CÁCH TRÁNH CÁM DỖ TỪ MA QUỶ VÀ NHỮNG ẢNH HƯỞNG XẤU TRONG ĐỜI SỐNG ĐỨC TIN
Trong thế giới hôm nay, nơi mà ma quỷ không ngừng rình rập, len lỏi vào mọi ngóc ngách của cuộc sống, từ những suy nghĩ thầm kín nhất đến những ảnh hưởng từ môi trường xung quanh, cha cảm thấy cần thiết phải chia sẻ một cách chi tiết và sâu sắc hơn về những phương thuốc thiết thực để các con có thể chống lại những cám dỗ ấy. Những lời khuyên này không phải là những phát minh mới mẻ từ trí óc con người, mà chúng được rút ra từ kho tàng giáo huấn của Giáo Hội Công Giáo, từ Thánh Kinh – Lời Chúa sống động và vĩnh cửu – cũng như từ kinh nghiệm của các vị thánh đã đi trước chúng ta, những người đã chiến đấu và chiến thắng trong cuộc chiến thiêng liêng. Trình bày một cách mạch lạc, không chỉ liệt kê mà còn mở rộng giải thích từng khía cạnh, kèm theo những ví dụ cụ thể từ lịch sử đức tin, để các con có thể dễ dàng áp dụng vào đời sống hàng ngày. Bởi vì cuộc chiến chống lại ma quỷ không phải là một trận đánh ngắn ngủi, mà là một hành trình kéo dài suốt đời, đòi hỏi sự kiên trì, cầu nguyện không ngừng và lòng khiêm tốn sâu xa. Hy vọng rằng qua những chia sẻ này, chúng ta sẽ cảm nhận được sự gần gũi của Chúa, Đấng luôn đồng hành và ban sức mạnh để chúng ta vượt qua mọi thử thách. Bây giờ, chúng ta hãy cùng nhau đi sâu vào hai phần chính: đầu tiên là khi chúng ta bị ma quỷ trực tiếp cám dỗ, và thứ hai là khi gặp phải những gương xấu cùng với các triết lý sai lạc từ thế gian.
KHI BỊ MA QUỶ CÁM DỖ: NHỮNG PHƯƠNG THUỐC ĐỂ BẢO VỆ TÂM HỒN
Ma quỷ, kẻ thù cổ xưa của nhân loại, luôn tìm cách cám dỗ chúng ta bằng những chiêu trò tinh vi, lợi dụng chính những khao khát tốt lành trong lòng để biến chúng thành công cụ của tội lỗi. Nó không tấn công trực diện mà thường ngụy trang dưới vẻ ngoài hấp dẫn, khiến chúng ta dễ dàng sa ngã nếu không có sự cảnh giác. Vì vậy, cha muốn các con sử dụng những phương thuốc sau đây một cách liên tục và nhất quán, như một lối sống chứ không chỉ là những biện pháp tạm thời. Trước hết, hãy nhớ rằng đừng bao giờ mong mỏi những ơn lạ lùng trong đời sống đức tin. Người thực sự sống trong ơn nghĩa Chúa là người chỉ hướng lòng mình đến một mong ước duy nhất: ơn biết yêu mến Chúa và tha nhân một cách chân thành và vô vị lợi. Tại sao cha lại nhấn mạnh điều này đến vậy? Bởi vì việc khao khát những ơn lạ như ơn giảng thuyết hùng hồn trước đám đông, ơn mặc khải những bí mật thần bí, ơn tiên tri về những sự kiện tương lai, hay thậm chí là ơn chữa lành bệnh tật một cách kỳ diệu, chính là khởi nguồn của tính kiêu ngạo – một tội lỗi mà ma quỷ rất khéo léo khai thác để dẫn dắt con người xa rời Chúa. Hãy tưởng tượng, khi ta mong mỏi những ơn ấy, ta vô tình đặt mình vào vị trí trung tâm, nghĩ rằng mình đặc biệt hơn người khác, được Chúa ưu ái riêng tư. Điều này giống hệt như câu chuyện trong Thánh Kinh về Si-mon phù phép, người đã cố gắng dùng tiền bạc để mua ơn Chúa Thánh Thần, nhằm có được quyền năng thực hiện những phép lạ, nhưng thực chất chỉ là lòng tham và sự kiêu căng che đậy (Công Vụ Tông Đồ 8:9-24). Si-mon đã bị Thánh Phê-rô quở trách nặng nề vì lòng dạ xấu xa ấy. Các con hãy noi gương Chúa Giêsu, Đấng đã sống một cuộc đời khiêm tốn tại Na-da-rét trong suốt ba mươi năm, không phô trương bất kỳ ơn lạ nào trừ khi cần thiết cho sứ vụ cứu độ nhân loại. Thay vì chạy theo những dấu chỉ siêu nhiên, hãy cầu xin Chúa ban cho ơn yêu mến Ngài, vì như Thánh Kinh dạy: “Ai yêu mến Ta thì sẽ giữ lời Ta, và Cha Ta sẽ yêu mến người ấy” (Ga 14:23). Bằng cách tập trung vào tình yêu ấy, các con sẽ tránh được cạm bẫy của ma quỷ, kẻ luôn muốn biến đức tin thành một cuộc săn tìm quyền lực cá nhân, dẫn đến sự kiêu ngạo và cuối cùng là sa ngã. Hãy nhớ rằng, các thánh như Thánh Tê-rê-sa Hài Đồng Giêsu đã dạy chúng ta con đường thơ ấu thiêng liêng, nơi mà những việc nhỏ bé hàng ngày được làm với tình yêu lớn lao mới thực sự là ơn lạ lớn lao nhất.
Tiếp nối với phương thuốc đầu tiên, khi các con cầu nguyện, xin ơn Chúa hoặc dành thời gian chiêm niệm, hãy đừng vội mong mỏi nhận được ngay lập tức sự bình an nội tâm hay những an ủi thiêng liêng ngọt ngào. Các con nên khắc ghi trong lòng rằng, khi cầu xin hoặc suy niệm và bất ngờ nhận được những cảm giác ấy, con người thường dễ rơi vào ảo tưởng rằng mình đã đạt đến mức thánh thiện cao vời vợi. Sự tự hào khi được ơn chính là bước đầu tiên mở cửa cho tính kiêu ngạo len lỏi vào tâm hồn, và ma quỷ biết rõ cách lợi dụng điều này để đẩy chúng ta sâu hơn vào bóng tối. Hãy nghĩ đến những trường hợp trong lịch sử Giáo Hội, như một số tu sĩ hoặc giáo dân đã từng bị lừa dối bởi những cảm giác an ủi giả tạo, dẫn đến việc họ tự cho mình là thánh nhân và bắt đầu rao giảng những giáo thuyết lệch lạc. Thánh Phao-lô đã cảnh báo rõ ràng trong Thư thứ hai gửi Cô-rin-tô: “Satan có thể đội lốt thiên thần sáng láng” (2 Cr 11:14), nghĩa là ma quỷ có thể tạo ra những cảm xúc giả mạo để đánh lừa. Vì vậy, các con hãy cầu nguyện với tinh thần khiêm tốn thực sự, giống như Chúa Giêsu trong Vườn Ghết-sê-ma-ni, nơi Ngài cầu xin: “Xin đừng theo ý con, một theo ý Cha mà thôi” (Mt 26:39). Dù có cảm nhận được sự bình an hay an ủi hay không, hãy kiên trì cầu nguyện vì lòng mến Chúa chứ không phải vì những cảm xúc nhất thời ấy. Hãy học theo Thánh I-nha-xi-ô Loyola, người sáng lập Dòng Tên, ông đã dạy trong các bài linh thao rằng cần phân biệt giữa an ủi thực sự từ Chúa và những ảo tưởng từ ma quỷ. Bằng cách tránh mong mỏi những cảm giác ấy, các con sẽ xây dựng một nền tảng đức tin vững chắc, không bị lay động bởi những cơn gió thoảng của cảm xúc, và ma quỷ sẽ không còn cơ hội để gieo rắc những ảo tưởng dẫn đến kiêu ngạo. Hãy nhớ rằng, cầu nguyện thực sự là sự kết hợp với Chúa, chứ không phải là một cuộc trao đổi để nhận phần thưởng cảm xúc.
Một phương thuốc quan trọng khác mà cha muốn các con áp dụng là tuyệt đối tin tưởng vào lời giáo huấn của Giáo Hội Công Giáo. Các con đừng bao giờ để mình bị cuốn theo những ý tưởng mà mình tự cho là cao siêu, tuyệt vời hơn cả những gì Giáo Hội đã dạy dỗ qua hàng ngàn năm. Đó chính là bước đầu tiên của cám dỗ từ ma quỷ, kẻ luôn muốn chúng ta tin vào chính mình hơn là vào sự hướng dẫn của Chúa qua Giáo Hội. Hãy nhớ rằng, Giáo Hội là “cột trụ và nền tảng của sự thật” như Thánh Phao-lô đã khẳng định trong Thư gửi Ti-mô-thê (1 Tm 3:15), và được Chúa Thánh Thần hướng dẫn qua các vị mục tử, Huấn Quyền và các Công Đồng. Nếu chúng ta bắt đầu nghi ngờ và tự tạo ra những “khải thị” cá nhân, chúng ta sẽ lạc lối giống như những người theo dị giáo trong lịch sử, chẳng hạn như A-ri-ô đã phủ nhận thần tính của Chúa Giêsu, dẫn đến biết bao chia rẽ. Chúa Giêsu đã hứa với các Tông Đồ: “Ai nghe anh em là nghe Thầy” (Lc 10:16), và lời hứa ấy vẫn còn hiệu lực qua các vị kế nhiệm. Các con hãy siêng năng học hỏi giáo huấn Giáo Hội, từ Kinh Thánh, Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, đến các Thông Điệp của Đức Giáo Hoàng như Laudato Si’ hay Fratelli Tutti, nơi mà giáo huấn được trình bày một cách rõ ràng và áp dụng vào đời sống hiện đại. Đừng tin ở mình quá mức, vì như Sách Giê-rê-mi-a dạy: “Lòng người ta hay lừa dối hơn mọi sự, và nó là nan y” (Gr 17:9). Bằng sự khiêm tốn vâng phục này, các con sẽ đóng chặt cửa trước những cám dỗ tinh vi của ma quỷ, kẻ luôn muốn chúng ta trở thành những “thầy dạy” tự phong, dẫn đến sự kiêu ngạo và ly giáo. Hãy noi gương Thánh Tô-ma A-qui-nô, vị tiến sĩ Giáo Hội, người đã dành cả đời để hòa quyện lý trí và đức tin trong khuôn khổ giáo huấn Giáo Hội, chứ không bao giờ vượt ra ngoài.
Bên cạnh đó, chúng ta hãy tìm tòi sâu sắc trong Thánh Kinh để nhận ra tiếng Chúa giữa muôn vàn tiếng nói hỗn loạn của thế gian. Hãy siêng năng tìm đọc, nghiên cứu và suy niệm Thánh Kinh mỗi ngày, vì đó là Lời Chúa sống động, “sắc bén hơn cả gươm hai lưỡi, thấu suốt đến chỗ phân cách linh hồn và thần trí” (Dt 4:12). Ma quỷ từng dùng chính Thánh Kinh để cám dỗ Chúa Giêsu trong sa mạc, trích dẫn sai lệch các câu Kinh Thánh để dụ dỗ Ngài (Mt 4:1-11), nhưng Chúa đã dùng Lời Chúa để chống lại, dạy chúng ta bài học quý giá về việc sử dụng Thánh Kinh như một vũ khí thiêng liêng. Các con đừng chỉ đọc Thánh Kinh một cách qua loa, mà hãy nghiên cứu sâu sắc, có thể với sự hỗ trợ của các chú giải đáng tin cậy từ Giáo Hội, như Bản Chú Giải Thánh Kinh của Hội Đồng Giám Mục hoặc các tác phẩm của các nhà thần học. Ví dụ, trong Thư gửi Ê-phê-sô, Thánh Phao-lô khuyên nhủ: “Hãy cầm gươm của Thần Khí là Lời Thiên Chúa” (Ep 6:17), nhấn mạnh rằng Thánh Kinh là công cụ để phân biệt đâu là ý Chúa, đâu là chước cám dỗ của ma quỷ. Hãy áp dụng Thánh Kinh vào đời sống hàng ngày, như khi gặp cám dỗ về tiền bạc, hãy nhớ lời Chúa: “Không ai có thể làm tôi hai chủ” (Mt 6:24); hoặc khi bị cám dỗ về danh vọng, hãy suy niệm về bài giảng trên núi: “Phúc thay ai nghèo khó trong thần khí” (Mt 5:3). Bằng cách tìm tòi trong Thánh Kinh như vậy, các con sẽ nhận ra tiếng Chúa rõ ràng hơn, và ma quỷ sẽ không thể lừa dối bằng những trích dẫn lệch lạc. Các thánh như Thánh Giê-rô-ni-mô, vị dịch Thánh Kinh sang tiếng La-tinh, đã dành cả đời để nghiên cứu Lời Chúa, và ông dạy rằng: “Không biết Thánh Kinh là không biết Chúa Kitô”. Hãy làm cho Thánh Kinh trở thành người bạn đồng hành, và các con sẽ thấy sức mạnh của nó trong việc đẩy lui mọi cám dỗ.
Cuối cùng trong phần này, chúng ta hãy tránh xa những người tự cho rằng mình có ơn linh ứng đặc biệt. Đừng tiếp cận họ, đừng nghe họ nói chuyện hay giải thích về những “khải thị” của họ, vì đức tin của các con phải dựa vững chắc trên Chúa và Giáo Hội, chứ không phải trên những dấu lạ hay trải nghiệm cá nhân của bất kỳ ai. Ma quỷ có thể lợi dụng những người ấy để lan truyền những giáo thuyết sai lạc, giống như Thánh Kinh cảnh báo về “những tiên tri giả, chúng đội lốt chiên mà kỳ thực là sói dữ” (Mt 7:15). Trong lịch sử Giáo Hội, đã có không ít trường hợp những người tự xưng có ơn mặc khải dẫn đến các phong trào lệch lạc, như một số nhóm trong thời Trung Cổ đã bị Giáo Hội lên án. Hãy noi gương Thánh Tê-rê-sa A-vi-la, vị thánh tiến sĩ Giáo Hội, người đã trải qua nhiều ơn linh ứng thực sự nhưng luôn nhấn mạnh rằng mọi ơn ấy phải được kiểm chứng qua Giáo Hội và linh hướng, chứ không phải tự khoe khoang. Nếu ai đó bắt đầu kể về những dấu lạ của mình, hãy lịch sự tránh xa để bảo vệ tâm hồn, vì như Thánh Phao-lô dạy: “Đừng dập tắt Thần Khí, nhưng hãy kiểm nghiệm mọi sự” (1 Tx 5:19-21). Bằng cách sống đức tin đơn sơ của riêng mình, các con sẽ tránh được những cám dỗ ẩn náu dưới vẻ ngoài thiêng liêng, và giữ vững con đường dẫn đến Chúa.
KHI GẶP GƯƠNG XẤU VÀ NHỮNG TRIẾT LÝ SAI LẠC: NHỮNG PHƯƠNG THẾ ĐỂ GIỮ VỮNG ĐỨC TIN
Thế gian ngày nay đầy rẫy những gương xấu từ truyền thông, mạng xã hội, bạn bè và thậm chí từ chính môi trường sống, kèm theo đó là vô vàn triết lý sai lạc như chủ nghĩa duy vật, tương đối hóa đạo đức hay những tư tưởng phủ nhận Thiên Chúa. Ma quỷ lợi dụng chúng để làm lung lay đức tin của chúng ta, khiến chúng ta dần dần xa rời Chúa mà không hay biết. Vì vậy, cha muốn chia sẻ những phương thế sau đây để các con có thể chống lại, và cha sẽ mở rộng từng cái một cách chi tiết, với những ví dụ thực tế từ đời sống và Thánh Kinh để các con dễ hình dung và áp dụng. Trước hết, hãy thường xuyên xét mình mỗi ngày, như một thói quen không thể thiếu trong đời sống Kitô hữu. Việc xét mình giúp các con nhận ra những gương xấu đang len lỏi vào tâm hồn, những suy nghĩ lệch lạc đang hình thành, và kịp thời sửa chữa trước khi chúng trở thành thói quen xấu. Thánh I-nha-xi-ô Loyola đã dạy trong các bài linh thao rằng hãy dành thời gian mỗi tối để xem xét lại ngày sống: những hành động, suy nghĩ, cảm xúc, và so sánh chúng với Lời Chúa. Ví dụ, nếu hôm nay các con tiếp xúc với một gương xấu về tham lam qua phim ảnh, hãy xét mình xem liệu lòng mình có bị ảnh hưởng, và cầu xin Chúa tha thứ. Như Thánh Kinh dạy: “Hãy tự xét mình, anh em ơi” (2 Cr 13:5), việc này không chỉ giúp đẩy lui gương xấu mà còn nuôi dưỡng lòng khiêm tốn. Hãy làm cho việc xét mình trở thành một phần của cầu nguyện hàng ngày, và các con sẽ thấy sức mạnh của nó trong việc giữ tâm hồn trong sạch.
Tiếp theo, trước khi hành động bất kỳ điều gì, hãy suy nghĩ kỹ lưỡng và bàn hỏi với người khác, đặc biệt là những người khôn ngoan trong đức tin như linh hướng, bạn bè đạo đức hoặc mục tử. Điều này ngăn chặn những quyết định impuls do ảnh hưởng từ gương xấu hoặc triết lý sai lạc thúc đẩy. Trong Thánh Kinh, chúng ta thấy vua Đa-vít thường hỏi ý Chúa qua các tiên tri trước khi hành động (1 Sm 23:2), và Chúa Giêsu cũng dạy: “Hãy suy nghĩ kỹ trước khi xây tháp” (Lc 14:28). Ví dụ, nếu gặp một triết lý sai lạc như “hãy sống cho hiện tại mà không nghĩ đến hậu quả đạo đức”, hãy bàn hỏi với linh mục để phân tích theo giáo huấn Giáo Hội. Bằng cách này, các con sẽ tránh được những sai lầm không đáng có.
Hơn nữa, hãy luôn theo con đường bình thường, làm những việc bình thường trong đời sống hàng ngày, thay vì chạy theo những điều lạ lùng hay mạo hiểm. Sự trung thành với những việc nhỏ bé như cầu nguyện sáng tối, tham dự Thánh Lễ, làm việc lương thiện và phục vụ gia đình chính là lá chắn vững chắc trước những gương xấu. Thánh Tê-rê-sa Hài Đồng Giêsu đã sống theo “con đường nhỏ” này, và bà dạy rằng những việc bình thường làm với tình yêu lớn lao sẽ dẫn đến sự thánh thiện. Như Thánh Phao-lô khuyên: “Anh em hãy sống xứng đáng với ơn gọi đã lãnh nhận” (Ep 4:1), trong sự bình thường ấy.
Khi đang ở trong trạng thái nghi ngờ, hãy đừng làm bất kỳ điều gì, mà dừng lại để cầu nguyện và chờ đợi sự sáng soi từ Chúa. Ma quỷ thường lợi dụng những lúc nghi ngờ để đẩy chúng ta vào sai lầm, như trong câu chuyện về bà Ê-va bị cám dỗ nghi ngờ Lời Chúa (St 3:1-6). Hãy nhớ lời Thánh Giacôbê: “Ai nghi ngờ thì đừng mong nhận được gì từ Chúa” (Gc 1:7), và chờ đợi trong cầu nguyện.
Ngoài ra, hãy tiếp tục kiên trì làm những việc thông thường mà các con đang làm, đừng bỏ lửng chừng vì gương xấu hay triết lý sai lạc. Sự kiên trì này giống như hạt giống trong dụ ngôn người gieo giống (Mt 13:1-9), cần thời gian để sinh hoa kết quả. Thánh Mô-ni-ca đã kiên trì cầu nguyện cho con trai mình là Thánh Au-gus-ti-nô suốt nhiều năm, và cuối cùng bà đã thấy quả ngọt.
Sau cùng, hãy chấp nhận những thử thách như là ý Chúa cho phép ma quỷ cám dỗ để thanh luyện chúng ta. Xem chúng như cơ hội để trưởng thành trong đức tin, vì như Thánh Giacôbê dạy: “Anh em hãy tự cho mình là được chan chứa niềm vui khi gặp thử thách trăm bề, vì biết rằng qua thử thách, đức tin của anh em được tôi luyện” (Gc 1:2-3). Các thánh tử đạo đã chấp nhận thử thách ấy và chiến thắng, dạy chúng ta rằng Chúa luôn ở bên cạnh.
Chúng ta hãy áp dụng những phương thuốc và phương thế này với lòng tin cậy mảnh liệt vào Chúa, Đấng là nguồn sức mạnh của chúng ta. Cha cầu nguyện cho các con luôn vững vàng trong đức tin, vượt qua mọi cám dỗ và ảnh hưởng xấu, để một ngày kia chúng ta cùng nhau về nhà Cha trên trời. Hãy nhớ rằng, cuộc chiến này không phải là của riêng ai, mà là của toàn thể Giáo Hội, và Chúa luôn ban ơn để chúng ta chiến thắng.
Lạy Thánh Vin-cen-tê hay làm phép lạ, cầu cho chúng con.
Lm. Anmai, CSsR
