kính thưa cộng đoàn, Đêm giao thừa đã trôi qua trong lời cầu nguyện liên lỉ, trong tiếng hát dâng Mẹ, trong những giọt nước mắt ăn năn và niềm vui hy vọng. Chúng ta đã tạ ơn năm cũ, đã xin tha thứ, đã suy niệm Lời Chúa, đã lần chuỗi Mân Côi, và đã dâng tất cả cho Mẹ.
Khi tiếng chuông nhà thờ điểm 0 giờ, khi năm mới 2026 chính thức bắt đầu, chúng ta hãy cùng hát bài chúc mừng năm mới (ví dụ: “Chúc Mừng Năm Mới” hoặc “Năm Mới An Bình”), rồi đón nhận phép lành trọng thể:
Lạy Chúa Giêsu Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống, nhờ lời chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria – Mẹ Hằng Cứu Giúp, Mẹ chúng con – xin Chúa đổ tràn ân sủng xuống trên tất cả anh chị em hiện diện đây và gia đình họ. Xin ban sức khỏe dồi dào, bình an trong tâm hồn, công việc thuận lợi, gia đình hạnh phúc, đức tin ngày càng vững mạnh, và ơn cứu độ đời đời trong năm Bính Ngọ 2026 này. Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần. Amen.
Chúc anh chị em một năm mới tràn đầy ơn Chúa và tình yêu Mẹ Maria! Xin Mẹ đồng hành cùng chúng ta mọi ngày, mọi lúc, mãi mãi.
Lm. Anmai, CSsR
