TRĂNG SÁNG TRÊN TRỜI, ÁNH SÁNG CHÚA TRONG LÒNG
Giảng lễ Trung Thu – Ga 8,12
Anh chị em và các con thiếu nhi thân mến, mỗi năm, khi Trung Thu trở về, có một điều rất lạ: người lớn bỗng nhớ mình đã từng là trẻ nhỏ. Chỉ cần nghe một hồi trống lân từ cuối xóm, thấy vài chiếc lồng đèn đung đưa trước cửa nhà, hay bắt gặp vầng trăng lên sau mái ngói, bao nhiêu kỷ niệm tưởng đã ngủ yên lại thức dậy. Có người nhớ chiếc đèn ông sao cha làm bằng tre, dán bằng giấy kính màu. Có người nhớ chiếc bánh mẹ cắt thành nhiều phần nhỏ, vừa đủ cho mỗi anh em một miếng. Có người nhớ một đêm mất điện, cả nhà đem ghế ra sân ngồi ngắm trăng và kể chuyện. Những thứ ngày xưa tưởng là bình thường, đến khi lớn lên mới thấy quý. Ta không nhớ chiếc bánh ấy đắt bao nhiêu. Ta nhớ người đã bẻ bánh cho mình. Ta không nhớ chiếc đèn ấy đẹp hơn đèn của ai. Ta nhớ bàn tay đã nắm tay mình đi qua con đường tối. Có lẽ vì vậy mà Trung Thu luôn làm lòng người mềm lại: giữa bao nhiêu điều phải lo, ta được nhắc nhớ rằng một đứa trẻ có thể hạnh phúc nhờ những điều rất nhỏ, miễn là trong những điều nhỏ ấy có tình yêu.
Tối nay, các con có thể háo hức vì lồng đèn, bánh Trung Thu, tiếng trống và những trò chơi. Cha mong các con được vui, được cười thật nhiều, được mang về nhà một kỷ niệm đẹp. Nhưng ngay giữa đêm hội này, Chúa Giêsu nói một lời mà cha muốn các con giữ lại lâu hơn chiếc lồng đèn: “Tôi là ánh sáng thế gian. Ai theo tôi, sẽ không phải đi trong bóng tối, nhưng sẽ nhận được ánh sáng đem lại sự sống” (Ga 8,12). Các con hãy để ý: Chúa Giêsu không chỉ nói Người có ánh sáng, như ai đó cầm một ngọn đèn để chỉ đường. Người nói: “Tôi là ánh sáng.” Nghĩa là khi ở gần Chúa, chúng ta được ở gần chính Đấng có thể soi sáng lòng mình. Trăng sáng giúp chúng ta nhìn thấy sân nhà và khuôn mặt nhau trong một đêm. Ánh sáng của Chúa Giêsu giúp chúng ta nhìn ra điều gì là đúng, điều gì là tốt, ai đang cần mình, và làm thế nào để yêu thương ngay cả khi điều ấy không dễ.
Các con thử nghĩ đến một tối mất điện. Căn phòng vốn rất quen bỗng khác hẳn. Cái ghế vẫn ở chỗ cũ, nhưng mình có thể va vào. Cánh cửa vẫn ở đó, nhưng mình phải đưa tay dò dẫm. Có khi bóng tối chẳng làm đồ vật thay đổi; bóng tối chỉ làm mình không nhìn rõ. Trong lòng người ta cũng vậy. Khi giận một bạn, ta chỉ nhìn thấy điều bạn ấy làm mình khó chịu mà quên mất bao lần bạn đã chơi với mình. Khi ghen tị vì bạn có món đồ đẹp, ta chỉ nhìn thấy thứ mình chưa có mà quên những điều mình đang được nhận. Khi mắc lỗi và sợ bị la, ta có thể nghĩ nói dối là con đường dễ nhất, không thấy rằng lời nói thật mới đưa mình ra khỏi nỗi sợ. Những lúc ấy, ta cần Chúa soi sáng. Chúa không làm phép để mọi khó khăn tự biến mất. Người giúp ta đủ can đảm nhìn rõ, nói thật, xin lỗi, tha thứ và bắt đầu lại. Có những con đường sáng lên từ một chiếc đèn; có những con đường chỉ sáng lên khi trái tim biết lắng nghe Chúa.
Cha muốn kể các con nghe một chuyện nhỏ. Có hai bạn cùng đi rước đèn. Một bạn cầm chiếc đèn rất đẹp, nhiều màu, được mua từ cửa hàng. Bạn kia cầm chiếc đèn bằng giấy do mẹ cùng làm ở nhà; một góc bị dán lệch, ngôi sao không thật cân. Trên đường đi, chiếc đèn đẹp vô tình va vào hàng rào, phần bên trong bị hỏng nên không sáng nữa. Bạn cầm đèn lặng người, vừa tiếc vừa xấu hổ, tụt xuống phía sau đoàn. Bạn có chiếc đèn giấy quay lại. Bạn không biết sửa chiếc đèn đã hỏng, cũng chẳng có chiếc khác để tặng. Bạn chỉ nói: “Đi cùng mình nhé. Mình cầm bên này, bạn cầm bên kia.” Thế là hai bạn cùng cầm một chiếc đèn, bước tiếp theo tiếng trống. Tối ấy, cả hai không có mỗi người một ngọn đèn như lúc bắt đầu. Nhưng không bạn nào phải đi một mình trong bóng tối. Nhiều khi ánh sáng Chúa Giêsu đi vào cuộc đời theo cách giản dị như vậy: qua một người chịu quay lại tìm bạn, qua một lời rủ “đi cùng mình”, qua một bàn tay không để người khác bị bỏ lại phía sau.
Các con thân mến, có thể các con nghĩ mình còn nhỏ, chẳng làm được việc gì lớn để đem ánh sáng đến cho thế giới. Nhưng thế giới của một bạn nhỏ trước hết là lớp học, gia đình, sân chơi, nhóm giáo lý, con đường từ nhà đến trường. Ở đó, một việc nhỏ đôi khi quan trọng hơn ta tưởng. Khi cả lớp cười một bạn vì bạn đọc chậm, con có thể không cười theo. Khi thấy bạn ngồi một mình, con có thể đến hỏi: “Bạn chơi với tụi mình nhé?” Khi nhặt được món đồ không phải của mình, con có thể trả lại. Khi lỡ làm em khóc, con có thể nhận lỗi thay vì bảo “tại em trước”. Những việc ấy không có tiếng trống, không có sân khấu, có khi chẳng ai vỗ tay. Nhưng người được con đối xử tử tế sẽ nhớ. Một bạn bị trêu chọc có thể quên nhiều lời khen, nhưng nhớ rất lâu người đầu tiên đã đứng bên cạnh mình. Ánh sáng của Chúa thường đi xa bằng những bước chân rất nhỏ.
Nói đến ánh sáng, cha cũng muốn nói về những lúc các con thấy lòng mình tối đi. Có bạn đến đêm Trung Thu với niềm vui trọn vẹn. Nhưng cũng có bạn hôm nay đang nhớ cha hoặc mẹ đi làm xa; có bạn vừa cãi nhau với người thân trước khi đến nhà thờ; có bạn thấy mình không giỏi bằng anh chị em, không có đồ đẹp bằng bạn bè; có bạn cười với mọi người mà trong lòng vẫn buồn. Chúa Giêsu biết những chuyện không dễ nói ấy. Người không đợi các con vui vẻ rồi mới đến gần. Người nói “Ai theo tôi, sẽ không phải đi trong bóng tối” bởi Người muốn đồng hành với cả những người đang phải đi qua bóng tối. Nếu con buồn, con có thể thưa với Chúa: “Hôm nay con buồn.” Nếu con sợ, con có thể nói: “Chúa ơi, xin ở với con.” Nếu con chưa biết phải làm gì, con có thể xin: “Xin chỉ cho con một bước trước mắt.” Và nếu nỗi buồn quá nặng, xin con hãy kể cho cha mẹ, thầy cô, cha xứ, các anh chị giáo lý viên hay một người lớn đáng tin. Chúa yêu thương con cũng bằng cách đặt bên con những người có thể lắng nghe và giúp đỡ. Con không cần phải một mình chịu đựng mọi chuyện.
Có người lớn từng nói với một em bé: “Đừng khóc nữa, chuyện nhỏ ấy mà.” Nhưng đối với em bé, chuyện ấy đâu có nhỏ. Một chiếc đèn bị hỏng có thể là món quà em đã chờ cả tháng. Một lần bị bạn bè bỏ ra ngoài cuộc chơi có thể làm em buồn suốt buổi. Một lời cha mẹ nói lúc nóng giận có thể ở lại trong lòng em rất lâu. Thưa anh chị em, khi Chúa Giêsu gọi mình bước theo ánh sáng của Người, Người cũng mời người lớn học cách nhìn những điều ấy bằng đôi mắt dịu dàng hơn. Ta có thể lo cho trẻ một chiếc đèn thật đẹp, một chương trình Trung Thu thật đông vui; những điều đó đều đáng quý. Nhưng trong hành trình lớn lên, các em còn cần được người lớn lắng nghe, được ôm khi buồn, được hướng dẫn khi sai, được biết rằng tình yêu dành cho các em không mất đi sau một điểm kém hay một lần không vâng lời. Một đứa trẻ được yêu thương sẽ dễ nhận ra gương mặt của Thiên Chúa là tình yêu. Còn nếu chúng ta chỉ nói với em rằng Chúa yêu em, nhưng ở nhà em hiếm khi được nghe một lời dịu dàng, thì lời giảng đẹp mấy cũng khó đi vào lòng em.
Đôi khi người lớn nghĩ việc mình vất vả làm ăn, chuẩn bị mọi thứ cho con đã nói lên đủ tình thương. Quả thật, có những hy sinh âm thầm mà con trẻ chưa thể hiểu hết. Có người mẹ thức khuya làm việc để hôm sau con có tiền đóng học. Có người cha đi xa nhiều ngày, đến Trung Thu chỉ kịp gọi về qua màn hình điện thoại. Có ông bà dành dụm để mua cho cháu chiếc bánh nhỏ. Cha tin Chúa nhìn thấy tất cả. Nhưng cũng xin chúng ta nhớ: điều các em cần không phải lúc nào cũng là thứ đắt tiền hơn. Có khi các em cần một bữa cơm người lớn đặt điện thoại xuống để nghe mình kể chuyện. Có khi các em cần cha mẹ chịu đi chậm một chút trên đường rước đèn. Có khi các em cần nghe câu: “Hôm nay ba mẹ mệt nên đã nói nặng lời. Ba mẹ xin lỗi con.” Khi người lớn biết xin lỗi, trẻ nhỏ học được rằng sự thật không đáng sợ. Khi người lớn biết tha thứ, trẻ nhỏ học được rằng mắc lỗi không có nghĩa là hết được yêu. Khi người lớn cùng cầu nguyện, trẻ nhỏ hiểu rằng trước những điều vượt quá sức mình, cả gia đình đều có thể đến với Chúa.
Tin Mừng hôm nay còn mời mỗi người tự hỏi: Mình đang đi theo ánh sáng nào? Các con dễ bị thu hút bởi điều lấp lánh. Đèn càng nhiều màu càng thích; bánh được trang trí càng đẹp càng muốn ngắm. Người lớn cũng vậy. Chúng ta có những thứ lấp lánh của riêng mình: sự thành công, lời khen, hình ảnh của gia đình trước mặt người khác. Những điều ấy có thể làm ta vui, nhưng không thể thay ánh sáng của Chúa Giêsu. Một ngôi nhà có thể treo nhiều đèn mà vẫn lạnh nếu những người trong nhà không còn nói chuyện tử tế với nhau. Một em bé có thể nhận nhiều quà mà vẫn cô đơn nếu chẳng ai hỏi em thực sự đang nghĩ gì. Một người có thể được nhiều người biết đến mà vẫn không nhìn ra người hàng xóm đang đau khổ. Lời Chúa soi vào những chỗ ấy và hỏi chúng ta: “Con đã thấy người ở cạnh con chưa?” Ánh sáng Chúa cho ta nhìn thấy khuôn mặt người khác, nhìn thấy phẩm giá của họ và nhìn thấy phần trách nhiệm yêu thương của mình.
Cha nghĩ đêm Trung Thu đẹp nhất không phải là đêm không có đám mây nào che trăng. Có năm trời mưa, trăng chẳng hiện ra; lũ trẻ phải rước đèn dưới mái hiên. Thế mà nhiều năm sau, chúng vẫn nhớ một người đã che ô cho mình, một người đã nhường mình phần bánh cuối, một người đã bảo: “Trăng ở sau mây thôi, lát nữa có thể sẽ thấy.” Cuộc sống cũng có những ngày trăng bị mây che. Một gia đình có người đau bệnh, một người cha mất việc, một em bé chuyển trường chưa có bạn, một người mẹ quá mệt không còn sức để tỏ ra vui. Trong những ngày ấy, lời Chúa Giêsu “Tôi là ánh sáng thế gian” trở nên gần gũi hơn. Người không hứa rằng người theo Người sẽ chẳng bao giờ gặp đêm tối. Người hứa rằng ta không phải bước đi một mình trong đêm tối ấy. Đức Kitô đã đi vào chính những nỗi đau của con người. Người biết thế nào là bị hiểu lầm, bị bỏ rơi, bị tổn thương. Người đã đi qua thập giá và đã sống lại. Vì thế, ánh sáng Người trao không chỉ đủ đẹp cho một đêm hội; đó là ánh sáng có thể giữ cho con người còn hy vọng ngay cả trong những ngày khó khăn.
Các con có bao giờ thức khuya và nhìn thấy một người trong nhà vẫn để đèn chờ ai đó về không? Một ngọn đèn ở cửa nhà có ý nghĩa rất riêng. Nó nói rằng có người đang đợi. Cha mong các con nhớ hình ảnh ấy khi nghe Chúa Giêsu nói về ánh sáng. Chúa chờ ta quay về mỗi khi ta lỡ làm sai. Có khi con đã hứa không nói dối nữa rồi vẫn nói dối. Có khi con biết phải thương em nhưng lại giành đồ chơi. Có khi con đã cố học nhưng kết quả chưa tốt và nghĩ rằng mình chẳng làm được điều gì ra hồn. Xin đừng vì thế mà tránh xa Chúa. Hãy đến với Người đúng như con đang là. Hãy nói thật điều đã xảy ra, xin lỗi người mình làm buồn và nhờ Chúa giúp mình làm lại. Người yêu con trong cả quá trình con lớn lên, với những lần tập đi còn vấp ngã. Bàn tay cha mẹ đưa ra khi con mới học bước không phải để trách con sao chưa chạy được; tình yêu Chúa dành cho con còn kiên nhẫn hơn thế.
Một đêm vui như Trung Thu cũng là dịp để nhớ đến những em nhỏ không có mặt ở đây. Có em đang nằm viện, nghe tiếng trống ngoài đường qua cửa sổ. Có em phải theo cha mẹ đi làm tối nay. Có em ở nhà vì không có ai đưa đến nhà thờ. Có em đang sống trong một mái ấm mà điều em mong nhất không phải bánh hay đèn, mà là có người gọi tên mình bằng giọng âu yếm. Chúng ta không thể giải quyết mọi nỗi thiếu thốn trong một đêm, nhưng có thể bắt đầu bằng một trái tim biết nhớ đến người khác. Các con có thể chuẩn bị một phần quà để chia sẻ. Các anh chị có thể đến thăm một em đang bệnh. Một gia đình có thể mời người sống một mình cùng ăn bánh. Cộng đoàn có thể để ý xem em nào thường đứng ngoài những sinh hoạt chung. Khi niềm vui của mình mở chỗ cho người khác, Trung Thu trở thành một lễ hội của tình thương chứ không chỉ là một buổi vui qua rồi thôi.
Cha muốn các con đem về nhà một câu hỏi nhỏ. Sáng mai thức dậy, khi không còn trống lân, không còn đoàn rước đèn, con sẽ làm gì để ánh sáng Chúa vẫn ở trong lòng? Con có thể bắt đầu bằng một lời cầu nguyện ngắn trước khi đến trường: “Lạy Chúa Giêsu, xin đi với con hôm nay.” Đến lớp, con để ý một bạn cần giúp đỡ. Về nhà, con làm một việc nhỏ trước khi được nhắc. Tối đến, con nhớ lại ngày sống: điều gì con làm tốt thì tạ ơn Chúa; điều gì làm ai đó buồn thì xin Chúa giúp con sửa lại. Chỉ thế thôi, ngày qua ngày, con sẽ học theo Chúa. Có những ngọn đèn sáng rực trong một đêm rồi tắt. Cũng có những trái tim âm thầm sáng lên mỗi ngày, đủ để người khác thấy ấm hơn khi đến gần. Chúa mời các con trở thành những trái tim như thế.
Thưa anh chị em, trong Thánh lễ này, ta đừng chỉ cầu cho các em “ngoan” theo nghĩa dễ bảo, ít làm phiền người lớn. Ta hãy cầu cho các em được lớn lên trong sự thật và tình yêu; biết vui trước điều đẹp, biết đau trước nỗi đau của người khác, biết nói không với điều sai, biết tìm đến Chúa khi yếu lòng. Ta cũng cầu cho chính mình có đủ kiên nhẫn để đồng hành với các em. Trẻ nhỏ cần được dạy dỗ, nhưng các em cũng có điều để dạy ta. Các em nhắc ta biết vui vì một buổi tối được ở bên nhau, biết ngước nhìn trời, biết hỏi những câu đơn sơ mà người lớn thường né tránh: “Chúa có thương con không?”, “Tại sao bạn ấy buồn?”, “Mình giúp bạn được không?” Nếu chúng ta chịu nghe, đôi khi chính các em sẽ dẫn ta ra khỏi sự mỏi mệt của mình để gặp lại ánh sáng Chúa.
Lát nữa, khi các con bước ra sân và ngước nhìn trăng, cha mong các con cứ vui trọn niềm vui của mình. Hãy cầm đèn cho chắc, đi bên bạn bè, ăn bánh cùng gia đình. Và nếu có một lúc nào đó con đứng yên dưới ánh trăng, hãy nhớ rằng Chúa Giêsu đang nhìn con với tình yêu. Người biết tên con. Người biết hôm nay con vui chuyện gì, buồn chuyện gì. Người muốn đi cùng con cả khi hội đã tan và con trở về với những ngày học bình thường. Con hãy thưa với Người: “Lạy Chúa Giêsu, xin soi sáng lòng con. Xin cho con biết làm điều tốt, biết yêu người ở bên con, biết trở về với Chúa khi con lạc đường.” Ánh trăng giúp các con vui chơi một đêm. Ánh sáng Đức Giêsu giúp các con sống tốt mỗi ngày. Ước gì nhiều năm sau, khi đã lớn, các con vẫn nhớ Trung Thu này: một đêm trăng sáng, một cộng đoàn cùng vui, và một lời Chúa đã ở lại trong lòng mình. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
ĐÊM CÓ TỐI, TRĂNG VẪN CÓ THỂ LÊN
Bài giảng lễ Trung Thu – “Ánh sáng chiếu soi trong bóng tối” (Ga 1,5)
Các con thiếu nhi thân mến, mỗi khi Trung Thu đến, các con thường mong điều gì? Có bạn mong được rước đèn. Có bạn mong bánh ngon, mong tiếng trống múa lân, mong được mặc áo đẹp và chơi với bạn bè. Có bạn chỉ mong tối nay trời đừng mưa, vì đã chờ ngày này từ lâu lắm rồi. Và chắc hẳn nhiều bạn mong được nhìn thấy trăng: một vầng trăng tròn, sáng, treo trên mái nhà, trên ngọn cây, trên sân nhà thờ nơi chúng ta đang đứng. Nhưng các con thử tưởng tượng: chúng ta đã chuẩn bị mọi thứ thật vui, vậy mà tối nay mây kéo đến, che kín cả bầu trời. Chúng ta ngước lên, không thấy trăng đâu. Một em bé có thể buồn bã hỏi: “Trăng đi mất rồi sao?” Không, trăng vẫn ở đó. Có những đêm mây che trăng. Có những đêm ánh đèn quanh ta sáng quá nên ta khó nhận ra ánh trăng. Có những đêm ta đang cúi mặt xuống vì buồn, nên quên cả việc ngước nhìn lên. Vầng trăng không biến mất chỉ vì mắt ta chưa nhìn thấy. Đêm nay, từ hình ảnh ấy, cha muốn nói với các con một câu thật dễ nhớ: Đêm có tối, trăng vẫn có thể lên. Lòng con có tối, Chúa vẫn có thể đến. Thánh Gioan viết trong Tin Mừng: “Ánh sáng chiếu soi trong bóng tối.” Ánh sáng ấy không phải một ngọn đèn mà gió có thể thổi tắt. Ánh sáng ấy là Đức Giêsu, Đấng yêu thương chúng ta. Người biết có những đêm rất đẹp, nhưng Người cũng biết có những đêm một em bé nằm im trên giường mà nước mắt cứ chảy, dù chẳng ai trong nhà hay biết.
Người lớn đôi khi nghĩ trẻ con thì lúc nào cũng vui. Nhìn các con chạy nhảy, cười nói, cầm đèn lồng, người lớn dễ tưởng lòng các con nhẹ như chiếc bóng bay. Nhưng có phải lúc nào cũng thế đâu. Có bạn đi học về, vừa mở cửa đã muốn kể một chuyện buồn, nhưng thấy cha mẹ quá mệt nên lại thôi. Có bạn ngồi giữa rất nhiều bạn trong lớp mà vẫn thấy mình lẻ loi, vì chẳng ai chọn mình vào nhóm. Có bạn bị gọi bằng một biệt danh mình không thích; người nói thì cười, còn người nghe phải mang câu ấy suốt cả ngày. Có bạn cố gắng học thật chăm nhưng vẫn bị điểm thấp, rồi bắt đầu nghĩ: “Có lẽ mình kém thật.” Có bạn sợ cha mẹ cãi nhau. Có bạn nhớ ông bà đã qua đời, nhớ một người thân đang ở xa. Có bạn tối nay nhìn những gia đình quây quần bên nhau mà thầm ước nhà mình cũng được như thế. Trung Thu có thể là một đêm vui, nhưng ngay giữa đám đông vui vẻ vẫn có những trái tim nhỏ đang buồn. Nếu con là một trong những bạn ấy, con hãy nghe cho rõ: Chúa không chỉ ở cùng những bạn đang cười. Chúa cũng ở cùng con khi con không cười nổi. Khi người khác nhìn thấy chiếc lồng đèn trên tay con, Chúa còn nhìn thấy điều con đang giữ trong lòng. Con không cần cố tỏ ra vui trước mặt Chúa. Con được phép nói thật với Người: “Chúa ơi, con đang buồn. Con chưa biết nói với ai. Xin Chúa ở đây với con.” Có thể lời cầu nguyện ấy không làm mọi chuyện đổi khác ngay lập tức. Nhưng từ khoảnh khắc con nói thật, con không còn phải ôm nỗi buồn một mình.
Các con thân mến, bóng tối không chỉ là nỗi buồn. Có khi bóng tối là nỗi sợ. Một bạn sợ bóng đêm nên muốn để đèn sáng khi ngủ. Một bạn sợ bị gọi lên bảng. Một bạn sợ mình nói sai rồi bị cả lớp cười. Một bạn sợ kỳ thi sắp tới; càng sợ càng khó học, càng khó học càng sợ. Một bạn khác sợ rằng nếu mình nói thật chuyện đã xảy ra, cha mẹ sẽ thất vọng. Có những nỗi sợ người lớn thấy nhỏ, nhưng đối với một em bé, nó có thể lớn bằng cả bầu trời. Chúa Giêsu không cười nỗi sợ của các con. Người không bảo: “Có thế mà cũng sợ!” Người biết nỗi sợ làm tim con đập nhanh, làm con muốn chạy trốn, làm con khó mở miệng dù con rất cần giúp đỡ. Chúa ở gần con trong chính lúc ấy. Đôi khi Người giúp con qua một lời an ủi của mẹ. Đôi khi qua một người bạn chịu ngồi nghe. Đôi khi qua thầy cô nhận ra hôm nay con im lặng khác thường. Đôi khi qua việc con dám nói một câu rất ngắn: “Con đang sợ. Xin giúp con.” Các con đừng nghĩ mình phải hết sợ rồi mới được gọi là can đảm. Can đảm có thể là vẫn run nhưng chịu nói thật; vẫn lo nhưng làm từng bài một; vẫn xấu hổ nhưng dám xin lỗi; vẫn chưa thấy đường dài phía trước nhưng tin rằng Chúa sẽ giúp mình bước bước kế tiếp. Một chiếc đèn nhỏ không cho ta nhìn thấy hết con đường. Nó giúp ta thấy chỗ đặt chân ngay trước mắt. Nhiều khi ánh sáng của Chúa cũng dẫn ta đi như thế: từng bước một, với những người Người đặt bên cạnh ta.
Còn một thứ bóng tối mà ai trong chúng ta cũng từng biết: bóng tối của lỗi lầm. Cha hỏi các con một câu, và chính cha cũng phải tự hỏi mình: Có ai ở đây chưa từng làm sai điều gì không? Có lẽ chẳng ai dám giơ tay. Có lúc con giận em nên đẩy em ra, dù em chỉ muốn chơi cùng. Có lúc con biết câu chuyện về bạn là không đúng mà vẫn kể tiếp, vì thấy mọi người đang nghe. Có lúc con làm vỡ một món đồ rồi đổ cho người khác. Có lúc con lén dùng điện thoại quá giờ đã hứa, sau đó nói với mẹ: “Con có dùng đâu.” Có lúc con thấy một bạn bị chế giễu, con không hùa theo nhưng cũng không dám lên tiếng. Có lúc con đã hứa với Chúa sẽ không làm một việc xấu nữa, rồi vài ngày sau lại làm. Sai thì phải nhận là sai. Người mình làm đau có thể đã khóc thật; lòng tin mình làm mất có thể cần thời gian để xây lại. Nhưng sau khi nhận ra lỗi, các con đừng nói về mình như thể cả con người mình chỉ còn là lỗi ấy. Một lần nói dối không có nghĩa con sẽ mãi là đứa trẻ nói dối. Một lần đánh bạn không có nghĩa đôi tay con chỉ biết làm đau. Một lần thất bại không có nghĩa đời con đã hỏng. Điều Chúa muốn không phải là con đứng mãi trong bóng tối để tự trách mình. Người gọi con đi ra, nhìn vào sự thật, xin tha thứ và làm lại điều con có thể làm.
Các con hãy nghĩ đến một chiếc lồng đèn giấy bị rách. Nếu con giấu nó vào một góc tối và không cho ai thấy, chỗ rách vẫn còn đó. Nhưng nếu con đem đến cho một người lớn và nói: “Con làm rách rồi, xin giúp con sửa,” có thể chiếc đèn sẽ được dán lại. Vết dán có khi vẫn nhìn thấy. Con sẽ nhớ mình phải cầm đèn cẩn thận hơn. Nhưng chiếc đèn ấy vẫn có thể sáng. Trái tim chúng ta cũng vậy. Khi làm sai, ta cần can đảm đem điều ấy ra ánh sáng. Con có thể đến nói với mẹ: “Con đã làm vỡ chiếc ly và con sợ nên đã giấu. Con xin lỗi.” Con có thể nói với bạn: “Hôm qua mình đã cười khi người khác trêu bạn. Mình biết bạn buồn. Mình xin lỗi.” Nếu đã lấy một thứ không thuộc về mình, con trả lại. Nếu đã lan truyền một lời làm người khác bị hiểu lầm, con nói sự thật với những người đã nghe. Nếu vết thương lớn hơn sức con tự sửa, hãy nhờ cha mẹ, thầy cô, anh chị giáo lý viên hoặc một người lớn đáng tin giúp. Và khi con ý thức mình đã phạm tội, con có thể đến với Bí tích Hòa Giải. Nơi ấy, con được nói thật với Chúa, được Người tha thứ và nâng dậy. Bắt đầu lại không phải là nói “con xin lỗi” cho xong rồi làm như chưa có chuyện gì. Bắt đầu lại là để lòng thương xót của Chúa giúp con thay đổi bằng những việc cụ thể.
Có lẽ một em sẽ hỏi: “Nhưng nếu con đã xin lỗi rồi mà người ấy vẫn còn buồn thì sao?” Con hãy kiên nhẫn. Có những thứ làm vỡ trong một giây nhưng cần nhiều ngày để hàn gắn. Khi bạn chưa muốn chơi lại ngay, con vẫn có thể cư xử tử tế. Khi mẹ còn cần thời gian để tin con, con hãy giữ lời trong những việc nhỏ mỗi ngày. Sự tha thứ Chúa ban không khiến ta khỏi phải chăm sóc những người ta đã làm đau. Chính vì được Chúa yêu, ta có sức ở lại với công việc khó ấy. Một em khác có thể hỏi: “Nếu con cứ mắc lại lỗi cũ thì Chúa có chán con không?” Các con thân mến, Chúa biết lòng người cần thời gian để lớn lên. Mỗi lần vấp ngã, con hãy thành thật đứng dậy, nhìn xem điều gì khiến mình ngã, nhận sự giúp đỡ và tập bước khác đi. Khi tập đi, một em bé có thể ngã nhiều lần. Cha mẹ không vì thế mà quyết định em không nên bước nữa. Cha mẹ đỡ em dậy, và rồi một ngày em đi được. Chúa kiên nhẫn với con. Xin con cũng đừng tuyệt vọng về chính mình.
Nhưng cha muốn các con nhớ thêm điều này: có những chuyện làm con buồn hoặc sợ mà không phải lỗi của con. Nếu một bạn bị bắt nạt, lỗi không thuộc về bạn ấy chỉ vì bạn ấy yếu hơn. Nếu có người nói lời đe dọa, đối xử làm con đau hoặc bảo con phải giữ một bí mật khiến con bất an, con không cần chịu đựng một mình. Con hãy nói với cha mẹ hoặc một người lớn đáng tin và tiếp tục tìm người giúp cho đến khi có người lắng nghe, bảo vệ con. Chúa Giêsu đến để đem ánh sáng vào bóng tối; vì thế, xin giúp đỡ khi mình gặp nguy hiểm cũng là một bước đi về phía ánh sáng. Cầu nguyện không buộc con phải im lặng trước điều làm mình tổn thương. Cầu nguyện có thể cho con can đảm mở lời, và Chúa mời gọi người lớn nghe lời con, tin điều con kể, chăm sóc và bảo vệ con.
Các con có biết vì sao cha nói nhiều về chuyện buồn, sợ và mắc lỗi trong đêm Trung Thu không? Vì đây chính là đêm chúng ta nhìn lên bầu trời tối để thấy ánh sáng. Ban ngày, mặt trời rực rỡ nên ta ít nghĩ đến một tia sáng nhỏ. Nhưng trong đêm, chỉ một ngọn đèn nơi cửa nhà cũng giúp người đi đường biết ở đó có người đang chờ. Tin Mừng nói “ánh sáng chiếu soi trong bóng tối” vì Đức Giêsu bước vào cuộc đời thật của chúng ta. Người sinh ra giữa đêm, trong một nơi nghèo khó. Khi lớn lên, Người đến gần người đau yếu, người bị bỏ quên, người đã làm sai và muốn quay về. Người cũng đã đi qua giờ tối tăm của khổ đau và cái chết. Rồi Người sống lại. Vì thế, khi Chúa nói với con rằng con có thể bắt đầu lại, Người không chỉ nói một câu cho con đỡ buồn. Chính Người đã mở con đường ấy. Chúa sống và ở gần chúng ta hôm nay. Người có thể gặp con trong một lời cầu nguyện vụng về, trong một Thánh lễ con chăm chú tham dự, trong Bí tích Hòa Giải, trong vòng tay người thân, trong sự giúp đỡ con dám xin và trong điều tốt con dám làm sau một ngày không vui.
Có một chuyện cha muốn các con thử tưởng tượng. Đêm Trung Thu, một bạn nhỏ đi rước đèn cùng mọi người. Bạn cầm chiếc đèn do mình tự làm. Giấy dán hơi lệch, một góc đã nhăn, chiếc cán cũng không thẳng lắm. Bạn nhìn sang chiếc đèn của bạn bên cạnh: ngôi sao thật đều, tua giấy thật đẹp, ánh sáng rực rỡ. Thế là bạn cúi chiếc đèn của mình xuống. Bạn sợ người khác chê. Một lúc sau, bạn thấy một em bé đi phía sau đang loay hoay vì đường tối. Bạn nâng chiếc đèn của mình lên để soi cho em. Em bé mỉm cười và bước theo. Chiếc đèn giấy vẫn nhăn, chiếc cán vẫn lệch, nhưng lúc ấy nó đang làm điều quan trọng nhất của một chiếc đèn: nó đang chiếu sáng. Các con thân mến, có khi chúng ta buồn vì cứ nhìn xem mình có bằng người khác không. Bạn ấy học giỏi hơn mình. Bạn kia hát hay hơn mình. Bạn nọ có gia đình đủ đầy hơn, có nhiều quà hơn, có chiếc đèn đẹp hơn. Nhưng Chúa không yêu con sau khi đem con ra so với một bạn khác. Người biết con, biết cả những phần con đang cố gắng giấu vì xấu hổ. Người trao cho con một cuộc đời để yêu thương bằng chính đôi tay, lời nói và trái tim của con. Nếu con biết ngồi cạnh một bạn cô đơn, nếu con biết chia nửa chiếc bánh cho em nhỏ, nếu con dám bênh vực người bị trêu chọc, ánh sáng của Chúa đã đi qua con. Con không cần trở thành một người khác mới có thể làm điều tốt hôm nay.
Đêm Trung Thu còn là đêm của sum họp. Nhìn trăng tròn, người ta nghĩ đến một gia đình ngồi gần nhau, ông bà kể chuyện, cha mẹ cười, các con ríu rít. Cha mong các con có những khoảnh khắc như thế. Nhưng cha cũng biết có bạn năm nay thiếu một người ở bàn ăn. Có bạn có cha mẹ đi làm xa. Có bạn từng đón Trung Thu với bà, giờ chỉ còn tấm hình của bà trên bàn. Có nhà không đủ tiền mua bánh đẹp hay lồng đèn mới. Có nhà mọi người vẫn ở cùng một mái nhà mà lâu rồi chưa nói chuyện với nhau cho trọn một bữa cơm. Nếu đêm nay con nhớ ai đó, con có thể cầu nguyện cho người ấy. Nếu con thấy bạn mình không có đèn, hãy mời bạn cùng cầm đèn với con. Nếu con được nhận bánh, hãy nhìn xem quanh mình còn ai chưa có. Niềm vui được chia sẻ sẽ đưa một người vào cùng vòng tròn với chúng ta. Một vầng trăng sáng trên cao đủ rộng cho mọi người cùng ngắm; ước gì vòng tay chúng ta cũng biết mở ra như thế.
Và thưa quý ông bà, anh chị em, trong Thánh lễ này, lời Chúa cũng hỏi chúng ta: người lớn đang làm gì với ánh sáng nơi tâm hồn trẻ nhỏ? Có khi một em bé đem khoe bức tranh mình vẽ, ta bảo “để lát nữa” rồi quên luôn. Có khi con muốn kể điều xảy ra ở trường, ta vừa nghe vừa nhìn điện thoại và không nhận ra giọng con hôm nay khác mọi ngày. Có khi ta muốn con thành thật, nhưng lúc con nói thật mình đã làm sai, ta nổi giận đến mức lần sau con chọn giấu. Dạy trẻ phân biệt đúng sai là trách nhiệm của chúng ta. Cách chúng ta nghe một lời thú nhận cũng rất quan trọng. Một em bé cần được biết rằng nói thật có thể dẫn đến việc phải nhận trách nhiệm, sửa lỗi, chịu một hậu quả thích hợp, nhưng sẽ không làm em mất tình yêu và sự nâng đỡ của gia đình. Có khi điều một đứa trẻ nhớ suốt đời không phải chiếc đèn lồng được mua năm ấy, mà là buổi tối cha ngồi xuống nghe em nói hết câu; là lần mẹ nói: “Mẹ buồn vì việc con làm, nhưng mẹ sẽ cùng con sửa”; là người thầy nhận ra em đang bị bạn bè xa lánh và kéo em trở lại với lớp. Chúng ta không thể hứa với trẻ rằng đời sẽ chẳng bao giờ có bóng tối. Chúng ta có thể làm cho mái nhà, lớp học và giáo xứ trở thành những nơi trẻ dám tìm đến khi trời tối.
Các con thiếu nhi thân mến, trước khi kết thúc, cha mời các con nhìn vào chiếc lồng đèn của mình, nếu con đang cầm một chiếc. Ban ngày chiếc đèn có thể trông rất đẹp nhờ màu giấy và hình dáng. Nhưng đến tối, người ta mong thấy ánh sáng bên trong nó. Con người chúng ta cũng vậy. Cha mẹ vui khi thấy con mặc áo đẹp, học hành tiến bộ, biết múa hát và chơi vui trong ngày hội. Chúa cũng vui với những niềm vui ấy. Nhưng Người còn mong lòng con biết yêu thương. Một bạn học rất giỏi có thể làm người khác ấm lòng bằng một lần kiên nhẫn chỉ bài. Một bạn rụt rè có thể đem ánh sáng đến bằng cách mỉm cười với người mới đến. Một bạn đang buồn vẫn có thể biết nói: “Mình cần bạn ngồi với mình một lát.” Để ánh sáng Chúa chiếu qua mình, con không phải lúc nào cũng mạnh mẽ. Có khi con chỉ cần mở lòng cho người khác yêu thương và giúp đỡ con. Rồi khi được nâng dậy, con sẽ nhận ra một người đang cần chính sự dịu dàng mà con từng nhận.
Nếu tối nay mây che trăng, các con đừng nghĩ Trung Thu đã hỏng. Các con vẫn có thể nghe tiếng cười của bạn, nắm tay người thân, chia nhau miếng bánh và thắp đèn lên. Nếu hôm nay lòng con có một đám mây, con cũng đừng nghĩ cuộc đời mình chỉ còn tối. Hãy nói với Chúa điều đang xảy ra. Hãy tìm một người đáng tin để kể. Nếu con đã làm sai, hãy nhận lỗi và bắt đầu sửa từ việc đầu tiên. Nếu có ai làm con đau, hãy xin giúp đỡ. Nếu con thấy một bạn đang cô đơn, hãy đến gần. Đêm có tối, trăng vẫn có thể lên; và có những đêm trăng còn bị mây che, Chúa vẫn ở cùng con trong lúc chờ đợi. Người không đo tình yêu dành cho con bằng điểm số, bằng lời khen của người khác hay bằng việc hôm nay con có vui hay không. Người biết tên con. Người nghe tiếng con gọi. Người đón con trở về. Người dẫn con đi tiếp.
Giờ đây, chúng ta hãy thưa với Chúa bằng lời cầu nguyện rất đơn sơ: “Lạy Chúa Giêsu, xin ở cùng con trong đêm Trung Thu này. Khi con vui, xin dạy con biết chia vui. Khi con buồn, xin cho con nhớ rằng Chúa vẫn nghe con. Khi con sợ, xin giúp con tìm đến người có thể bảo vệ và nâng đỡ con. Khi con làm sai, xin cho con can đảm nói thật, xin lỗi và sửa lỗi. Khi con thấy người khác buồn, xin giúp con đến gần. Xin cho ánh sáng của Chúa ở trong gia đình con, trong lớp học của con, trong giáo xứ chúng con. Và nếu tối nay có một bạn nhỏ không nhìn thấy trăng, xin cho bạn ấy vẫn cảm nhận được tình yêu của Chúa qua một người ở bên cạnh.” Các con thân mến, lát nữa ngày hội sẽ kết thúc, tiếng trống sẽ im, bánh sẽ ăn hết, những chiếc lồng đèn sẽ được mang về nhà. Nhưng xin các con đem theo một điều vào ngày mai, vào những ngày đi học và cả những ngày khó khăn sau này: Con có thể bắt đầu lại với Chúa. Bởi ánh sáng vẫn chiếu soi trong bóng tối, và Đức Giêsu sẽ không ngừng gọi con bước về phía Người. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
ĐEM ÁNH SÁNG ĐẾN CHO BẠN BÊN CẠNH
Giảng lễ Trung Thu – Mt 5,16
Các con thiếu nhi thân mến, đêm Trung Thu, chúng ta thường ngước nhìn lên trời. Có bạn tìm vầng trăng tròn, có bạn thích ngắm những chiếc lồng đèn lung linh, có bạn chỉ mong mau đến giờ rước đèn và nhận bánh. Những niềm vui ấy thật đẹp. Nhưng tối nay, cha muốn mời các con nhìn xuống một chút: nhìn người đang ngồi bên cạnh mình. Bạn ấy có thể đang mặc áo đẹp và cười rất tươi. Bạn ấy cũng có thể đang cố cười dù trong lòng có chuyện buồn. Có những nỗi buồn của trẻ nhỏ mà người lớn không nhận ra, vì các con vẫn đi học, vẫn chơi, vẫn trả lời “con không sao” khi được hỏi. Có bạn buồn vì bị gọi bằng một biệt danh mình ghét. Có bạn sợ đến trường vì mỗi giờ ra chơi đều phải tìm chỗ đứng một mình. Có bạn rất muốn tham gia trò chơi, nhưng lần nào cũng là người cuối cùng được chọn. Có bạn đã nghe những lời chê về vóc dáng, giọng nói, điểm số, quần áo, gia đình mình nhiều đến mức bắt đầu tin rằng mình chẳng có gì đáng quý. Trong một đêm có nhiều ánh đèn như đêm nay, Chúa Giêsu đưa chúng ta đến trước một câu hỏi thật gần: Con có thể đem ánh sáng đến cho người bạn ấy không?
Tin Mừng hôm nay ghi lại lời Chúa Giêsu: “Ánh sáng của anh em phải chiếu giãi trước mặt thiên hạ, để họ thấy những công việc tốt đẹp anh em làm, mà tôn vinh Cha của anh em, Đấng ngự trên trời.” Chúa nói đến ánh sáng, rồi nói ngay đến việc làm tốt đẹp. Người không dạy chúng ta chỉ nói: “Tôi thương bạn”, “Tôi muốn mọi người sống tốt.” Người muốn tình thương đi vào việc chúng ta làm. Một chiếc lồng đèn được trang trí thật công phu mà bên trong không có ánh sáng thì vẫn là một chiếc đèn tối. Cũng vậy, một người có thể đeo thánh giá, thuộc nhiều kinh, hát rất hay trong ca đoàn, tham gia nhiều sinh hoạt ở nhà thờ, nhưng nếu gặp một bạn bị tổn thương mà cứ thản nhiên cười theo đám đông, ánh sáng Chúa trao cho người ấy chưa được đem đến nơi đang cần. Chúa Giêsu mời các con bắt đầu bằng những việc các con có thể làm ngay: nói một lời tử tế, giữ lại một lời chê, chìa tay cho một người bị bỏ quên, đứng cạnh một bạn đang phải đứng một mình.
Cha kể các con nghe một câu chuyện rất bình thường. Một ngày nọ, trong giờ ra chơi, một bạn làm rơi hộp cơm. Nắp hộp bật ra, thức ăn đổ xuống sân. Bạn ấy vừa tiếc bữa ăn, vừa bối rối vì mọi người đang nhìn. Có bạn bật cười. Có bạn lấy điện thoại ra chụp. Một người nói đùa một câu, rồi thêm người khác nói theo. Tiếng cười cứ lớn dần. Nhưng giữa lúc ấy, một bạn bước tới, ngồi xuống nhặt chiếc hộp, lấy khăn giấy giúp lau tay và nói: “Không sao đâu, mình có thể chia phần cơm của mình với bạn.” Bạn ấy chẳng giảng một bài đạo đức nào. Bạn ấy cũng không thể làm hộp cơm trở lại như cũ. Nhưng bạn ấy đã làm cho người gặp chuyện xấu hổ biết rằng mình vẫn được đối xử bằng sự dịu dàng. Nhiều khi một việc tốt chỉ đơn giản như vậy. Nó không thay đổi cả thế giới trong một buổi chiều, nhưng nó thay đổi buổi chiều của một người. Với người đang buồn, điều ấy lớn lắm.
Có một chuyện khác khó hơn. Một bạn trong lớp thường xuyên bị trêu vì nói hơi ngọng. Mỗi lần bạn phát biểu, vài người bắt chước giọng bạn. Ban đầu, người ta bảo đó chỉ là đùa thôi. Nhưng rồi bạn ấy càng ngày càng ít giơ tay. Bạn ấy biết câu trả lời mà không dám nói. Bạn ấy có nhiều điều muốn kể mà tự nhủ tốt nhất cứ im lặng. Các con thấy không, lời trêu chọc đôi khi không để lại một vết bầm trên tay, nhưng có thể làm một người sợ chính tiếng nói của mình. Nếu con là bạn ngồi gần, con không cần tìm một lời thật hùng hồn. Con có thể nói: “Để bạn nói hết đã.” Con có thể quay sang bạn sau giờ học: “Mình nghe điều bạn nói, hay lắm.” Nếu lời trêu chọc tiếp tục, con có thể nhờ thầy cô giúp. Chỉ một người chịu lắng nghe nghiêm túc cũng có thể giúp bạn ấy dám nói trở lại. Đó là đem ánh sáng đến cho bạn bên cạnh.
Cha biết nói lời bênh vực không phải lúc nào cũng dễ. Nói một lời tử tế khi mọi người đều tử tế thì dễ. Đứng cạnh một người đang bị cười chê mới cần can đảm. Các con có thể nghĩ: “Nếu con lên tiếng, người ta sẽ quay sang trêu con.” Nỗi sợ ấy có thật. Không ai muốn bị cả nhóm nhìn bằng ánh mắt khó chịu. Chính vì hiểu điều đó, cha càng quý những bạn đã dám làm điều đúng dù giọng mình hơi run. Can đảm không có nghĩa là con chẳng thấy sợ. Can đảm là con biết một người đang cần được giúp và con cố làm điều mình có thể, dù con vẫn sợ. Có khi con lên tiếng ngay: “Thôi, đừng nói vậy nữa.” Có khi con rủ người bạn ấy đi cùng để bạn không phải ở lại giữa đám đông. Có khi con tìm một người lớn đáng tin cậy, kể rõ chuyện đã xảy ra để họ can thiệp. Mỗi hoàn cảnh cần một cách làm khôn ngoan. Điều quan trọng là đừng để người bị tổn thương phải tự hỏi: “Có ai thấy chuyện này không? Có ai quan tâm đến mình không?”
Các con thân mến, một bạn bị trêu không chỉ đau vì lời của người trêu. Bạn còn buồn vì thấy những người mình tin tưởng đứng gần đó mà không nói gì. Sự im lặng có nhiều lý do: có người chưa hiểu chuyện nghiêm trọng đến đâu, có người sợ, có người tưởng rồi bạn sẽ quên. Vì thế cha không muốn dùng bài giảng này để kết án các con. Cha chỉ muốn giúp các con nhìn kỹ hơn. Lần tới, khi tiếng cười nổi lên quanh một người, hãy nhìn khuôn mặt người ấy. Bạn ấy có đang vui thật không? Bạn ấy có muốn người ta tiếp tục không? Nếu chưa biết, hãy hỏi riêng: “Bạn ổn không?” Nhiều nỗi đau được giấu rất khéo dưới một nụ cười. Một câu hỏi chân thành có thể mở ra cánh cửa để người bạn ấy nói thật. Và nếu bạn bảo mình buồn, xin đừng đáp: “Có vậy thôi mà.” Hãy nghe bạn. Điều có vẻ nhỏ với mình có thể đã xảy ra với bạn suốt nhiều tháng.
Tối Trung Thu, các con thường thích chiếc lồng đèn nào sáng nhất, đẹp nhất. Nhưng Chúa Giêsu nhìn ánh sáng theo một cách rất đặc biệt. Người thấy ánh sáng trong người biết chia bánh, biết nhường chỗ, biết xin lỗi, biết bảo vệ người yếu thế. Một ngọn đèn trong tay các con có thể sáng đến hết buổi rước đèn. Một lời bênh vực đúng lúc có thể được người bạn ấy nhớ rất lâu. Có những người lớn vẫn nhớ một chuyện từ thời còn nhỏ: lúc cả lớp cười, đã có một bạn kéo ghế ngồi cạnh mình; lúc chẳng ai muốn chung nhóm, đã có một bạn gọi tên mình; lúc mình nghĩ không ai tin lời mình, đã có một người nói: “Mình tin bạn.” Các con có thể chưa biết một hành động nhỏ của mình sẽ ở lại trong lòng người khác bao lâu. Bởi vậy, đừng coi thường việc tốt nhỏ bé. Chúa thường trao tình yêu lớn của Người qua những bàn tay rất nhỏ.
Cũng có khi người cần ánh sáng không phải là một bạn xa lạ, mà là người vẫn chơi với con hằng ngày. Bạn thân của con đột nhiên ít nói. Bạn không còn thích trò chơi trước đây. Bạn thường ngồi lặng trong giờ sinh hoạt. Con có thể hỏi thăm mà không ép bạn phải kể ngay. Con có thể nói: “Nếu bạn muốn nói chuyện, mình sẽ nghe.” Rồi con giữ lời: nghe mà không đem chuyện bạn kể đi làm đề tài nói với người khác. Làm bạn với nhau không chỉ là cùng cười trong những ngày vui. Tình bạn còn là nhận ra khi nụ cười của người kia đã khác. Tuy nhiên, có những điều quá nặng để một đứa trẻ phải giữ một mình. Nếu bạn kể rằng bạn đang bị đánh đập, bị đe dọa, bị xâm hại, hoặc muốn làm hại bản thân, con cần báo ngay cho cha mẹ, thầy cô hay một người lớn đáng tin cậy để bạn được bảo vệ. Giữ kín mọi chuyện trong hoàn cảnh ấy sẽ không giúp bạn. Đem ánh sáng đến cho bạn cũng là tìm đúng người có thể giúp bạn an toàn.
Các con thử nhớ lại Chúa Giêsu đã đối xử với những người bị đám đông nhìn bằng ánh mắt khinh chê như thế nào. Khi có người bị gạt ra bên lề, Chúa dừng lại. Khi có người bị xem là chẳng đáng quan tâm, Chúa gọi tên họ. Khi trẻ nhỏ bị ngăn đến gần, Chúa đón các em. Chúa nhìn một người sâu hơn lỗi lầm, dáng vẻ hay điều tiếng về họ. Ánh mắt của Chúa nói rằng: “Con có giá trị. Cha thấy con.” Mỗi lần các con không gọi bạn bằng biệt danh làm bạn đau, mỗi lần các con chịu tìm hiểu trước khi tin một lời đồn, mỗi lần các con nhường cho bạn cơ hội được giải thích, các con đang học nhìn bằng ánh mắt ấy. Chúng ta không biết hết những điều một người đang trải qua ở nhà, ở trường hay trong lòng. Chính vì không biết hết, chúng ta càng cần dịu dàng.
Đêm nay, cha cũng muốn nói riêng với những bạn đã từng trêu người khác. Có thể con chỉ muốn cả nhóm cười. Có thể con không nhận ra bạn mình đau. Cũng có thể con biết, nhưng lúc ấy con không muốn dừng lại vì sợ mình mất vui. Chúa không đóng cửa với con vì một việc con đã làm sai. Người mời con nhận ra nó, xin lỗi và sửa lại. Xin lỗi tử tế không phải là nói: “Mình xin lỗi, nhưng bạn nhạy cảm quá.” Xin lỗi là nói: “Mình đã gọi bạn như vậy. Mình biết bạn buồn. Mình xin lỗi và sẽ không làm thế nữa.” Nếu con đã gửi một tấm hình hay viết một lời chế giễu bạn trên mạng, hãy xóa đi và tìm cách sửa điều con đã gây ra. Đừng bắt bạn phải tha thứ ngay để con thấy nhẹ lòng. Hãy cho bạn thời gian, và chứng tỏ bằng cách cư xử mới. Một chiếc lồng đèn bị tắt có thể được thắp lại. Một trái tim đã làm người khác buồn cũng có thể học yêu thương từ hôm nay.
Cha cũng muốn nói với bạn nào đang bị trêu chọc. Có thể con đã nghe quá nhiều lần rằng mình xấu, mình dở, mình khác mọi người. Có thể con sợ kể ra vì nghĩ người lớn sẽ bảo “trẻ con đùa nhau thôi”. Xin con đừng tin rằng con phải chịu đựng một mình. Những lời người khác nói lúc thiếu tử tế không định nghĩa con. Điểm số không định nghĩa con. Một đặc điểm trên gương mặt hay giọng nói không định nghĩa con. Con được Thiên Chúa yêu thương và con xứng đáng được tôn trọng. Hãy kể rõ với cha mẹ, thầy cô, anh chị giáo lý viên hoặc một người lớn con tin cậy. Nếu lần đầu con chưa được lắng nghe, hãy tìm một người lớn khác. Việc con tìm sự giúp đỡ là một hành động can đảm. Và nếu trong nhà thờ tối nay con thấy có một bạn đang ngồi lẻ loi, con không cần biết hết câu chuyện của bạn mới có thể đến chào, hỏi tên và mời bạn cùng chơi.
Lời Chúa còn nhắc chúng ta rằng ánh sáng của người môn đệ phải giúp người khác “tôn vinh Cha trên trời”. Điều ấy có nghĩa là việc tốt của chúng ta đưa người ta đến gần tình yêu Thiên Chúa. Khi một bạn hỏi: “Sao bạn lại giúp mình?”, có thể con chỉ cần trả lời: “Vì mình không muốn bạn phải ở một mình.” Chúa đã yêu con trước, đã nhiều lần nâng con dậy, và con đang trao lại một chút tình yêu mình đã nhận. Các con không cần đợi đến khi mình thật giỏi, thật lớn, thật hoàn hảo mới làm được việc tốt. Thánh Thể mà chúng ta cử hành hôm nay nhắc chúng ta rằng Chúa Giêsu trao chính mình để nuôi dưỡng chúng ta. Sau khi được Người yêu thương và nuôi dưỡng, chúng ta trở về nhà, trở lại lớp học, ra sân chơi với một trái tim biết để ý đến người khác hơn. Ánh sáng ấy cần được mang ra khỏi cửa nhà thờ.
Cha muốn các bậc cha mẹ và những người lớn đang hiện diện tối nay cũng nghe lời Chúa cùng với các con. Trẻ nhỏ học cách đối xử với bạn bè từ những điều chúng thấy mỗi ngày. Nếu ở nhà, người lớn thường chế giễu người vắng mặt, đặt biệt danh cho người khác, bình luận cay nghiệt về vóc dáng hay hoàn cảnh của ai đó, các con sẽ tưởng những điều ấy là bình thường. Nếu người lớn chịu xin lỗi khi mình nói quá lời, biết bênh vực người bị đối xử bất công, biết lắng nghe một đứa trẻ kể chuyện ở trường mà không vội gạt đi, các con cũng sẽ học được. Có lúc một em nhỏ nói: “Hôm nay các bạn trêu con”, điều em cần đầu tiên là được tin và được nghe. Đừng vội hỏi: “Chắc con cũng làm gì người ta?” Hãy ngồi xuống, để em kể hết, rồi cùng em tìm cách giải quyết. Người lớn giữ ánh sáng trong nhà thì trẻ nhỏ sẽ dễ mang ánh sáng ấy đến trường.
Các con thân mến, sau lễ hôm nay, chúng ta sẽ vui chơi. Các con hãy cứ vui thật nhiều. Hãy ngắm trăng, cầm lồng đèn, ăn bánh, cười với nhau. Nhưng giữa cuộc vui, cha mời mỗi con nhớ đến một người. Có thể là một bạn con biết đang bị trêu. Có thể là bạn mới đến giáo xứ chưa quen ai. Có thể là em nhỏ đứng nhìn vì không có lồng đèn. Có thể là anh chị của con ở nhà, lâu nay hai người hay cãi nhau. Con hãy làm một việc cụ thể cho người ấy. Đến đứng cạnh bạn. Mời bạn vào nhóm. Chia cho em một phần bánh. Về nhà nói với anh chị một lời dễ thương. Nếu thấy một bạn bị chế giễu, hãy nói một lời bênh vực. Cha không biết chính xác con sẽ gặp ai, nhưng cha tin Chúa sẽ cho con thấy. Xin con đừng đi ngang qua quá vội.
Rồi ngày mai, khi trăng đã lặn và lồng đèn được cất vào góc nhà, điều Chúa dạy vẫn còn nguyên. Ánh sáng của người Kitô hữu không chỉ dành cho một đêm hội. Nó cần có mặt vào sáng thứ Hai, trong lớp học, ở bàn ăn, trên sân bóng, trong nhóm bạn và cả trên điện thoại của các con. Trước khi gửi một lời bình luận về người khác, hãy tự hỏi: “Lời này sẽ làm bạn ấy thấy được tôn trọng hay thấy mình nhỏ bé đi?” Trước khi cùng mọi người cười một tấm hình của bạn, hãy nghĩ: “Nếu người trong hình là mình, mình sẽ cảm thấy thế nào?” Trước khi bỏ một bạn lại phía sau, hãy nhìn xem bạn có đang đợi ai gọi mình không. Những câu hỏi ấy có thể giữ cho ánh sáng trong lòng các con không bị che khuất bởi sự vội vàng.
Có thể một ngày nào đó, chính con cũng cần một người bước đến đứng cạnh. Ai trong chúng ta cũng có lúc yếu lòng. Hôm nay con an ủi một người; ngày khác con cần được an ủi. Hôm nay con bênh vực một bạn; ngày khác con cần một người nói giúp mình. Vì thế, chúng ta hãy cùng làm cho lớp học và giáo xứ thành nơi mỗi người biết rằng mình sẽ được lắng nghe, được bảo vệ và có cơ hội bắt đầu lại. Một người lên tiếng có thể giúp người thứ hai tìm được can đảm. Hai người có thể thay đổi cách cả nhóm đối xử với một bạn. Và khi cả nhóm biết dừng lại trước nỗi đau của người khác, ánh sáng đã lan ra xa hơn chiếc lồng đèn đầu tiên rất nhiều.
Tối nay, khi các con nâng chiếc lồng đèn lên, cha ước mong các con thầm nói với Chúa: “Lạy Chúa Giêsu, xin cho con thấy người đang cần con.” Xin cho con thấy bạn bị bỏ quên dù bạn không gọi tên con. Xin cho con nghe nỗi buồn phía sau câu nói “mình ổn”. Xin cho con biết dừng một lời trêu trước khi nó làm đau người khác. Xin cho con đủ can đảm nói: “Đừng trêu bạn nữa”, đủ dịu dàng để nói: “Mình ngồi với bạn nhé”, và đủ khiêm nhường để nói: “Mình xin lỗi.” Một chiếc đèn nhỏ không chiếu sáng hết con đường dài, nhưng nó giúp người bên cạnh bước thêm một bước. Có khi người ấy chỉ cần đúng một bước đó để biết mình vẫn có bạn, vẫn được yêu thương, vẫn có thể vui trở lại.
Các con thân mến, Trung Thu rồi sẽ qua. Chiếc bánh ngon rồi sẽ hết. Ngọn đèn rồi sẽ tắt. Nhưng có một điều có thể còn ở lại rất lâu trong lòng một người bạn: ký ức về ngày mình bị cả nhóm trêu chọc và có ai đó đã đến bên. Biết đâu, nhiều năm sau, bạn ấy không còn nhớ chiếc đèn tối nay hình gì, màu gì, nhưng vẫn nhớ rõ giọng nói của con: “Mình ở đây với bạn.” Xin Chúa Giêsu làm cho trái tim chúng ta sáng bằng tình yêu của Người. Xin Người giúp mỗi em thiếu nhi trở thành một người bạn biết nâng đỡ, mỗi gia đình trở thành nơi dạy yêu thương, và cộng đoàn chúng ta trở thành nơi không ai bị bỏ lại một mình. Để từ đêm trăng này, khi nhìn thấy một người bạn đang buồn, chúng ta biết đem ánh sáng đến cho bạn bên cạnh. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
CHIẾC LỒNG ĐÈN VÀ NGỌN LỬA BÊN TRONG
Giảng lễ Trung Thu – Mt 5,14–16
Anh chị em thân mến, các con thiếu nhi thân mến, đêm Trung Thu, có lẽ điều làm các con háo hức nhất không chỉ là bánh, là trăng, là tiếng trống rộn ràng, mà còn là giây phút được cầm trên tay một chiếc lồng đèn. Có chiếc đèn ông sao năm cánh rất quen. Có chiếc đèn hình con cá, hình con thỏ. Có chiếc mua ngoài tiệm, màu sắc thật đẹp. Cũng có chiếc được làm ở nhà, giấy dán chưa thẳng, một góc hơi nhăn, cán cầm chưa chắc chắn. Nhưng chiếc đèn tự làm ấy có khi lại quý nhất, vì trong đó có một buổi chiều cha mẹ ngồi với con, có bàn tay người anh giữ khung tre cho em dán giấy, có tiếng cười khi cả nhà loay hoay mãi mới buộc được sợi dây. Mỗi chiếc lồng đèn mang theo một câu chuyện. Đến khi trời tối, tất cả cùng được thắp lên. Ánh sáng đi qua lớp giấy màu, làm hiện ra những khuôn mặt đang vui, những bàn tay bé nhỏ đang nâng đèn, và cả con đường mà ban ngày chúng ta đi qua rất vội. Chính lúc ấy, ta nhận ra một điều thật đơn sơ: chiếc lồng đèn đẹp đến đâu cũng cần ánh sáng bên trong. Không có ánh sáng, người ta vẫn có thể khen màu giấy, khen dáng đèn, khen bàn tay khéo léo của người làm. Nhưng khi được thắp sáng, chiếc đèn mới bắt đầu soi đường. Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta đến gần hình ảnh ấy. Đức Giêsu nhìn các môn đệ và nói: “Chính anh em là ánh sáng cho trần gian.” Người nói tiếp: người ta thắp đèn rồi đặt trên đế, để đèn soi chiếu cho mọi người trong nhà; ánh sáng của anh em cũng phải chiếu giãi trước mặt thiên hạ, để họ thấy những việc tốt đẹp anh em làm mà tôn vinh Cha của anh em, Đấng ngự trên trời.
Chúng ta hãy dừng lại ở cách Đức Giêsu nói. Người không bảo các môn đệ: “Một ngày nào đó, khi anh em đã giỏi giang hơn, đạo đức hơn, không còn sai lỗi nữa, anh em mới có thể trở thành ánh sáng.” Người nói ngay với họ: “Chính anh em là ánh sáng.” Những người nghe Chúa hôm ấy cũng giống chúng ta ở nhiều điều. Họ có những lo toan mỗi ngày. Họ có những nỗi sợ. Họ có lúc hiểu lời Chúa rất chậm. Sau này, các môn đệ còn cãi nhau xem ai là người lớn nhất; khi Chúa bị bắt, họ còn bỏ chạy. Đức Giêsu biết họ như thế mà vẫn trao cho họ một lời đầy tin tưởng. Người thấy nơi họ điều mà chính họ chưa thấy hết. Người thấy một ngọn đèn có thể được thắp lên, một cuộc đời có thể đem sự ấm áp đến cho người khác. Đối với chúng ta cũng vậy. Có em nghĩ: “Con còn nhỏ, con làm được gì?” Có người lớn nghĩ: “Tôi bận quá, yếu đuối quá, gia đình tôi còn bao nhiêu chuyện chưa ổn.” Nhưng Chúa vẫn gọi từng người. Người không đợi một gia đình hoàn hảo mới đến ở trong gia đình ấy. Người đến với gia đình đang cố yêu nhau giữa bao mệt mỏi. Người không đợi một đứa trẻ chưa từng mắc lỗi mới trao cho em khả năng làm điều tốt. Người nắm tay chính em đang học cách xin lỗi, học cách chia sẻ, học cách bắt đầu lại.
Các con thiếu nhi thân mến, khi nhìn một chiếc lồng đèn, chúng ta thấy nhiều thứ: khung đèn, giấy màu, cán cầm, dây buộc. Những thứ ấy rất cần. Nếu khung yếu quá, đèn khó giữ được hình dáng. Nếu giấy rách, gió dễ thổi vào. Nếu tay cầm lỏng, đi được một đoạn đèn có thể rơi. Nhưng dù làm mọi thứ thật khéo, vẫn còn một điều không thể thiếu: ánh sáng. Cuộc đời chúng ta cũng có một “bên ngoài” mà người khác dễ nhìn thấy: quần áo ta mặc, điểm số ta đạt, việc ta làm, những lời ta nói, những hình ảnh ta đăng, vai trò ta đảm nhận trong gia đình và cộng đoàn. Những điều ấy có chỗ đứng của chúng. Cha mẹ vui khi thấy con học hành chăm chỉ. Thầy cô mừng khi thấy học trò tiến bộ. Cộng đoàn quý những người sẵn lòng phục vụ. Nhưng Tin Mừng hôm nay mời chúng ta nhìn vào điều sâu hơn: sau tất cả những điều có thể nhìn thấy ấy, trong lòng ta đang có gì? Một em bé có thể mặc bộ quần áo đẹp nhất đêm nay mà vẫn thấy cô đơn vì chẳng ai thật sự lắng nghe em. Một người lớn có thể mỉm cười, chào hỏi rất lịch sự ở sân nhà thờ, nhưng về nhà lại để sự nóng giận làm tổn thương người thân. Có khi ta cố chăm cho chiếc lồng đèn của đời mình thật đẹp, đến nỗi quên hỏi ngọn lửa bên trong còn cháy hay không.
Cha nghĩ đến một em nhỏ cầm chiếc đèn ông sao mới tinh, đi giữa bạn bè mà cứ ngoái đầu tìm mẹ. Người mẹ đứng phía sau, có lẽ tay còn xách túi bánh và chai nước, người còn mệt sau một ngày làm việc. Mỗi lần em ngoái lại, mẹ giơ tay lên. Chỉ một cử chỉ ấy thôi, em yên tâm đi tiếp. Giữa hàng chục chiếc đèn sáng, điều làm em an lòng nhất có lẽ là biết mẹ vẫn ở đó. Một đứa trẻ cần quà, cần niềm vui, cần những buổi tối được chơi với bạn. Nhưng sâu hơn, em cần biết mình được yêu, được nhớ đến, được chờ đợi. Có những món quà sau vài năm ta không còn nhớ ai đã tặng; có những lời nói rất nhỏ của cha mẹ lại ở với ta suốt đời. Một người đã trưởng thành có thể quên chiếc bánh Trung Thu năm tám tuổi có vị gì, nhưng vẫn nhớ đêm mất điện cả nhà ngồi ngoài hiên, cha kể chuyện, mẹ quạt cho con ngủ, ông bà ngước nhìn trăng rồi nhắc những người ở xa. Đó là ánh sáng đi vào ký ức. Đó là ngọn lửa bên trong một mái nhà.
Vì vậy, trong lễ Trung Thu, khi cầu nguyện cho các thiếu nhi, Hội Thánh cũng cầu nguyện cho những người lớn đang ở bên các em. Cha mẹ, ông bà, anh chị, thầy cô, các anh chị giáo lý viên: các con nhìn vào người lớn nhiều hơn người lớn nghĩ. Các con có thể không hiểu hết lời người lớn giải thích, nhưng các con cảm được bầu khí trong nhà. Các con biết một lời “không sao đâu, mình làm lại nhé” khác với một lời trách móc làm mình xấu hổ. Các con biết khi nào cha mẹ nghe mình nói, và khi nào cha mẹ chỉ vừa nghe vừa nhìn vào màn hình. Các con biết nụ cười của người lớn có thật lòng hay không. Có người cha thương con rất nhiều nhưng đi làm về chỉ còn sức hỏi “hôm nay được mấy điểm?”, rồi khi con muốn kể chuyện bị bạn bỏ rơi, ông bảo “chuyện trẻ con ấy mà”. Có người mẹ lo cho con từng bữa ăn, từng chiếc áo, nhưng đã quá kiệt sức để ngồi xuống hỏi: “Hôm nay lòng con thế nào?” Cha mẹ không thể lúc nào cũng đủ sức làm mọi điều mình muốn. Chính vì thế, đêm nay không phải là lúc để chúng ta tự trách mình vì những điều chưa làm được. Đây là lúc để xin Chúa giúp ta trở về với một điều rất nhỏ mà rất cần: nhìn người thân bằng ánh mắt dịu dàng hơn, nghe thêm một câu nữa trước khi vội kết luận, dành một khoảng thời gian có mặt thật sự với nhau.
Đức Giêsu nói ngọn đèn được đặt trên đế để “soi chiếu cho mọi người trong nhà”. Người nhắc đến căn nhà trước khi ta nghĩ đến cả thế gian rộng lớn. Nhiều khi ta nghe lời “ánh sáng cho trần gian” và tưởng mình phải làm những việc phi thường, phải nói điều gì thật hay, phải được nhiều người biết đến. Nhưng mỗi ngày, nơi cần ánh sáng của ta nhất có thể là chiếc bàn ăn trong nhà. Chính ở đó, người ta gặp nhau khi đã thấm mệt. Chính ở đó, những bực bội của một ngày dễ biến thành lời nặng nhẹ. Chính ở đó, một người im lặng lâu quá có thể chẳng ai nhận ra họ đang buồn. Chúng ta có thể là ánh sáng khi chịu hỏi một câu tử tế: “Hôm nay con có chuyện gì vui không?”; “Mẹ mệt lắm phải không?”; “Ông ăn thêm chút nhé”; “Anh nói đi, em đang nghe.” Ánh sáng trong nhà còn là khả năng nói lời xin lỗi mà không đợi người kia xin lỗi trước. Nó là sự can đảm ngừng một cuộc cãi vã khi biết lời sắp nói sẽ làm đau nhau. Nó là quyết định không đem lỗi của con ra kể giữa đám đông để mua một tiếng cười. Nó là thái độ công bằng giữa các con, nhất là khi một đứa giỏi giang, dễ được khen, còn đứa kia đang chật vật tìm chỗ đứng. Một căn nhà sáng không có nghĩa là chẳng bao giờ có nước mắt. Đó là căn nhà mà khi ai đó khóc, họ không phải giấu đi vì sợ mình trở thành gánh nặng.
Các con thiếu nhi thân mến, các con cũng có thể làm cho nhà mình sáng lên. Có khi con nghĩ người lớn mới phải chăm sóc con, còn con chỉ cần ngoan là được. Thật ra, một việc tốt của con có thể làm cha mẹ vui hơn con tưởng. Con thấy mẹ xách nhiều đồ thì chạy ra đỡ một túi. Con thấy cha đi làm về mệt thì đem cho cha ly nước. Con thấy em làm rơi đồ thì giúp em nhặt thay vì la lên. Con biết mình làm sai thì nói thật, dù trong lòng sợ bị trách. Con xin lỗi bạn khi đã làm bạn buồn. Con ngồi bên ông bà, nghe lại một câu chuyện mà ông bà đã kể vài lần, vì điều ông bà cần lúc ấy là có người ở bên. Những việc ấy không cần một chiếc áo đẹp, không cần sân khấu hay tiếng vỗ tay. Chúa nhìn thấy. Người thân con cảm nhận được. Và chính con, sau khi làm điều tốt, sẽ thấy lòng mình ấm hơn.
Có một điều rất đẹp trong Tin Mừng hôm nay: Đức Giêsu nói người khác thấy những việc tốt đẹp ta làm rồi tôn vinh Cha trên trời. Chúa không bảo chúng ta cố thu hút mọi ánh nhìn về mình. Ánh sáng của người môn đệ có một hướng đi: từ hành động yêu thương của ta, người khác có thể nhận ra lòng nhân hậu của Thiên Chúa. Hãy nghĩ đến một người đang trải qua những ngày rất khó khăn. Họ cần giúp đỡ nhưng ngại mở lời. Rồi có ai đó đến thăm, ngồi lại, nghe họ nói, kín đáo san sẻ điều họ thiếu. Người được giúp có thể quên chính xác người kia đã nói những câu gì, nhưng nhớ cảm giác mình không bị bỏ mặc. Có khi từ cảm giác ấy, họ mới dám tin rằng Thiên Chúa cũng chưa bỏ mặc mình. Một việc lành không giải quyết mọi đau khổ trên đời. Nhưng nó có thể mở ra một khe cửa để người đang tuyệt vọng thấy mình còn được yêu thương. Đó là lý do Chúa mời chúng ta sáng lên: vì quanh ta có những người đang cần ánh sáng để đi tiếp.
Đêm Trung Thu dễ làm ta nghĩ rằng tất cả trẻ em đều đang vui. Thực ra, cùng dưới vầng trăng này, mỗi em đang sống một câu chuyện khác nhau. Có em tối nay được cả cha lẫn mẹ đưa đi rước đèn. Có em chỉ có mẹ, vì cha đi làm xa. Có em ở với ông bà, thỉnh thoảng nhìn điện thoại chờ một cuộc gọi từ cha mẹ. Có em vừa mất một người thân, đi giữa tiếng cười mà lòng vẫn nhớ người đã từng nắm tay mình. Có em đứng nép ở cuối sân vì chiếc đèn đã hỏng, hoặc vì em ngại không có áo đẹp như các bạn. Có em mang một nỗi buồn rất khó gọi tên: ở trường em bị trêu chọc, bị đặt biệt danh, bị gạt ra khỏi nhóm chơi. Người lớn nhìn thoáng qua có thể nghĩ đó chỉ là chuyện nhỏ. Nhưng đối với một đứa trẻ, cảm giác không ai muốn chơi cùng mình có thể làm cả ngày dài tối đi. Đêm nay, nếu muốn sống lời Chúa, chúng ta hãy tập nhìn kỹ hơn. Một giáo xứ sáng lên khi các em được vui chơi mà không em nào bị bỏ quên. Một lớp giáo lý sáng lên khi bạn nhút nhát cũng được gọi tên thân tình. Một nhóm bạn sáng lên khi có người bước đến nói: “Bạn chơi với tụi mình nhé.”
Cha muốn nói riêng với các con: nếu con thấy một bạn đang đứng một mình, con có thể trở thành ánh sáng của bạn ấy. Con không cần nói một câu thật hay. Hãy đến gần. Hỏi bạn tên gì. Mời bạn cầm chung chiếc đèn hoặc đi cùng nhóm. Nếu ai đó chế giễu bạn, con đừng hùa theo để mình khỏi bị trêu. Con có thể nói: “Đừng chọc bạn nữa.” Chỉ một lời như thế thôi cũng cần can đảm. Chúa thấy sự can đảm ấy. Sau này lớn lên, con sẽ gặp nhiều tình huống phức tạp hơn, nhưng ngọn lửa của lòng tốt thường bắt đầu từ những giây phút đơn sơ như vậy: mình nhìn thấy một người bị để lại phía sau và quyết định không bước đi như thể người ấy không tồn tại.
Cha cũng muốn nói với những em đang buồn trong tối nay. Có thể con nhìn quanh và thấy ai cũng vui, còn con thì không. Có thể con vừa cãi nhau với bạn, vừa bị người lớn la, hoặc đang nhớ cha mẹ ở xa. Con không cần ép mình cười cho giống mọi người. Chúa Giêsu biết lòng con. Con có thể nói với Người bằng những lời rất thật: “Chúa ơi, hôm nay con buồn”; “Con nhớ mẹ”; “Con sợ”; “Con thấy không ai hiểu con.” Cầu nguyện đôi khi bắt đầu từ đó. Nếu có người lớn con tin cậy, con cũng có thể kể cho họ nghe. Một chiếc đèn khi gặp gió cần bàn tay che lại. Con cũng xứng đáng có người ở bên khi lòng mình chao đảo. Và nếu con đã làm điều sai, con vẫn có thể trở về, nói thật, xin lỗi, sửa lại. Một lỗi lầm không nói hết con là ai. Chúa biết cả điều tốt đang lớn lên trong con.
Chiếc lồng đèn cũng dạy ta một điều khác: muốn ánh sáng ở lại, người cầm đèn phải biết chăm sóc ngọn lửa. Nếu đi quá nhanh, đèn dễ chao. Nếu cứ mải nhìn chiếc đèn của người khác, ta có thể không để ý đèn mình sắp tắt. Đời sống đức tin cũng cần được nuôi dưỡng. Chúng ta không thể chỉ sống bằng cảm xúc của một đêm lễ thật vui. Ngày mai, sân nhà thờ được dọn sạch, tiếng trống ngưng, các con trở lại trường, cha mẹ trở lại công việc, mọi người trở lại những lo toan quen thuộc. Chính ở đó, lời Chúa hôm nay mới bắt đầu được sống sâu hơn. Chúng ta giữ ánh sáng bằng cách cầu nguyện, dù chỉ ít phút nhưng thật lòng. Chúng ta nghe Lời Chúa để học nhìn người khác bằng ánh mắt của Người. Chúng ta đến với Thánh lễ để được Chúa nuôi dưỡng, vì có những tuần sức riêng ta không đủ để tiếp tục yêu thương cách kiên nhẫn. Chúng ta trở về với bí tích Hòa Giải khi tội lỗi làm lòng mình nặng nề. Một lời xin lỗi chân thành với Chúa có thể mở đường cho một lời xin lỗi chân thành với người trong nhà. Một lần được Chúa tha thứ có thể giúp ta thôi giữ mãi lỗi của người khác trong tay.
Nếu nói với các con rằng phải luôn vui vẻ, luôn tốt bụng, không bao giờ giận, các con sẽ thấy điều ấy quá khó. Người lớn nghe cũng thấy khó. Tin Mừng không bảo chúng ta giả vờ sáng khi lòng đã kiệt sức. Tin Mừng dẫn chúng ta đến với Đức Giêsu, Đấng có thể nhóm lại nơi ta lòng tin và tình yêu. Có người đã cố chăm sóc gia đình nhiều năm, đến nay thấy mình chỉ còn mệt. Có người đã tha thứ nhiều lần và đang không biết phải bước tiếp thế nào. Có người phục vụ giáo xứ rất nhiệt tình nhưng gần đây dễ cáu gắt, dễ thất vọng vì tưởng mình luôn phải mạnh mẽ. Đêm nay, xin anh chị em cho phép mình đứng trước Chúa với sự thật ấy. Một ngọn đèn chập chờn cần được chăm lại. Ta có thể xin người thân giúp đỡ, tìm một người đáng tin để tâm sự, nghỉ ngơi khi cần, và cầu nguyện bằng chính điều mình đang trải qua. Chúa đến gần con người thật của ta, với mọi niềm vui và giới hạn, để từ đó dạy ta yêu thương cách bền bỉ hơn.
Ánh sáng còn cần sự thật. Một chiếc lồng đèn nhiều màu có thể làm mọi thứ trông rất đẹp trong một khoảnh khắc, nhưng ánh sáng của Tin Mừng mời ta nhìn đời cách ngay thẳng. Làm việc lành không chỉ là cho một món quà hay nói một lời dễ nghe. Có lúc việc lành là giữ lời hứa với con. Có lúc là trả công công bằng cho người làm việc với mình. Có lúc là dám nhận lỗi thay vì để người yếu thế gánh chịu. Có lúc là ngưng kể một câu chuyện sai sự thật về người vắng mặt. Có lúc là nhận ra trong nhà mình có một người đã âm thầm chịu đựng quá lâu, và bắt đầu thay đổi cách cư xử. Có những ngọn đèn sáng bằng sự dịu dàng; cũng có những ngọn đèn sáng bằng lòng can đảm làm điều đúng. Đức Giêsu nói đến “những việc tốt đẹp” bởi ánh sáng Người trao phải đi vào cuộc sống cụ thể, nơi ta chọn nói gì, làm gì, đối xử với ai ra sao khi không có ai khen ngợi.
Trong đêm Trung Thu, ta cũng nhớ đến những người âm thầm làm cho tuổi thơ của các em được ấm áp. Có người mẹ vừa làm xong ca chiều, vẫn cố về kịp để đi bên con một đoạn đường rước đèn. Có người cha đã nhiều năm muốn mua cho con chiếc đèn con thích, nhưng chỉ đủ tiền mua chiếc nhỏ hơn; ông về nhà cẩn thận sửa cán đèn, lắp thêm dây để con cầm cho chắc. Có ông bà lớn tuổi ngồi ngoài sân chờ các cháu chạy về khoe chiếc bánh được nhận. Có anh chị giáo lý viên dành buổi tối chuẩn bị trò chơi, tập hát, dọn sân; đến lúc các em vui, các anh chị đứng lùi ra phía sau. Có người góp một phần quà rồi xin đừng nhắc tên mình. Có người ở lại nhặt giấy vụn sau khi buổi hội kết thúc. Nếu các con hỏi ánh sáng của Chúa trông như thế nào, đôi khi câu trả lời ở rất gần: ánh sáng ấy hiện lên trên khuôn mặt một người đang mệt mà vẫn sẵn lòng chăm sóc người khác.
Tuy nhiên, người trao đi cũng cần được yêu thương. Các con thiếu nhi, khi lớn thêm một chút, các con sẽ hiểu có những ngày cha mẹ không mua được thứ con muốn; có những lúc ông bà hỏi đi hỏi lại vì đã già; có những khi thầy cô nghiêm khắc vì đang lo cho cả lớp; có những khi anh chị giáo lý viên vừa phục vụ vừa mang trong lòng chuyện buồn riêng. Các con có thể làm một điều rất đẹp: nói lời cảm ơn. “Con cảm ơn mẹ đã đưa con đi.” “Con cảm ơn cha đã sửa đèn cho con.” “Con cảm ơn ông bà đã chờ con.” Lời cảm ơn không lấy đi điều gì của con; nó giúp con nhận ra tình yêu đã đến với mình qua đôi tay của bao người. Người biết nhận ra tình yêu thường cũng biết trao tình yêu. Và người lớn chúng ta cũng hãy cảm ơn các em. Có khi một đứa trẻ giúp ta nhớ rằng mình còn có thể vui trước một chiếc đèn giấy, còn có thể ngẩng đầu nhìn trăng, còn có thể làm hòa sau một chuyện rất nhỏ. Các em cần ta dẫn đường; nhiều lúc chính ta cũng được các em dạy lại sự tin tưởng và niềm vui.
Anh chị em thân mến, Chúa Giêsu nói: người ta không thắp đèn rồi lấy thùng úp lại. Có những điều trong lòng làm ánh sáng ta bị che khuất. Đó có thể là sự sợ hãi: ta muốn làm một việc tốt nhưng ngại bị chê là nhiều chuyện. Đó có thể là sự tự ái: ta muốn làm hòa nhưng cứ chờ người kia bước tới trước. Đó có thể là thói quen nhìn người khác qua lỗi họ đã từng phạm, đến nỗi không còn cho họ cơ hội đổi thay. Đó có thể là niềm tin âm thầm rằng việc tốt nhỏ bé của mình chẳng có ích gì. Chúa hiểu những điều ấy. Người mời ta thử một bước. Nếu tối nay con muốn kết bạn với bạn đang đứng lẻ loi, hãy bước đến. Nếu anh chị đã định gọi về cho người thân từ lâu, hãy gọi. Nếu một lời xin lỗi đã nằm trong lòng nhiều ngày, hãy nói ra. Nếu thấy một gia đình đang khó khăn, hãy giúp trong khả năng của mình với sự tế nhị. Ánh sáng của Chúa đi vào đời thường qua những quyết định như thế. Mỗi quyết định có thể nhỏ, nhưng người nhận được nó là một con người rất thật.
Có lẽ mỗi chúng ta đều nhớ một lần mình được ai đó làm sáng lên. Một lời thầy cô nói đúng lúc khiến ta tiếp tục cố gắng. Một người bạn bênh vực ta khi ta không có mặt. Một người lạ nhường ta chỗ ngồi lúc ta đang ôm con nhỏ. Một linh mục kiên nhẫn lắng nghe khi ta đã ngập ngừng rất lâu mới dám mở lời. Một người thân ở lại trong những ngày ta không còn vui vẻ, dễ chịu như trước. Thường những người ấy không hề biết họ đã giúp ta nhiều đến mức nào. Họ chỉ làm việc họ thấy cần làm. Nhưng nhờ họ, con đường trước mắt ta bớt tối. Vậy nếu hôm nay Chúa đặt bên cạnh ta một người đang cần được nâng đỡ, biết đâu ta cũng có thể trao lại điều mình từng nhận. Có thể sau này người ấy chẳng nhớ tên ta. Điều đó không sao. Chúa Giêsu nói đích đến của ánh sáng là để người ta tôn vinh Cha trên trời. Nếu việc lành giúp ai đó sống thêm một ngày với nhiều hy vọng hơn, ngọn đèn đã làm điều nó được thắp lên để làm.
Đêm nay, trong Thánh lễ, cha mời từng gia đình thử nghĩ đến một ngọn đèn cụ thể mình muốn thắp trong tuần tới. Xin chọn một điều thôi, để có thể làm được. Gia đình lâu rồi không ăn cùng nhau có thể dành một bữa tối không cầm điện thoại, để nghe mỗi người kể một điều trong ngày. Người cha hay nóng giận có thể tập dừng lại trước khi trả lời con. Người mẹ quá bận có thể hẹn với con một khoảng thời gian chỉ dành cho con, dù ngắn. Người con đang giận cha mẹ có thể bắt đầu bằng một lời chào dịu hơn. Các con thiếu nhi có thể chọn một bạn mình sẽ đối xử tử tế hơn ở trường, hoặc một việc nhà mình sẽ tự giác làm. Người trong giáo xứ có thể nhớ tên một em ít được chú ý và hỏi thăm em. Một việc được làm đến nơi đến chốn sẽ sáng hơn rất nhiều lời hứa đẹp chỉ ở lại trong đêm nay.
Và khi cầm chiếc lồng đèn, các con hãy nhớ: đèn được làm để đem ra ngoài, để cùng đi với mọi người. Có em sẽ cầm đèn thật cao. Có em đi chậm hơn vì sợ đèn rơi. Có em phải nhờ người lớn thắp lại đèn khi nó tắt. Không sao cả. Đoàn rước đẹp vì các con đi cùng nhau. Hội Thánh cũng là một đoàn người đang học đi cùng nhau dưới ánh sáng của Chúa. Người lớn nâng đỡ trẻ nhỏ. Người khỏe giúp người mệt. Người đang vững lòng ở lại bên người đang nghi ngại. Người đã được tha thứ học cách dịu dàng với người đang muốn trở về. Chẳng ai giữ được ngọn lửa của mình bằng cách chỉ nhìn vào bản thân. Ta được Chúa trao cho nhau, để cùng chăm sóc ánh sáng ấy.
Anh chị em thân mến, rồi đêm sẽ khuya. Các em sẽ buồn ngủ, những chiếc lồng đèn được mang về nhà. Có chiếc sẽ được treo lên để dành cho năm sau. Có chiếc giấy rách một chút, cán cong một chút sau buổi tối vui chơi. Nhưng cha ước mong có điều ở lại trong lòng các con lâu hơn chiếc đèn: con được Chúa yêu thương, và con có thể đem tình yêu ấy đến cho người khác. Cha cũng ước mong có điều ở lại trong lòng chúng ta, những người lớn: mỗi đứa trẻ được trao vào tay ta là một con người cần được yêu thương hôm nay, trong những ngày rất thật của tuổi thơ em. Hãy giúp các em có những ký ức về sự bình an, về những lần được lắng nghe, về niềm vui được ở bên nhau. Hãy cho các em thấy đức tin qua cách ta sống, để khi nghe Chúa Giêsu nói “các con là ánh sáng”, các em nhận ra ánh sáng ấy đã từng đến với mình qua gia đình và cộng đoàn.
Xin Chúa Giêsu, ánh sáng của trần gian, đến trong lòng chúng ta đêm nay. Xin Người chăm lại những ngọn lửa đã yếu vì mệt mỏi, chữa lành những nơi trong gia đình còn đau, và mở mắt ta để nhìn thấy người đang cần được yêu thương. Xin Người chúc lành cho các em thiếu nhi: cho các em được vui chơi, được lớn lên an toàn, được nói ra nỗi buồn, được người lớn bảo vệ và nâng đỡ, được can đảm làm điều tốt. Xin Người chúc lành cho cha mẹ, ông bà, thầy cô và tất cả những ai đang âm thầm chăm sóc các em. Khi chúng ta rời nhà thờ tối nay, xin cho ánh sáng của ngày lễ theo ta về nhà, bước vào từng căn phòng, ở lại trong những lời ta nói với nhau ngày mai. Để mỗi chiếc lồng đèn nhắc ta nhớ đến ngọn lửa Chúa đã trao; và mỗi việc lành, dù nhỏ bé, trở thành một lời cảm tạ dâng lên Cha trên trời. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
VẦNG TRĂNG KHÔNG TỰ MÌNH PHÁT SÁNG
Bài giảng lễ Trung Thu – Ga 15,4–5
Anh chị em thân mến, các em thiếu nhi thân mến, có lẽ tối nay, trước khi đến nhà thờ, nhiều em đã nhìn lên trời để xem trăng có sáng không. Có em mong trời quang để được rước đèn. Có em mong mau đến giờ nhận bánh. Có em chỉ cần gặp bạn bè là đã thấy Trung Thu vui rồi. Người lớn cũng nhìn vầng trăng ấy, nhưng đôi khi trong lòng lại nghĩ đến những chuyện khác: một cái Tết Trung Thu thời thơ ấu, một người thân năm nay không còn ngồi cùng mâm cơm, một đứa con đang học xa nhà, hay một gia đình mà mình ước gì có thể trở về thăm. Cùng một vầng trăng, trẻ em nhìn thấy niềm vui trước mắt, người lớn thường nhìn thấy cả những điều đã qua. Nhưng hôm nay, giữa tiếng cười của các em và những tâm sự âm thầm của người lớn, vầng trăng có thể dạy tất cả chúng ta một bài học rất đẹp: trăng sáng, nhưng trăng không tự mình phát sáng. Ánh sáng dịu dàng mà chúng ta yêu mến nơi vầng trăng là ánh sáng nó nhận được từ mặt trời. Và chính điều ấy giúp ta hiểu lời Chúa Giêsu trong Tin Mừng: “Hãy ở lại trong Thầy như Thầy ở lại trong anh em… Ai ở lại trong Thầy và Thầy ở lại trong người ấy, thì người ấy sinh nhiều hoa trái, vì không có Thầy, anh em chẳng làm gì được” (Ga 15,4–5). Một vầng trăng muốn sáng thì phải nhận ánh sáng. Một cành nho muốn sống thì phải gắn với thân nho. Một người môn đệ muốn trao tình yêu cho đời thì trước hết phải để mình được Chúa yêu.
Chúa Giêsu nói: “Hãy ở lại trong Thầy.” Người không nói: “Hãy cố gắng làm cho mình thật nổi bật.” Người không bảo chúng ta phải trở thành người giỏi nhất, được khen nhiều nhất, được mọi người chú ý nhất. Người mời chúng ta ở lại. Lời mời ấy thật giản dị, nhưng cũng chạm đến một nỗi khó khăn rất sâu của đời sống hôm nay. Chúng ta có thể ở rất nhiều nơi mà lòng mình không ở nơi nào cả. Một em nhỏ đang ngồi ăn cơm với gia đình nhưng tâm trí chỉ chờ được cầm điện thoại. Một người cha đang ở cạnh con nhưng đầu óc vẫn chất đầy công việc. Một người mẹ chăm lo từng điều cho gia đình mà đã lâu không có một phút lặng để thở và cầu nguyện. Một người trẻ mở mắt ra là thấy những hình ảnh của người khác trên màn hình, rồi tự hỏi tại sao cuộc đời mình không đẹp bằng. Chúng ta đi rất nhanh, xem rất nhiều, làm rất nhiều, nhưng có khi lại quên ở lại với Đấng đang gìn giữ sự sống trong lòng mình. Đến lúc mệt, ta tưởng mình cần thêm một lời khen; đến lúc buồn, ta tưởng mình cần có người quan tâm ngay; đến lúc thấy trống rỗng, ta vội tìm một thứ gì đó để lấp đầy. Nhưng Chúa Giêsu dịu dàng nhắc chúng ta: “Hãy ở lại trong Thầy.” Cứ về với Thầy đã. Cứ để Thầy nhìn con đã. Cứ nhận tình yêu trước khi cố đem tình yêu đi trao.
Các em thiếu nhi thân mến, cha muốn các con thử tưởng tượng một chiếc lồng đèn thật đẹp. Chiếc đèn ấy có thể được làm bằng giấy màu, có tua rua, có hình ngôi sao hoặc một con vật các con rất thích. Nhưng khi buổi tối đến, chiếc đèn chỉ sáng khi có nguồn sáng bên trong. Nếu đèn dùng pin mà hết pin, các con có thể lắc nó, chạy thật nhanh với nó, giơ nó thật cao, nhưng nó vẫn không sáng trở lại. Muốn sáng, nó cần được nối với nguồn điện hoặc được thay pin. Con người chúng ta cũng thế. Có những ngày các con rất vui, rất dễ thương, sẵn lòng chia bánh cho bạn. Nhưng cũng có những ngày các con cáu giận, ganh tị, không muốn ai đụng đến đồ của mình. Có những hôm con vừa hứa sẽ ngoan, vậy mà về nhà đã cãi lời cha mẹ. Điều đó không có nghĩa con là một đứa trẻ xấu. Điều đó nhắc con rằng trái tim mình cần được Chúa yêu thương, uốn nắn và tiếp thêm sức. Con có thể nói với Chúa rất đơn sơ: “Chúa Giêsu ơi, hôm nay con khó chịu quá. Xin giúp con hiền hơn một chút.” Hoặc: “Chúa ơi, con đã làm bạn buồn. Xin cho con can đảm xin lỗi.” Chúa nghe những lời cầu nguyện nhỏ ấy. Người không đợi các con trở nên hoàn hảo rồi mới yêu các con. Chính vì yêu các con, Người mời các con ở lại với Người để lớn lên từng ngày.
Người lớn chúng ta cũng cần nghe lời ấy. Bởi nhiều khi chúng ta dạy trẻ phải sống tốt, còn chính mình lại âm thầm tin rằng mình có thể tự gánh mọi sự. Có người cha làm lụng vất vả, nghĩ rằng chỉ cần kiếm đủ tiền là đã chu toàn tình yêu. Nhưng có những đứa trẻ mong cha ngồi cạnh mình mười phút hơn là mong thêm một món đồ chơi. Có người mẹ cố lo cho cả nhà, luôn nhớ con cần gì, chồng cần gì, cha mẹ già cần gì, rồi một ngày bỗng thấy lòng mình cạn kiệt. Có ông bà luôn cầu mong con cháu sum họp, nhưng ngại nói rằng mình đang cô đơn vì sợ làm phiền chúng. Có người phục vụ trong giáo xứ, nhận hết việc này đến việc khác, miệng nói “vì Chúa”, nhưng trong lòng lại buồn bực khi không ai biết đến công sức của mình. Tình yêu con người rất quý, nhưng tình yêu ấy cũng cần được nuôi dưỡng. Chúng ta đâu thể rót nước mãi từ một chiếc bình đã cạn. Chúng ta đâu thể trao bình an cho người thân nếu chưa từng để Chúa chạm đến những bất an trong lòng mình. Ở lại với Chúa không làm chúng ta bớt yêu gia đình. Ở lại với Chúa giúp ta yêu gia đình bằng một trái tim ít đòi hỏi hơn, kiên nhẫn hơn, biết lắng nghe hơn.
Nhưng “ở lại” nghĩa là gì, thưa anh chị em? Có phải lúc nào cũng phải ngồi trong nhà thờ thật lâu? Có phải lúc nào cầu nguyện cũng phải cảm thấy bình an, sốt sắng? Không hẳn như vậy. Ở lại với Chúa trước hết là giữ một mối tương quan thật với Người. Khi vui, ta nhớ tạ ơn. Khi buồn, ta dám thưa thật rằng mình buồn. Khi phạm lỗi, ta không bỏ chạy vì xấu hổ, nhưng quay về xin tha thứ. Khi phải quyết định một điều quan trọng, ta không chỉ hỏi điều gì có lợi cho mình, mà còn hỏi: “Lạy Chúa, đâu là điều ngay lành? Nếu Chúa ở trong hoàn cảnh này, Chúa muốn con đối xử với người ấy ra sao?” Ở lại với Chúa có thể bắt đầu bằng một dấu thánh giá trước khi ra khỏi nhà, một kinh ngắn đọc cùng con trước giờ ngủ, một phút thinh lặng khi lòng đang nóng giận, một trang Tin Mừng được đọc chậm, một Thánh lễ được tham dự với ước muốn gặp Người. Ở lại với Chúa cũng có nghĩa là khi lời Người đụng đến một điều mình không muốn thay đổi, ta vẫn chịu ngồi lại, chịu nghe, chịu để Người sửa mình.
Có một điều cha rất muốn các em nhớ: trăng không xấu hổ vì mình nhận ánh sáng từ mặt trời. Nó cũng không nói: “Nếu ánh sáng này không phải do tôi tự làm ra thì tôi chẳng có gì đáng quý.” Nó nhận ánh sáng và làm cho đêm trở nên dịu hơn. Các con cũng vậy. Có em học giỏi nhờ được cha mẹ, thầy cô dạy dỗ. Có em hát hay nhờ Chúa ban giọng hát và nhờ nhiều lần tập luyện. Có em can đảm hơn nhờ một người đã tin tưởng, khích lệ mình. Biết mình đã nhận được nhiều điều không làm các con nhỏ đi; điều ấy giúp các con biết cảm ơn và biết chia sẻ. Nếu hôm nay con có một chiếc lồng đèn đẹp, con có thể rủ một bạn chưa có đèn đi cùng. Nếu con được nhận bánh, con có thể nghĩ đến một bạn đang đứng cuối hàng. Nếu con được mọi người chú ý vì biểu diễn hay, con có thể quay lại cảm ơn người đã âm thầm tập cho mình. Một người biết nhận là một người có thể biết cho. Một trái tim biết ơn là một trái tim dễ sáng.
Và thưa anh chị em, có khi điều khiến chúng ta mệt nhất lại là cố chứng minh rằng mình tự mình làm được mọi sự. Ta sợ nhờ giúp đỡ vì nghĩ như thế là yếu đuối. Ta ngại thú nhận mình đang cần cầu nguyện vì nghĩ một người lớn phải luôn vững vàng. Ta không muốn nói lời xin lỗi vì nghĩ mình là cha mẹ, là người có trách nhiệm, là người phục vụ, nên không được để người khác thấy mình sai. Nhưng Tin Mừng hôm nay giải thoát chúng ta khỏi gánh nặng ấy. Chúa Giêsu nói: “Không có Thầy, anh em chẳng làm gì được.” Người nói như thân nho nói với cành nho: “Con cần sự sống từ Thầy.” Đây là lời của Đấng muốn chia sẻ chính sự sống của Người cho ta. Chúa không đứng xa chờ ta kiệt sức rồi trách móc. Người ở rất gần, gần như thân cây ở ngay trong cành qua dòng nhựa sống. Ta sống được một ngày, tha thứ được một lần, kiên nhẫn thêm một chút, bắt đầu lại sau một lỗi lầm — trong những điều ấy có ân sủng của Người âm thầm nâng đỡ.
Đêm Trung Thu, ta thường mong trăng tròn. Nhưng trăng đâu phải đêm nào cũng tròn. Có đêm chỉ một vầng trăng khuyết rất mỏng. Có đêm mây phủ kín đến mức ta không nhìn thấy trăng. Vậy mà ánh sáng mặt trời vẫn chiếu đến trăng. Cảnh ấy giống đời sống của nhiều người chúng ta. Có những mùa ta thấy mình tròn đầy: gia đình êm ấm, công việc thuận lợi, con cái khỏe mạnh, lời cầu nguyện dễ dàng. Cũng có những mùa lòng mình khuyết đi: một cuộc cãi vã chưa biết làm hòa, một người thương đã ra đi, một món nợ chưa trả hết, một căn bệnh, một đứa con không còn muốn nói chuyện với cha mẹ, một người cha người mẹ phải ở xa con trong đêm đoàn viên. Có những nỗi buồn không ai nhìn thấy. Người ta vẫn có thể cười, vẫn đưa con đến nhà thờ, vẫn nhận bánh Trung Thu, nhưng về đến nhà thì ngồi lặng rất lâu. Nếu tối nay có ai đang ở trong một mùa trăng khuyết như thế, xin hãy nghe lời Chúa Giêsu như một lời dành riêng cho mình: “Hãy ở lại trong Thầy.” Người không bảo anh chị em phải vui lên ngay. Người không buộc anh chị em phải giấu nỗi đau để lễ hội được trọn vẹn. Người mời anh chị em đem cả chỗ khuyết ấy đến với Người. Một người đang đau vẫn có thể ở lại với Chúa. Một người chưa tìm được câu trả lời vẫn có thể ở lại với Chúa. Một người chỉ còn đủ sức thưa “Lạy Chúa, xin ở với con” vẫn đang cầu nguyện thật sâu.
Các em nhỏ có biết không, đôi khi người lớn rất giỏi giấu nỗi buồn. Có thể tối nay mẹ vẫn cười và sửa lại chiếc lồng đèn bị lệch cho con, dù cả ngày mẹ đã làm việc rất mệt. Có thể cha vẫn đưa con đi xem múa lân, dù trong lòng cha đang lo nhiều chuyện. Có thể ông bà vui khi thấy con cháu nhận bánh, nhưng điều ông bà mong nhất là có ai đó ngồi xuống hỏi: “Hôm nay ông bà có khỏe không?” Trung Thu dạy chúng ta nhận quà, nhưng cũng dạy chúng ta nhận ra người đang âm thầm trao quà. Chiếc bánh các con cầm trong tay có thể đi qua đôi bàn tay của một người đã làm việc từ sớm. Chiếc đèn các con nâng niu có thể là kết quả của một người đã dành dụm để mua. Bữa cơm tối nay có thể đã được chuẩn bị bởi một người không có nhiều thời gian nghỉ. Nếu ánh trăng nhắc ta về ánh sáng đã nhận, thì niềm vui Trung Thu cũng nên nhắc ta về tình thương mình đã nhận. Và lời cảm ơn chân thành có thể là một món quà rất đẹp để đem về nhà.
Cha nhớ một cảnh rất bình thường trong nhiều buổi phát quà Trung Thu: các em xếp hàng, mắt nhìn về phía những chiếc bánh, chiếc đèn. Có em đến lượt mình thì vui đến mức quên cả cảm ơn; điều ấy dễ hiểu, vì trẻ con đang háo hức. Nhưng có một cảnh còn đẹp hơn cả chiếc bàn đầy quà: một em đã nhận phần rồi, quay lại thấy bạn đứng phía sau không có ai dắt đến, liền bước tới nắm tay bạn và nói: “Đi với mình.” Có khi em ấy chẳng trao cho bạn món quà nào. Em chỉ cho bạn biết rằng bạn có chỗ trong cuộc vui này. Chúng ta thường nghĩ ánh sáng phải là một việc lớn: xây một ngôi nhà, trao một món quà đắt tiền, làm một điều khiến cả cộng đoàn nhắc đến. Nhưng ánh sáng của Chúa nhiều khi bắt đầu từ một cử chỉ rất nhỏ mà đúng lúc. Với một đứa trẻ đang bị bỏ quên, một lời mời chơi cùng có thể làm sáng cả đêm. Với một người già sống một mình, một cuộc ghé thăm có thể làm ấm cả tuần. Với một người từng làm ta buồn, một tin nhắn hỏi thăm có thể mở ra con đường hòa giải. Trăng chiếu xuống không gây tiếng động. Tình yêu thật cũng nhiều khi đến rất lặng.
Tuy nhiên, chúng ta cần nhớ rằng ánh sáng mình trao phải là ánh sáng đã được thanh luyện trong tình yêu Chúa. Không phải cứ làm nhiều việc cho người khác là lòng ta tự nhiên sáng. Ta có thể cho quà mà vẫn khiến người nhận thấy mình mắc nợ. Ta có thể giúp đỡ mà vẫn muốn được ghi tên. Ta có thể dạy con sống đạo mà lời nói trong nhà lại làm con sợ. Ta có thể khuyên người khác tha thứ, trong khi bản thân giữ một mối giận đã nhiều năm. Ta có thể tổ chức một đêm Trung Thu đông vui, nhưng vô tình quên những em không có điều kiện tham gia. Bởi vậy, trước khi hỏi “Tôi đã làm được bao nhiêu?”, người môn đệ cần hỏi: “Tôi đang ở lại với ai? Việc tôi làm có đưa người khác đến gần tình yêu Chúa hơn không?” Cành nho không sinh trái nhờ treo lên mình những chùm nho bằng giấy. Hoa trái thật lớn lên từ sự sống thật. Niềm vui thật cũng lớn lên từ một trái tim để cho Chúa biến đổi.
Trong Thánh lễ này, chúng ta nghe lời Chúa và sắp đến bàn tiệc Thánh Thể. Đó là một cách rất cụ thể để ở lại trong Người. Chúng ta đến đây không chỉ để xin Chúa ban cho một đêm Trung Thu trời đẹp, một buổi sinh hoạt thành công hay những món quà đủ cho các em. Chúng ta đến để gặp Đức Kitô, Đấng đã yêu chúng ta đến cùng. Người trao ban chính mình làm lương thực nuôi ta. Có một điều thật cảm động: trong đêm nay, ta nhìn lên trời thấy vầng trăng lớn và sáng, nhưng khi rước lễ, Chúa đến với ta dưới hình bánh bé nhỏ, lặng lẽ. Ánh sáng của Người không làm lóa mắt. Người bước vào những tâm hồn đang vui và cả những tâm hồn đang buồn. Người ở lại trong người cha đang lo lắng, người mẹ đang kiệt sức, em nhỏ đang háo hức, người già đang nhớ con, người trẻ đang chưa biết mình sẽ đi đâu. Nếu biết Chúa gần mình đến vậy, có lẽ ta sẽ bớt sợ khi phải đối diện với điều chưa ổn trong đời. Ta có thể nói thật với Người. Ta có thể bắt đầu lại từ Người.
Anh chị em thân mến, một cộng đoàn cũng giống như một bầu trời đêm. Không phải ai cũng ở cùng một chỗ, không phải nhà nào cũng có cùng hoàn cảnh, nhưng tất cả đều đang sống dưới cùng ánh nhìn của Thiên Chúa. Đêm Trung Thu sẽ đẹp hơn khi không em nào bị xem là đứng ngoài cuộc vui vì gia đình nghèo, vì học chậm, vì nhút nhát, vì không có bộ đồ mới, vì cha mẹ vắng mặt, hoặc vì em khác với các bạn. Có những đứa trẻ quen bị hỏi điểm số trước khi được hỏi hôm nay có vui không. Có những em được khen khi biểu diễn tốt nhưng không ai để ý khi em lặng lẽ ngồi một mình. Có những em rất cần một người lớn nhớ tên mình và gọi mình bằng giọng dịu dàng. Nếu chúng ta muốn các em biết Chúa Giêsu yêu thương mình, cộng đoàn phải trở thành nơi các em có thể cảm nhận tình yêu ấy. Một chiếc bánh có thể ăn hết trong một tối; ký ức được đón nhận có thể theo một đứa trẻ rất lâu. Một chiếc lồng đèn có thể hỏng sau vài mùa; một lời khích lệ đúng lúc có thể ở lại trong lòng em đến khi trưởng thành.
Và cũng xin đừng quên những em tối nay không thể có mặt. Có em đang nằm viện. Có em theo cha mẹ đi làm xa. Có em ở nhà trông em nhỏ. Có em sống gần nhà thờ mà chưa từng nghĩ nơi này có chỗ cho mình. Nếu chúng ta nói vầng trăng soi đến mọi mái nhà, thì tình thương của cộng đoàn cũng được mời gọi bước ra khỏi khuôn viên nhà thờ. Một phần quà được mang đến tận nhà; một cuộc thăm hỏi không vội vàng; một lời nhắn rằng “chúng tôi nhớ đến con” — đó là cách ánh sáng Đức Kitô đi thêm một đoạn đường. Trung Thu của Hội Thánh sẽ thật sự đẹp khi niềm vui không dừng lại ở những người đã đứng sẵn dưới ánh đèn sân khấu, nhưng tìm đến cả người còn ở trong bóng tối của thiếu thốn, bệnh tật hay cô đơn.
Có người hỏi: “Làm sao tôi biết mình đang ở lại với Chúa?” Có thể chúng ta sẽ không thấy một ánh sáng lạ, cũng chẳng nghe một tiếng nói từ trời. Nhưng hãy nhìn vào hoa trái Chúa Giêsu nói đến. Sau một thời gian cầu nguyện, tôi có dịu dàng hơn với người trong nhà không? Khi bị xúc phạm, tôi có chậm trả đũa hơn không? Tôi có dễ nhận lỗi hơn không? Tôi có còn khả năng vui trước niềm vui của người khác không? Tôi có quan tâm đến người không thể đem lại lợi ích cho mình không? Khi gặp một người đau khổ, tôi có đủ kiên nhẫn để lắng nghe thay vì vội nói những câu cho xong chuyện không? Hoa trái của việc ở lại với Chúa không phải lúc nào cũng là thành công dễ thấy. Đôi khi đó là một người trước kia thường nổi nóng, hôm nay biết im lặng để khỏi làm con tổn thương. Đôi khi đó là một em nhỏ vốn chỉ muốn thắng trong mọi trò chơi, hôm nay biết nhường lượt cho bạn. Đôi khi đó là một người mẹ dám nghỉ ngơi mà không mặc cảm, vì hiểu rằng mình cũng là con của Chúa, cũng cần được chăm sóc. Đôi khi đó là một gia đình dám nói với nhau lời đầu tiên sau nhiều ngày im lặng. Những hoa trái ấy âm thầm như trăng lên, nhưng thật.
Chúa Giêsu nói: “Hãy ở lại trong Thầy như Thầy ở lại trong anh em.” Xin chúng ta đừng bỏ qua vế thứ hai: “Thầy ở lại trong anh em.” Chúng ta thường nghe lời Chúa như một việc phải làm: mình phải cầu nguyện, mình phải cố gắng, mình phải giữ đạo cho tốt. Nhưng trước khi chúng ta nỗ lực ở lại, Chúa đã ngỏ lời ở lại với chúng ta. Người không đến rồi đi theo cảm xúc của ta. Có những ngày ta cầu nguyện rất sốt sắng và dễ cảm thấy Chúa gần. Có những ngày ta đọc kinh mà lòng khô như đất nứt, và tưởng Chúa đã xa. Nhưng tình yêu của Người sâu hơn cảm giác nhất thời của ta. Người kiên nhẫn đợi ta. Người nhắc ta bằng một câu Kinh Thánh bất chợt nghe lại, bằng bàn tay của một người thân đặt lên vai, bằng một buổi chiều bỗng thấy cần trở về nhà thờ, bằng sự day dứt khiến ta không thể yên lòng sau khi làm ai đó đau. Có khi ta nghĩ mình là người đi tìm Chúa; thật ra nhiều lần chính Chúa đã âm thầm đi tìm và giữ ta lại.
Các em thiếu nhi thân mến, nếu có lúc các con làm sai, xin đừng nghĩ Chúa tắt ánh sáng trong lòng con rồi bỏ đi. Khi con cãi lời, khi con nói dối vì sợ bị phạt, khi con ghen vì bạn được khen, con cần nói thật, xin lỗi và sửa lỗi. Nhưng con có thể làm điều ấy vì tin rằng Chúa vẫn yêu mình. Một em bé lỡ làm rơi chiếc lồng đèn có thể buồn, có thể khóc, nhưng em vẫn có thể mang chiếc đèn ấy đến cho cha mẹ nhờ sửa lại. Đời sống với Chúa cũng vậy. Nếu con làm điều sai, hãy đem trái tim mình đến với Người. Chúa giúp con nhìn rõ điều sai để biết thay đổi; Người cũng cho con can đảm tin rằng mình còn có thể làm điều tốt. Đừng để một lỗi lầm trở thành tên gọi của con. Con là người được Chúa yêu, đang học cách sống theo tình yêu ấy.
Người lớn cũng thế. Có những lỗi lầm ta mang theo từ lâu đến mức tưởng chúng đã thành con người mình. Có cha mẹ hối tiếc vì những câu đã nói lúc nóng giận. Có người con tiếc vì đã không quan tâm đến cha mẹ khi còn có thể. Có người vợ, người chồng nhìn khoảng cách trong gia đình mà không biết bắt đầu từ đâu. Có người lâu rồi không bước vào tòa giải tội vì nghĩ mình phải tự sửa cho khá hơn trước đã. Nhưng cành nho khô không thể tự tạo ra nhựa sống để rồi mới tìm cách nối lại với thân cây. Ta trở về chính vì ta cần Chúa. Một lời xin lỗi có thể vụng về. Một bước hòa giải có thể chưa được đáp lại ngay. Một lần xưng tội có thể khiến ta run. Nhưng mọi cuộc trở về đều bắt đầu bằng việc tin rằng tình yêu của Chúa lớn hơn nỗi xấu hổ của mình. Trăng khuyết vẫn nhận ánh sáng; người đang dở dang vẫn được mời ở lại.
Thưa anh chị em, rồi đêm nay sẽ qua. Đèn lồng sẽ được cất đi. Bánh Trung Thu sẽ được ăn hết. Sân nhà thờ đang đông vui rồi sẽ trở lại yên tĩnh. Các em sẽ lớn lên, và nhiều năm sau có thể chẳng còn nhớ mình đã nhận chiếc bánh loại nào. Nhưng biết đâu các em sẽ nhớ một điều khác: đêm ấy có người cúi xuống buộc lại dây lồng đèn cho mình; đêm ấy cha mẹ cùng đi bộ bên mình; đêm ấy một bạn đã rủ mình vào chơi; đêm ấy mình nghe rằng Chúa Giêsu luôn muốn ở lại trong lòng mình. Những ký ức như thế nuôi một con người lâu hơn ta tưởng. Vì vậy, xin đừng để Trung Thu chỉ là một tối thật sáng bên ngoài. Xin cho niềm vui đêm nay chạm được vào cách chúng ta sống ngày mai. Sáng mai, khi không còn tiếng trống lân, ta có còn nói với nhau dịu dàng không? Tuần sau, khi chiếc đèn đã được đặt trên nóc tủ, ta có còn nhớ đến em nhỏ không được ai quan tâm không? Tháng sau, khi trời không còn trăng tròn, ta có còn tìm về với Chúa là nguồn sáng của đời mình không?
Giờ đây, chúng ta hãy nhìn vầng trăng thêm một lần bằng đôi mắt đức tin. Trăng đẹp bởi nó đón nhận ánh sáng và trao lại ánh sáng ấy cho đêm. Chúng ta cũng được Chúa mời gọi sống như thế. Người cha không cần hoàn hảo mới có thể làm sáng lòng con; ông có thể bắt đầu bằng một lời xin lỗi và một buổi tối thật sự lắng nghe. Người mẹ không cần lúc nào cũng mạnh mẽ; bà có thể để Chúa nâng đỡ mình, rồi trở về với gia đình bằng sự bình an được nhận. Ông bà có thể đem ánh sáng đến cho con cháu bằng lời cầu nguyện và một tình thương kiên nhẫn. Các em nhỏ có thể đem ánh sáng đến trường bằng cách bênh vực một bạn bị trêu chọc, chia sẻ với bạn thiếu thốn, và không lấy lỗi lầm của ai làm trò cười. Người trẻ có thể đem ánh sáng đến những cuộc trò chuyện trên mạng bằng cách từ chối lời xúc phạm và nói điều chân thật với lòng nhân hậu. Mỗi người có một nơi để chiếu sáng; và mỗi người có cùng một nguồn sáng là Đức Kitô.
Lát nữa, trước khi ra về, xin mỗi gia đình thử làm một việc rất nhỏ. Hãy nhìn thật kỹ những người đi bên mình. Có thể ta đã nhìn điện thoại nhiều hơn nhìn gương mặt họ trong suốt tuần qua. Hãy hỏi nhau: “Hôm nay con vui điều gì?” “Mẹ có mệt không?” “Ông bà có muốn kể chuyện Trung Thu ngày xưa không?” Nếu trong nhà có ai đang buồn, hãy để người ấy được buồn mà vẫn được ở cùng mọi người. Nếu có chuyện bất hòa, đừng ép một cuộc hòa giải vội vàng chỉ vì tối nay là ngày vui; nhưng hãy mở một cánh cửa bằng giọng nói hiền hơn, bằng việc chịu ngồi xuống, bằng một câu: “Khi nào mình sẵn sàng, chúng ta nói chuyện nhé.” Tình yêu nhiều khi không bắt đầu từ một lời thật hay. Nó bắt đầu từ sự hiện diện: tôi còn ở đây, tôi muốn nghe, tôi muốn cùng bạn tìm đường về. Đó cũng là cách Chúa ở lại với chúng ta.
Xin Chúa Giêsu, thân nho đích thực, giữ chúng ta gắn bó với Người. Khi cuộc đời thuận lợi, xin cho ta nhớ tạ ơn, để không tưởng rằng mọi ánh sáng đều do mình tạo ra. Khi cuộc đời tối lại, xin cho ta nhớ rằng Người vẫn ở gần, để không bỏ cuộc chỉ vì hôm nay lòng mình không sáng. Xin cho các em nhỏ được vui một đêm Trung Thu trọn vẹn và lớn lên trong những mái nhà biết yêu thương. Xin chữa lành những gia đình đang xa nhau dù ở cùng một nhà. Xin an ủi người đang nhớ một chỗ ngồi vắng bên mâm cơm. Xin chúc lành cho những ai âm thầm chuẩn bị niềm vui cho trẻ nhỏ mà ít ai biết tên. Và xin biến cộng đoàn chúng ta thành một nơi biết đón nhận ánh sáng của Chúa để trao đi: đến từng lớp học, từng căn bếp, từng phòng bệnh, từng con hẻm, từng người đang đợi một lời hỏi thăm.
Đêm nay, nếu trời quang, chúng ta sẽ thấy vầng trăng. Nếu mây che, chúng ta vẫn biết trăng ở đó. Dù nhìn thấy hay không, vầng trăng vẫn nhắc chúng ta về một điều sâu xa: nó sáng nhờ đón nhận ánh sáng. Xin cho mỗi người ra về với một lời nguyện nhỏ trong lòng: “Lạy Chúa, xin cho con ở lại trong Chúa.” Xin cho con biết nhận tình yêu trước khi trao yêu thương, biết tìm về với Chúa khi mệt mỏi, biết để ánh sáng của Người đi qua những việc rất bình thường con làm cho người khác. Và rồi, giữa bao mái nhà đêm nay, ước gì có một đứa trẻ thấy mình được thương hơn, một người lớn thấy mình bớt cô đơn hơn, một gia đình bắt đầu nói chuyện lại với nhau. Khi ấy, Trung Thu của chúng ta đã có hoa trái. Khi ấy, ánh sáng Đức Kitô đã đến được một nơi rất thật trong cuộc đời. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
TRĂNG TRÒN VÀ TRÁI TIM BIẾT MỞ RA
Giảng lễ Trung Thu – Lc 6,36: “Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ.”
Các con thiếu nhi thân mến, tối nay, có lẽ nhiều bạn đã ngước nhìn lên trời để tìm vầng trăng. Trăng Trung Thu đẹp vì tròn. Một vầng trăng khuyết cũng đẹp, nhưng nhìn trăng tròn, ta thường có cảm giác mọi sự đang đầy đặn: cả nhà quây quần, mâm bánh được bày ra, tiếng cười vang lên, những chiếc lồng đèn sáng trong tay các em. Thế nhưng, cha muốn hỏi các con một điều: nếu trên bàn có thật nhiều bánh mà một bạn đứng bên cạnh không có phần, đêm Trung Thu ấy đã thật sự trọn vẹn chưa? Nếu cả nhóm đang vui chơi mà một bạn nhỏ bị bỏ lại vì chiếc lồng đèn của bạn không đẹp, niềm vui ấy đã thật sự tròn chưa? Trăng trên trời có thể tròn, nhưng niềm vui dưới đất vẫn còn một chỗ khuyết. Và chính ở chỗ khuyết ấy, Chúa Giêsu nói với chúng ta: “Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ.”
Các con hãy thử nhìn lại một chiếc bánh Trung Thu. Người ta làm bánh thành hình tròn, đặt nó giữa bàn, rồi cắt ra nhiều phần. Chiếc bánh không mất ý nghĩa khi được chia. Trái lại, nó trở thành niềm vui của nhiều người. Có khi miếng bánh ngon nhất chẳng phải miếng bánh to nhất, mà là miếng bánh được một người đưa cho ta và nói: “Con ăn đi, cha để dành cho con đó”, hoặc “Bạn ăn cùng mình nhé.” Một chiếc bánh được giữ kỹ trong hộp chỉ làm no một người; một chiếc bánh được chia sẻ có thể làm ấm cả căn nhà. Trái tim chúng ta cũng vậy. Ta tưởng cứ giữ mọi thứ cho riêng mình thì mình sẽ vui hơn: giữ món ngon, giữ đồ chơi đẹp, giữ chỗ ngồi tốt, giữ phần thắng trong trò chơi. Nhưng có một niềm vui chỉ xuất hiện khi ta mở bàn tay. Đó là niềm vui thấy mắt người khác sáng lên vì được yêu thương.
Lời Chúa hôm nay rất ngắn, nhưng nếu sống cho đến nơi đến chốn thì có thể thay đổi cả cuộc đời. Chúa Giêsu không chỉ bảo chúng ta: “Hãy thương những người dễ thương.” Người nói: “Hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ.” Chúa Cha thương ta ngay cả những ngày ta chưa ngoan. Khi ta làm sai, Người không vui vì điều sai ấy, nhưng Người vẫn mong ta trở về. Khi ta yếu đuối, Người không bảo: “Thôi, con không đáng được thương nữa.” Lòng nhân từ của Chúa không nhắm mắt trước lỗi lầm; lòng nhân từ mở cho người có lỗi một con đường để sửa mình. Bởi vậy, sống lời Chúa không phải chỉ là cho bạn một cái bánh. Có khi đó là đừng cười khi bạn đọc sai. Là không hùa theo đám đông trêu chọc một người. Là nhường em một lượt chơi, dù mình cũng đang rất muốn chơi. Là nói thật với mẹ rằng mình đã làm vỡ cái ly, rồi xin lỗi và cùng mẹ dọn những mảnh vỡ. Là dám đến gần một bạn mà mọi người ít khi rủ chơi. Những việc ấy nhỏ đến mức chẳng ai chụp hình đăng lên, nhưng Chúa nhìn thấy. Và biết đâu, đối với người được thương, một việc nhỏ ấy lại là phần đẹp nhất của đêm Trung Thu.
Các con biết không, không phải em nhỏ nào cũng mong đêm nay đến thật nhanh. Có bạn mong Trung Thu vì biết cha mẹ sẽ đưa đi chơi. Nhưng cũng có bạn nhìn thấy bạn bè được cha mẹ nắm tay mà chạnh lòng, vì cha mẹ mình đang đi làm xa. Có bạn thích khoe chiếc lồng đèn mới; có bạn cầm chiếc lồng đèn cũ và chỉ mong đừng ai chê. Có bạn về nhà được ăn bánh với cả gia đình; có bạn phải đi qua một tối rất yên vì nhà đang có người bệnh. Có những nỗi buồn người khác không kể ra. Vì thế, khi Chúa bảo ta có lòng nhân từ, Người mời ta học nhìn nhau kỹ hơn một chút. Đừng vội nghĩ bạn ít nói là khó gần. Đừng vội nghĩ bạn không tham gia trò chơi là không thích vui. Có thể bạn đang buồn và chỉ chờ một lời mời dịu dàng: “Bạn chơi cùng tụi mình nhé.” Đôi khi lòng nhân từ bắt đầu bằng việc nhận ra một người đang đứng một mình.
Cha cũng muốn nói với các bậc cha mẹ và những người lớn trong thánh lễ hôm nay. Chúng ta lo cho các em có một đêm vui, điều đó thật quý. Ta chuẩn bị lồng đèn, bánh trái, văn nghệ, quà tặng. Nhưng món quà sâu nhất một người lớn trao cho trẻ không nằm trong túi quà. Món quà ấy là cách ta đối xử với nhau trước mặt các em. Một người cha biết xin lỗi con khi mình nóng giận đang dạy con về lòng nhân từ. Một người mẹ, dù mệt, vẫn lắng nghe con kể câu chuyện tưởng như rất nhỏ đang cho con biết: “Điều con nghĩ cũng đáng được lắng nghe.” Một gia đình biết dành phần bánh cho người hàng xóm đang đau ốm đang giúp con hiểu đạo bằng một việc làm cụ thể. Trẻ em sẽ nhớ những việc ấy rất lâu. Các em có thể quên năm nay mình nhận chiếc đèn màu gì, nhưng có thể nhớ mãi đêm mẹ bảo: “Nhà mình mang ít bánh sang cho bà nhé, năm nay bà ở một mình.”
Có khi người lớn cũng cần được nghe lời này trong đêm Trung Thu. Ta dễ nói với trẻ: “Con phải biết chia sẻ”, nhưng lại khó chia sẻ thời gian của mình cho con. Ta bảo con đừng giận bạn lâu, trong khi người lớn mang một nỗi giận từ năm này sang năm khác. Ta muốn con dịu dàng, nhưng có lúc lời ta nói trong nhà lại làm người thân đau. Chúa Giêsu không nói lời “hãy có lòng nhân từ” chỉ với trẻ em. Người nói với từng người chúng ta. Nếu tối nay cả gia đình cùng nhìn lên một vầng trăng, ước gì cũng có lúc chúng ta nhìn lại nhau và tự hỏi: lâu rồi mình có nói với người thân một lời tử tế chưa? Mình có để ai trong nhà phải lặng lẽ buồn mà cứ tưởng họ ổn không? Có cuộc trò chuyện nào mình cần bắt đầu lại, bằng một câu rất đơn sơ: “Hôm trước cha đã nói nặng lời. Cha xin lỗi con”?
Tại sao Chúa Giêsu lại nói “như Cha anh em là Đấng nhân từ”? Vì Người biết chúng ta chỉ có thể học thương khi trước hết nhận ra mình đã được thương. Một em bé có thể chia sẻ bánh vì em tin rằng phần của mình không vì thế mà hết yêu thương. Một người có thể tha thứ vì nhớ chính mình cũng đã nhiều lần được tha thứ. Chúng ta không tự biến trái tim mình thành một vầng trăng sáng. Trái tim ta có lúc ích kỷ, có lúc ghen tị, có lúc giận dỗi chỉ vì một câu nói. Nhưng Chúa kiên nhẫn với ta. Người đến gần, soi vào những chỗ tối ta thường giấu đi, rồi dạy ta bắt đầu lại. Hôm nay, em nào đã lỡ làm buồn cha mẹ thì có thể về nhà nói một lời xin lỗi. Em nào đang giận bạn có thể thử chào bạn trước. Người lớn nào đang thấy mình quá mệt để dịu dàng, hãy xin Chúa cho mình một chút bình an. Không cần đợi đến khi trái tim hoàn hảo rồi mới mở ra. Ta mở ra với Chúa ngay trong tình trạng của mình, và để Người dạy ta thương từng chút một.
Các con thân mến, trăng tròn không giữ ánh sáng riêng cho một mái nhà. Ánh trăng rơi trên sân nhà rộng và cả con hẻm nhỏ; rơi trên chiếc lồng đèn mới và chiếc lồng đèn đã cũ. Đêm nay, Chúa cũng mời niềm vui của chúng ta đi xa hơn chiếc bàn của mình. Khi nhận quà, ta biết cảm ơn. Khi được ăn bánh, ta nhớ người chưa có bánh. Khi chơi với bạn, ta nhìn xem còn ai chưa được mời. Khi trở về nhà, ta ôm người đã vất vả chuẩn bị cho mình một đêm vui. Những điều ấy làm cho Trung Thu đẹp hơn mọi thứ trang trí, vì lúc đó ánh sáng không chỉ ở trên trời hay trong lồng đèn: ánh sáng đã đi vào cách ta sống với nhau.
Lát nữa, khi thánh lễ kết thúc, trăng có thể vẫn còn trên cao, còn bánh rồi sẽ ăn hết, lồng đèn rồi sẽ được cất đi. Nhưng lời Chúa có thể ở lại với chúng ta qua ngày mai, qua cả những ngày không có hội vui. Ước gì mỗi người mang về nhà một lời rất ngắn: “Hãy có lòng nhân từ.” Sáng mai, nếu thấy mẹ bận, con giúp mẹ một việc. Đến lớp, nếu thấy bạn lẻ loi, con ngồi cạnh bạn. Trong gia đình, nếu một người lỡ lời, ta cho nhau cơ hội nói lại bằng sự dịu dàng. Khi làm được một điều như thế, các con sẽ hiểu: niềm vui Trung Thu không chấm dứt lúc chiếc lồng đèn tắt. Niềm vui ấy tiếp tục sáng nơi một trái tim biết mở ra.
Lạy Chúa Giêsu, đêm nay chúng con cảm ơn Chúa vì vầng trăng, vì gia đình, vì bạn bè và vì những người đã âm thầm chuẩn bị niềm vui cho chúng con. Xin cho chúng con biết vui mà không quên người đang buồn, biết nhận mà cũng biết chia, biết xin lỗi và biết tha thứ. Xin cho các em thiếu nhi được lớn lên trong tình yêu thương; xin an ủi những em đang thiếu một vòng tay, những gia đình đang có nỗi lo và những người phải đón Trung Thu trong cô quạnh. Xin dạy chúng con có lòng nhân từ như Cha trên trời, để mỗi khi nhìn thấy ánh trăng, chúng con nhớ mở lòng mình cho một người đang cần được thương. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
HÃY ĐỂ TRẺ NHỎ ĐẾN VỚI THẦY
Giảng lễ Trung Thu – Mc 10,13–16
Anh chị em thân mến, các con thiếu nhi rất thân mến, đêm Trung Thu, chúng ta thường ngước lên nhìn trăng. Trăng sáng làm sân nhà thờ đẹp hơn, làm những chiếc lồng đèn rực rỡ hơn, làm khuôn mặt các con vui hơn. Nhưng giữa tiếng trống, tiếng hát và bao nhiêu ánh đèn, Tin Mừng hôm nay mời chúng ta nhìn xuống một cảnh rất nhỏ: có những người bế trẻ em đến với Đức Giêsu, mong Người chạm vào các em. Các môn đệ lại ngăn cản. Có lẽ các ông nghĩ Thầy đang bận. Chung quanh Người còn bao người lớn cần gặp, bao chuyện quan trọng cần giải quyết. Trẻ nhỏ thì biết gì để thưa chuyện với Thầy? Thế nhưng Đức Giêsu đã không để các em đứng chờ bên ngoài. Người nói một câu mà Hội Thánh còn nhắc mãi: “Cứ để trẻ em đến với Thầy, đừng ngăn cấm chúng.” Rồi Người ôm các em vào lòng, đặt tay trên các em và chúc lành. Giữa bao nhiêu việc lớn, Đức Giêsu dành chỗ cho những con người bé nhỏ.
Các con ơi, đó là điều đẹp nhất cha muốn các con nhớ trong đêm nay: Chúa Giêsu vui khi các con đến với Người. Các con không phải đợi lớn lên, học giỏi hơn, đọc kinh thuộc hơn hay ngoan hơn tất cả các bạn rồi mới được Chúa yêu. Chúa yêu các con ngay hôm nay, khi các con còn bé, còn vụng về, có lúc làm sai, có lúc bị điểm kém, có lúc chẳng biết diễn tả nỗi buồn của mình. Có những điều các con không dám kể với người lớn vì sợ bị mắng. Có những lần các con cố gắng làm điều tốt mà chẳng ai nhận ra. Có những đêm các con nằm im nhưng trong lòng vẫn còn một câu hỏi: “Có ai thật sự thương con không?” Tin Mừng trả lời bằng một hình ảnh thật dịu dàng: Đức Giêsu ôm các em vào lòng. Người không hỏi các em mang được gì đến cho Người. Người mở rộng vòng tay trước khi các em kịp nói một lời.
Một chiếc lồng đèn có thể rất đẹp, nhưng tối nay, vẻ đẹp quý nhất không nằm ở giấy màu hay ngọn nến. Vẻ đẹp ấy là một em bé biết mình được yêu. Một đứa trẻ lớn lên với niềm tin rằng mình được Chúa thương sẽ có can đảm nhận lỗi mà không tuyệt vọng, sẽ biết vui với thành công của bạn mà không nghĩ mình kém giá trị, sẽ học cách thương người khác vì chính mình đã được đón nhận. Còn một đứa trẻ cứ phải cố chứng minh rằng mình đáng được yêu thì ngay cả đêm hội đông vui cũng có thể thấy cô đơn. Bởi thế, đêm Trung Thu của giáo xứ không chỉ để các con có bánh, có đèn, có trò chơi. Đêm nay, qua mọi niềm vui ấy, Hội Thánh muốn nói với từng em một lời: Con có chỗ ở đây. Con có chỗ trong lòng Chúa.
Nhưng Tin Mừng cũng có một lời dành cho người lớn chúng ta. Những người đưa trẻ đến với Đức Giêsu đã gặp một rào cản ngay nơi các môn đệ. Các ông ở gần Chúa, muốn bảo vệ thời giờ của Chúa, nhưng lại chưa hiểu trái tim của Người. Điều ấy khiến chúng ta phải tự hỏi: có khi nào chính mình cũng vô tình cản đường một em nhỏ đến với Chúa không? Ta có thể đưa con đến nhà thờ mà suốt đường chỉ la mắng vì con chậm chạp. Ta có thể muốn con đọc kinh mà không bao giờ lắng nghe điều con đang sợ. Ta có thể đòi con sống thật, nhưng khi con thú nhận lỗi lầm, phản ứng đầu tiên của ta lại là giận dữ đến nỗi lần sau con không dám nói thật nữa. Ta có thể lo cho con học giáo lý, nhưng để con thấy người lớn nói về yêu thương ở nhà thờ rồi về nhà làm tổn thương nhau. Trẻ em học về Chúa từ sách giáo lý; các em cũng đọc khuôn mặt, giọng nói và cách sống của chúng ta mỗi ngày.
“Hãy để trẻ nhỏ đến với Thầy” vì thế không chỉ là lời xin người lớn tránh sang một bên cho các em đi qua. Đó còn là lời mời chúng ta cùng đi với các em. Cha mẹ đưa con đến với Chúa khi chịu ngồi xuống nghe hết một câu chuyện tưởng như rất nhỏ của con; khi xin lỗi con vì mình đã nóng giận; khi nắm tay con cầu nguyện một kinh ngắn trước lúc ngủ. Ông bà đưa cháu đến với Chúa bằng lòng nhẫn nại, bằng câu chuyện đức tin được kể trong bữa cơm, bằng dấu thánh giá vẽ trên trán cháu trước khi cháu ra khỏi nhà. Anh chị giáo lý viên đưa các em đến với Chúa khi nhớ tên một em ít nói, nhận ra một em nhiều tuần vắng mặt, và giúp một em hay quậy hiểu rằng em không bị bỏ rơi. Cộng đoàn đưa trẻ nhỏ đến với Chúa khi các em bước vào nhà thờ và cảm thấy mình được chào đón, được chỉ dẫn với sự dịu dàng, được lớn lên trong một nơi an toàn và đầy tình thương.
Có một chi tiết rất cảm động: những người trong Tin Mừng bế trẻ em đến để Đức Giêsu chạm vào các em. Họ tin một cái chạm của Người có thể đem lại phúc lành. Và Đức Giêsu còn làm nhiều hơn điều họ mong: Người ôm các em vào lòng. Người không chỉ chúc lành từ xa. Người ở gần. Đối với một em nhỏ, tình yêu thường được hiểu qua những điều gần gũi như thế: một người lớn chịu cúi xuống ngang tầm mắt mình, một bàn tay nắm lấy tay mình lúc sợ, một lời “cha mẹ vẫn thương con” sau khi mình mắc lỗi. Chúng ta không thể thay Chúa ôm các em, nhưng Chúa có thể dùng đôi tay và trái tim chúng ta để các em nhận ra Người đang ở gần. Và có lẽ một đứa trẻ sẽ nhớ lâu nhất về đêm Trung Thu này không phải chiếc bánh em được nhận, mà là lúc có ai đó thấy em đứng một mình và đến ngồi cạnh em.
Các con thiếu nhi thân mến, hôm nay Chúa Giêsu cũng nhờ các con dạy người lớn một điều. Sau khi đón các em, Người nói: “Ai không đón nhận Nước Thiên Chúa như một trẻ em, thì sẽ chẳng được vào.” Chúa không bảo người lớn phải giả vờ mình còn bé. Người mời chúng ta nhớ lại cách một em nhỏ biết tin, biết nhận và biết chạy về với người mình yêu. Khi được cho một món quà, các con mở ra với niềm vui. Khi đau, các con tìm một vòng tay. Khi làm sai mà được tha, các con lại có thể bắt đầu chơi và cười. Người lớn đôi khi quên mất cách đón nhận ấy. Chúng ta muốn tự mình gánh hết, tự mình tỏ ra mạnh mẽ, đến với Chúa mà vẫn sợ Người thấy sự yếu đuối của mình. Tối nay, nhìn các con vui dưới ánh trăng, người lớn chúng ta có thể học lại lời cầu nguyện rất đơn sơ: “Lạy Chúa, con cần Chúa. Xin Chúa ở với con.”
Tuy nhiên, lòng tin của trẻ thơ không có nghĩa là các con sẽ không gặp buồn phiền. Có em tối nay được cha mẹ dắt tay đi rước đèn; có em ước mình cũng được như vậy. Có em vừa có một tuần thật vui; có em mới bị bạn bè trêu chọc, hoặc đang lo vì người thân đau bệnh. Trăng Trung Thu sáng, nhưng không thể soi rõ hết những điều mỗi em đang giữ trong lòng. Chúa Giêsu thì thấy. Khi Người nói “hãy để trẻ nhỏ đến với Thầy”, Người gọi cả em đang cười rất tươi lẫn em đang cố mỉm cười cho người khác khỏi lo. Nếu trong lòng con có chuyện buồn, con có thể nói với Chúa bằng lời của con. Con cũng có thể tìm đến cha mẹ, ông bà, thầy cô hay một người lớn đáng tin cậy để được lắng nghe và giúp đỡ. Đến với Chúa không có nghĩa là con phải một mình chịu đựng. Chúa đặt những người thương con bên cạnh con để cùng con đi qua những ngày khó.
Đêm nay, xin mỗi người lớn đừng chỉ hỏi: “Các con có vui không?” Chúng ta hãy hỏi thêm trong lòng mình: “Tôi có đang dành chỗ cho các em không?” Dành chỗ trong lịch làm việc, để nghe con kể hết một chuyện ở trường. Dành chỗ trong bữa cơm, để con được nói mà không bị ngắt lời. Dành chỗ trong cộng đoàn, để một em nghèo cũng có thể vui Trung Thu mà không mặc cảm; để một em khác biệt không bị bỏ đứng ngoài vòng chơi. Một giáo xứ đẹp không chỉ vì đêm hội đông và những chiếc lồng đèn sáng. Giáo xứ đẹp khi trẻ nhỏ có thể lớn lên ở đây mà biết chắc: có người nhớ đến mình, có người bảo vệ mình, có người giúp mình gặp Chúa Giêsu.
Rồi đến một ngày, những chiếc lồng đèn tối nay sẽ cũ, bánh Trung Thu sẽ ăn hết, các con sẽ lớn. Có thể các con chẳng nhớ bài giảng này có mấy ý. Cha chỉ mong các con nhớ một điều: khi các con muốn đến với Chúa Giêsu, Người không bao giờ bảo các con đợi đến lúc mình tốt hơn. Người đã mở vòng tay đón các trẻ nhỏ năm xưa, và Người vẫn mở vòng tay với các con hôm nay. Còn chúng ta, những người lớn, xin đừng để một đứa trẻ phải đi qua chúng ta như đi qua một cánh cửa đóng. Xin cho lời nói của ta bớt làm các em sợ, sự bận rộn của ta bớt làm các em thấy mình không quan trọng, và đời sống đức tin của ta đủ chân thật để các em muốn bước tới gần Chúa.
Trong Thánh lễ này, chúng ta đem đến trước bàn thờ niềm vui của các em, cả những nỗi buồn chưa ai biết của các em. Xin Chúa Giêsu chúc lành cho từng đứa trẻ trong giáo xứ, cho những em không có mặt tối nay, cho các gia đình đang cố gắng yêu thương nhau giữa bao vất vả. Xin Người cũng đặt tay trên chúng ta, để người lớn biết dịu dàng hơn, biết lắng nghe hơn và biết dành chỗ cho trẻ nhỏ giữa những việc mình cho là quan trọng. Và khi đêm hội kết thúc, xin cho ánh sáng còn ở lại trong mỗi mái nhà: ánh sáng của một em bé được yêu, của một gia đình biết cầu nguyện, của một cộng đoàn biết mở cửa. Bởi nơi nào trẻ nhỏ được đến với Chúa, nơi ấy niềm vui Trung Thu không tắt khi trăng đã lặn. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
CHÚA GỌI TÊN CON GIỮA ĐÁM ĐÔNG
Giảng lễ Trung Thu – Lc 19,1–10
Các con thiếu nhi thân mến, tối Trung Thu, chúng ta thường thích ngước nhìn lên trời. Có trăng, có sao, có những chiếc lồng đèn lung linh đi qua sân nhà thờ. Các con cũng thích nhìn quanh: bạn mình ở đâu, người thân mình có đến không, tối nay mình sẽ đi rước đèn với ai. Giữa bao nhiêu tiếng cười và bao nhiêu gương mặt, cha muốn kể cho các con nghe chuyện một người cũng từng đứng giữa đám đông, nhưng lại cảm thấy mình chẳng có chỗ nào ở trong đó. Người ấy tên là Dakêu.
Dakêu muốn nhìn thấy Chúa Giêsu. Nhưng ông thấp bé, còn người ta thì đông. Ông cố nhìn qua vai người này, né sang bên người kia, vẫn chẳng thấy gì. Có lẽ không ai nghĩ đến việc nhường cho ông một chỗ. Thế là Dakêu chạy lên phía trước, trèo lên một cây sung để nhìn Chúa đi qua. Các con thử tưởng tượng xem: một người lớn, có chức vị, có tiền bạc, lại phải ngồi trên cây như một đứa trẻ. Chắc ông biết người ta có thể cười mình. Nhưng hôm ấy, điều ông mong muốn nhất là được thấy Chúa, dù chỉ một lần, dù chỉ từ xa.
Có điều Dakêu không ngờ: trước khi ông nhìn rõ Chúa, Chúa đã nhìn thấy ông. Giữa một con đường đầy người, Chúa Giêsu dừng lại dưới gốc cây, ngước mắt lên và gọi: “Này ông Dakêu, xuống mau đi, vì hôm nay tôi phải ở lại nhà ông.” Chúa gọi đúng tên ông. Chúa biết ông đang ở đó. Chúa còn muốn bước vào nhà ông. Đối với Dakêu, đó hẳn là một giây phút ông không thể nào quên: giữa đám đông, có một Người đã ngước lên tìm mình.
Các con thân mến, có những lúc người ta nhìn thấy ta mà vẫn không biết lòng ta đang thế nào. Thầy cô gọi tên ta để điểm danh. Bạn bè gọi tên ta để rủ đi chơi. Ba mẹ gọi tên ta khi đến giờ ăn cơm, giờ học bài. Những tiếng gọi ấy rất thân thương. Nhưng đôi khi, một em vẫn có thể thấy buồn mà không biết nói với ai. Trong lớp, mọi người đang cười đùa, còn em thì im lặng vì vừa bị bạn trêu. Ở nhà, ba mẹ đang bận, em muốn kể một chuyện xảy ra hôm nay mà chưa tìm được lúc để kể. Trong đêm rước đèn, em thấy các bạn đi bên gia đình, còn mình bỗng nhớ một người thân đang ở xa. Người khác nhìn vào có thể chẳng nhận ra. Chúa thì thấy.
Chúa thấy cả em đang vui thật nhiều trong tối nay. Chúa cũng thấy em đang cố mỉm cười dù trong lòng có chuyện buồn. Chúa biết tên từng em; khi gọi tên em, Người biết cả điều em chưa nói thành lời. Có thể em nghĩ: “Có bao nhiêu bạn ngoan hơn con, giỏi hơn con, dễ thương hơn con. Chúa có để ý đến con không?” Hãy nhớ lại gốc cây sung. Hôm ấy đông người lắm, vậy mà Chúa Giêsu vẫn dừng chân vì Dakêu. Chúa không đợi ông trở thành người tốt hơn rồi mới gọi. Người gọi ông ngay lúc ông còn ở trên cây, còn ngại ngùng trước mọi người, còn mang theo những điều chưa tốt trong cuộc đời mình.
Dakêu đã xuống thật nhanh và vui mừng đón Chúa vào nhà. Ông không ở mãi trên cây để nhìn Chúa từ xa. Ông mở cửa nhà mình. Cũng vậy, Chúa đang gọi từng em đến gần Người. Nếu em có một điều buồn, em có thể kể với Chúa bằng lời cầu nguyện rất đơn sơ: “Lạy Chúa, hôm nay con buồn. Xin Chúa ở với con.” Nếu em vừa làm điều sai, em có thể nói: “Lạy Chúa, con đã làm bạn đau. Xin giúp con can đảm xin lỗi.” Nếu em thấy mình bị bỏ quên, em có thể nói: “Lạy Chúa, xin nhắc con nhớ rằng Chúa đang nhìn thấy con.” Các con không cần tìm những lời thật hay. Dakêu chỉ cần xuống khỏi cây và đón Chúa. Các con cũng có thể bắt đầu bằng cách mở lòng mình ra như thế.
Nhưng câu chuyện chưa dừng ở niềm vui được Chúa gọi tên. Sau khi đón Chúa, Dakêu quyết định chia của cải cho người nghèo và đền bù cho những người ông đã làm thiệt hại. Tình thương của Chúa đi vào nhà ông rồi đi tiếp đến những người khác. Đó là điều rất đẹp để chúng ta nghĩ đến trong lễ Trung Thu. Tối nay, các con có thể cầm một chiếc lồng đèn sáng rực, nhưng bên cạnh mình vẫn có một bạn đang lặng lẽ. Có bạn lần đầu đến sinh hoạt nên chưa biết chơi với ai. Có bạn vừa bị thua trong một trò chơi, đứng một mình ở góc sân. Có bạn ước được nhận một chiếc bánh, một món quà, hay đơn giản là được ai đó rủ: “Bạn đi cùng mình nhé!” Chúa Giêsu nhìn thấy bạn ấy. Và biết đâu, Người muốn mượn đôi mắt, đôi chân, tiếng gọi của các con để bạn ấy cảm nhận được điều đó.
Cha mong mỗi em thử làm một việc nhỏ tối nay. Khi sân nhà thờ đông vui nhất, các con hãy nhìn xem có bạn nào đang đứng một mình không. Nếu thấy, hãy đến gần, hỏi tên bạn và rủ bạn cùng đi. Đừng chỉ gọi những người bạn thân quen. Một chiếc bánh được chia đôi vẫn ngọt. Một chiếc đèn đưa sang để bạn cùng ngắm vẫn sáng. Một vòng rước đèn có thêm một người sẽ vui hơn. Nhiều năm sau, có thể bạn ấy không còn nhớ chiếc đèn năm nay màu gì, nhưng sẽ nhớ rằng giữa một đám đông, có người đã đến và gọi tên mình.
Các con thân mến, trăng Trung Thu sáng thật đẹp, nhưng ánh trăng không thể soi hết lòng người. Chúng ta cần ánh mắt của Chúa Giêsu: ánh mắt đã ngước lên cây sung, thấy Dakêu và gọi ông xuống. Tối nay, giữa tiếng trống, tiếng hát và tiếng cười, mỗi em hãy giữ trong lòng tiếng Chúa gọi chính tên mình. Khi biết mình được Chúa thương, các con sẽ có can đảm đến gần Người. Và khi đã đến gần Người, các con sẽ biết nhìn quanh để thương một người khác. Mong sao không em nào phải đi qua đêm Trung Thu này với cảm giác mình bị bỏ quên.
Lạy Chúa Giêsu, ngày xưa Chúa đã dừng lại dưới gốc cây và gọi tên Dakêu. Xin Chúa đến giữa chúng con trong đêm Trung Thu này. Xin cho em đang vui biết cảm tạ Chúa, em đang buồn biết rằng Chúa ở bên, em đã làm sai biết can đảm bắt đầu lại. Xin dạy chúng con biết gọi tên nhau bằng sự dịu dàng, biết mời một người đang đứng một mình bước vào niềm vui chung. Để khi đêm nay qua đi và những chiếc lồng đèn được cất lại, tình thương Chúa vẫn còn sáng trong lòng chúng con. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
MỘT EM BÉ CÓ THỂ GÓP PHẦN LÀM NÊN PHÉP LẠ
Giảng lễ Trung Thu – Ga 6,1–13
Các con thiếu nhi thân mến, tối nay, nhìn những chiếc lồng đèn sáng lên dưới ánh trăng, cha muốn hỏi các con một câu rất nhỏ: Nếu trong tay con chỉ có năm chiếc bánh và hai con cá, mà trước mặt con là cả một đám đông đang đói, con sẽ làm gì? Chắc có bạn sẽ nói: “Con ăn phần của con chứ! Có bấy nhiêu thì giúp được ai?” Câu trả lời ấy nghe thật hợp lý. Năm chiếc bánh và hai con cá quả thật quá ít. Nhưng trong Tin Mừng hôm nay, chính phần ăn ít ỏi ấy đã trở thành điểm khởi đầu của một điều kỳ diệu, bởi có một em bé đã bằng lòng trao nó cho Chúa Giêsu.
Hôm ấy, rất đông người đi theo Chúa. Họ đã nghe Người giảng dạy, đã ở lại với Người, và rồi trời dần về chiều. Họ cần được ăn. Chúa Giêsu thấy điều ấy trước cả khi họ lên tiếng. Người không chỉ nhìn thấy một đám đông; Người nhìn thấy những con người cụ thể đang đói, đang mệt, có thể có những em nhỏ như các con đi bên cha mẹ, có những người già đã bước một quãng đường dài. Chúa hỏi các môn đệ phải mua bánh ở đâu cho họ ăn. Ông Philípphê tính toán và thấy tiền có nhiều đến đâu cũng khó đủ. Ông Anrê thì tìm được một em bé có năm chiếc bánh lúa mạch và hai con cá, nhưng ông cũng băn khoăn: “Bấy nhiêu thì thấm vào đâu cho từng ấy người?” Các môn đệ không sai khi thấy phần ăn ấy quá ít. Điều họ chưa thấy là phần ăn ấy sắp được đặt vào tay ai.
Các con hãy thử nghĩ về em bé ấy. Tin Mừng không cho biết tên em, không kể em đến từ làng nào, cũng không nói ai đã chuẩn bị bánh cá cho em. Có lẽ từ sáng, một người thân đã cẩn thận gói phần ăn ấy để em không bị đói giữa đường. Với em, đó là tất cả những gì mình có cho bữa hôm ấy. Em không mang theo cả một kho lương thực. Em cũng không biết Chúa Giêsu sẽ làm gì. Em chỉ thấy người khác đang cần và trao phần của mình. Đến cuối ngày, hàng ngàn người được ăn no; còn tên em vẫn không được ghi lại. Đó là một nét đẹp lạ lùng của câu chuyện: có những việc tốt âm thầm đến mức người ta không nhớ tên người làm, nhưng Chúa thì biết.
Cha nghĩ trong giây phút trao bánh, em bé cũng có thể đã tiếc. Một đứa trẻ biết đói chứ. Có thể em đã đi cả ngày. Có thể mùi bánh khiến em chỉ muốn giữ lại và ăn ngay. Cho đi không phải lúc nào cũng dễ, ngay cả khi ta muốn làm người tốt. Vì thế, điều đáng quý không nằm ở chỗ em có nhiều, nhưng ở chỗ em đã trao điều mình thật sự cần. Năm chiếc bánh và hai con cá không đáng bao nhiêu trong mắt đám đông; trong tay em, chúng là cả bữa ăn. Chúa Giêsu đón nhận phần ăn ấy, dâng lời tạ ơn, rồi phân phát. Mọi người ăn no và còn dư mười hai thúng. Phép lạ là việc Chúa làm. Còn em bé đã góp phần bằng một việc rất người: mở bàn tay ra.
Các con thân mến, Trung Thu là đêm của những bàn tay nhỏ. Có bàn tay cầm đèn, bàn tay chia bánh, bàn tay nắm lấy tay bạn khi đi trong đám rước. Nhưng cha mong tối nay các con cũng nhìn vào lòng bàn tay mình và tự hỏi: “Con đang có gì để trao cho Chúa?” Có bạn sẽ nghĩ: “Con còn nhỏ, con đâu có tiền mua quà cho người nghèo. Con đâu biết giảng đạo hay làm việc lớn.” Chúa Giêsu không hỏi em bé trong Tin Mừng có đủ bánh cho năm ngàn người không. Người đón nhận năm chiếc bánh và hai con cá em có. Chúa cũng không đòi các con làm điều vượt quá sức mình. Người mời các con bắt đầu từ điều đang ở trong tay: một lời nói thật, một lời xin lỗi, một chút thời gian, một phần bánh, một việc làm tử tế.
Ở trường, “năm chiếc bánh và hai con cá” của con có thể là ngồi cạnh một bạn mà các bạn khác thường tránh. Khi ai đó bị trêu chọc, con có thể không đủ sức khiến cả lớp thay đổi ngay lập tức. Nhưng con có thể không cười theo. Con có thể nói: “Đừng chọc bạn nữa.” Con có thể đến hỏi bạn có ổn không. Với người bị bỏ lại một mình, một người chịu bước đến đã là điều rất lớn. Ở nhà, phần bánh nhỏ của con có thể là cất điện thoại xuống khi mẹ muốn nói chuyện, phụ ông bà một việc mà không chờ được nhắc, nhường em chiếc bánh mình thích, hoặc nhận lỗi khi mình làm sai. Những điều ấy không có tiếng reo hò như lúc rước đèn. Chúng âm thầm, nhưng làm cho một mái nhà ấm lên.
Có khi món quà khó trao nhất lại là thời gian. Con muốn chơi thêm một chút, nhưng em nhỏ cần con giúp làm bài. Con muốn giữ đồ chơi cho riêng mình, nhưng bạn bên cạnh chưa có gì để chơi. Con muốn cãi cho thắng, nhưng biết mình đã làm người khác buồn. Những lúc ấy, con sẽ hiểu em bé trong Tin Mừng hơn: trao đi có nghĩa là mình sẽ bớt đi một phần. Chúa không bảo các con giả vờ rằng điều ấy dễ. Người chỉ mời các con tin rằng tình yêu có thể bắt đầu ngay trong giây phút con quyết định chia sẻ.
Và cha cũng muốn nói với những người lớn đang ở đây. Chúng ta thường dạy trẻ em phải biết cho đi, nhưng đôi khi chính chúng ta lại không nhận ra điều các em có để trao. Một em bé mang về bức tranh vẽ chưa đẹp, ta vội nhìn nét lem. Em kể một chuyện dài, ta vội nhìn đồng hồ. Em xin phụ làm bánh, ta sợ em làm bẩn bếp. Có thể em vụng về thật. Nhưng biết đâu trong bức tranh, câu chuyện, đôi tay lấm bột ấy, em đang học cách đem phần tốt nhất của mình đến cho người khác? Ông Anrê đã nhìn thấy năm chiếc bánh và hai con cá nơi một em bé; nhờ vậy, ông đưa phần ăn ấy đến với Chúa. Xin cho cha mẹ, thầy cô và những người chăm sóc các em cũng biết nhìn thấy điều tốt đang lớn lên nơi các em, kiên nhẫn nâng đỡ để lòng quảng đại nhỏ bé ấy không bị dập tắt.
Tất nhiên, các con không cần gánh trách nhiệm làm cho mọi người hết buồn, hết nghèo hay hết đói. Đám đông hôm ấy được ăn no vì Chúa Giêsu làm phép lạ, chứ không phải vì một em bé phải tự mình lo liệu mọi sự. Điều này rất quan trọng. Khi con giúp một người mà họ vẫn còn khó khăn, việc tốt của con không trở nên vô nghĩa. Khi con xin lỗi mà người kia chưa muốn tha thứ ngay, lời xin lỗi chân thành ấy vẫn quý. Khi con cố sống tốt mà ngày mai lại mắc lỗi, Chúa vẫn đón con trở về. Phần của con là trao điều mình có bằng lòng yêu thương; còn những gì lớn hơn sức con, hãy phó thác trong tay Chúa.
Tối Trung Thu, chúng ta thích ngắm trăng tròn. Nhưng lòng mình không phải lúc nào cũng tròn đầy. Có em vui vẻ bước vào nhà thờ tối nay, có em đang buồn vì bị bạn bỏ rơi. Có em háo hức về nhà chia bánh với gia đình, có em lại ước cha mẹ có mặt cùng mình. Có em nhìn chiếc lồng đèn của bạn rồi thấy chiếc đèn của mình quá đơn sơ. Nếu con đang mang một nỗi buồn như thế, cha mong con nhớ rằng Chúa Giêsu đã nhìn thấy cơn đói của đám đông trước khi làm phép lạ. Người cũng nhìn thấy con. Con không cần có một món quà thật đẹp, một gia đình thật hoàn hảo hay thành tích thật cao mới được đến gần Người. Có những ngày, điều duy nhất con đem đến cho Chúa là một trái tim buồn. Hãy cứ đem đến. Bàn tay Chúa đã đón năm chiếc bánh lúa mạch cũng sẽ dịu dàng đón lấy lòng con.
Sau khi mọi người ăn no, Chúa Giêsu bảo các môn đệ thu lại những miếng bánh thừa, đừng để phí. Chúa đã làm phép lạ dư dật, vậy mà Người vẫn trân trọng từng phần bánh nhỏ. Tối nay, khi chia bánh Trung Thu, các con hãy nhớ điều đó. Hãy nhận phần mình với lòng biết ơn. Hãy để ý xem có bạn nào chưa có phần. Hãy biết cảm ơn người đã chuẩn bị cho mình một đêm vui, và nhớ đến những em nhỏ không thể có mặt nơi đây. Một chiếc bánh được chia ra có thể nhỏ hơn trong tay mỗi người, nhưng niềm vui quanh chiếc bánh ấy lại lớn hơn.
Các con thiếu nhi thân mến, có lẽ sau lễ này, chẳng ai trong chúng ta sẽ thấy bánh tự nhiên đầy thêm trong giỏ. Nhưng cha tin các con có thể thấy một điều khác: khi một em biết chia sẻ, một bạn khác sẽ bớt cô đơn; khi một em dám nói lời xin lỗi, hai người có thể tìm lại nhau; khi một em bắt đầu cầu nguyện cho người mình không thích, lòng em dần có chỗ cho sự bình an. Chúa vẫn đang nuôi dưỡng con người bằng tình yêu của Người, và Người vui lòng cho những bàn tay nhỏ của các con được góp phần.
Ước gì khi đêm Trung Thu qua đi, khi lồng đèn được cất lại và miếng bánh cuối cùng đã được ăn hết, các con vẫn nhớ em bé vô danh trong Tin Mừng. Em không chờ đến khi mình lớn. Em không chờ có thật nhiều mới cho. Em đã trao năm chiếc bánh và hai con cá ngay ngày hôm ấy. Ngày mai, khi thức dậy, con cũng có thể hỏi Chúa: “Lạy Chúa Giêsu, hôm nay con có thể chia sẻ điều gì?” Có thể câu trả lời chỉ là một nụ cười dành cho bạn mới, một việc giúp mẹ, một lời động viên dành cho người đang buồn. Hãy làm điều ấy với tất cả tấm lòng. Phần con trao có thể bé nhỏ; nhưng con trao nó cho một Đấng luôn nhìn thấy, luôn biết ơn và luôn có thể làm nảy sinh từ đó niềm vui lớn hơn con tưởng.
Lạy Chúa Giêsu, trong đêm trăng này, xin dạy chúng con đừng coi thường điều tốt nhỏ bé. Xin cho các em thiếu nhi biết mở tay chia sẻ, biết can đảm bênh vực người yếu thế, biết đem nỗi buồn và cả niềm vui của mình đến với Chúa. Xin cho người lớn chúng con biết nâng niu những tấm lòng trẻ thơ. Và khi gặp một người đang cần được yêu thương, xin nhắc chúng con nhớ đến em bé có năm chiếc bánh và hai con cá: điều nhỏ bé được trao đi bằng tình yêu có thể trở thành khởi đầu cho một phép lạ. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
Top of Form
Bottom of Form
NHỎ BÉ MÀ QUÝ GIÁ TRƯỚC MẶT CHÚA
Giảng lễ Trung Thu – Mt 18,1–5
Các con thiếu nhi thân mến, đêm Trung Thu, chúng ta thường ngước mắt nhìn lên trời tìm vầng trăng sáng. Trăng ở xa lắm, vậy mà ánh sáng của trăng vẫn đến được sân nhà, con đường nhỏ và cả chiếc lồng đèn trên tay các con. Nhưng tối nay, cha muốn mời các con nhìn gần hơn một chút. Hãy nhìn người bạn đang ngồi bên cạnh mình. Hãy nhìn em bé nhỏ nhất trong nhà. Và nếu hôm nay con thấy mình chẳng có gì nổi bật, hãy nghĩ đến chính mình nữa. Bởi trong bài Tin Mừng vừa nghe, khi các môn đệ hỏi Đức Giêsu ai là người lớn nhất trong Nước Trời, Người không chỉ lên trời, cũng không gọi một người tài giỏi đến làm gương. Người gọi một em nhỏ, đặt em vào giữa các ông và nói: “Nếu anh em không trở lại mà nên như trẻ nhỏ, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời.”
Cha thử hình dung em bé hôm ấy. Có lẽ em chẳng biết các môn đệ đang tranh luận chuyện gì. Em không chuẩn bị một câu trả lời thật hay, không mặc áo để lên phát biểu, không có giải thưởng nào trong tay. Em chỉ đứng đó, nhỏ bé giữa những người lớn đang muốn biết ai lớn hơn ai. Và chính em được Chúa Giêsu đặt vào giữa. Chi tiết ấy đẹp quá, các con ạ. Một em bé có thể bị người lớn bảo: “Ra chỗ khác chơi, để người lớn nói chuyện.” Nhưng Chúa Giêsu lại gọi em đến: “Con hãy vào đây.” Người đặt em ở nơi ai cũng nhìn thấy. Dường như Chúa muốn nói với các môn đệ rằng: Các con đang mải nhìn lên để xem ai cao hơn, còn Thầy muốn các con cúi xuống để nhận ra người bé nhỏ đang ở ngay trước mặt.
Các con đi học, chắc nhiều lần được hỏi: “Hôm nay con được mấy điểm?” Khi mang về một bài kiểm tra điểm cao, con thấy vui; bố mẹ cũng vui. Khi được giấy khen, được gọi tên trên sân khấu, con có quyền hãnh diện về công sức mình đã bỏ ra. Cha mong các con chăm học, tập luyện, cố gắng hết sức với những khả năng Chúa ban. Nhưng cha cũng biết có những ngày các con mang về một bài kiểm tra làm chưa tốt và thấy lòng mình nặng trĩu. Có em sợ bước vào nhà vì không biết bố mẹ sẽ nói gì. Có em nhìn bạn được tuyên dương mà tự hỏi: “Sao mình cố gắng rồi vẫn không bằng bạn?” Có em không giỏi môn nào nổi bật, không hát hay, không chạy nhanh, không nói năng lanh lợi. Em ngồi rất yên, nhưng trong lòng âm thầm nghĩ: “Chắc mình chẳng có gì đáng quý.”
Nếu tối nay có một em đang nghĩ như thế, cha muốn em nghe thật rõ lời này: Con quý giá trước mặt Chúa. Một bài kiểm tra cho biết con làm được bao nhiêu câu trong hôm ấy; nó không thể nói hết con là ai. Một tấm giấy khen ghi nhận một thành tích; nó không đo được lòng tốt, nỗi buồn, sự cố gắng âm thầm và những điều đẹp đẽ Chúa đang nuôi lớn trong con. Điểm số có thể lên xuống. Có môn con học nhanh, có môn con phải học rất lâu. Có lần con thắng, cũng có lần con thua. Qua tất cả những ngày ấy, con vẫn là đứa con Chúa biết tên và yêu thương. Khi con làm tốt, Chúa vui với con. Khi con thất bại, Chúa không quay mặt đi. Người ở gần để nâng con dậy, giúp con học lại, làm lại và lớn lên.
Có lẽ người lớn chúng ta cần nghe điều ấy trước cả các em. Chúng ta hỏi điểm số vì lo cho tương lai của con; chúng ta thúc giục vì mong con nên người. Nhưng đôi khi, vì quá lo, ta chỉ nhìn thấy điểm còn thiếu trên bài làm mà quên nhìn khuôn mặt đang chờ được ôm. Một đứa trẻ đem về nhà điểm kém vẫn cần được dạy để tiến bộ. Nhưng trước khi hỏi: “Sao con chỉ được từng này?”, có thể ta cần hỏi: “Bài này khó với con ở chỗ nào? Con có buồn không? Mình cùng tìm cách nhé.” Lời nói của người lớn có thể ở lại rất lâu trong lòng một em nhỏ. Có những lời khen giúp em can đảm bước tiếp; cũng có những câu so sánh khiến em tin rằng mình chỉ được yêu khi đứng đầu. Xin Chúa giúp các bậc cha mẹ, thầy cô và cả chúng tôi, những người làm mục vụ, nhớ rằng trước khi là một học sinh cần được hướng dẫn, mỗi em là một con người cần được lắng nghe và yêu thương.
Trong đêm Trung Thu, các con cầm nhiều loại lồng đèn khác nhau. Có chiếc thật lớn, nhiều màu sắc; có chiếc giản dị, tự tay con làm nên còn hơi méo. Khi cùng được thắp sáng, mỗi chiếc lại có nét đẹp riêng. Các con cũng vậy. Chúa không tạo ra cả lớp học giống hệt nhau. Có bạn giỏi tính toán, có bạn khéo vẽ; có bạn nhớ rất nhanh, có bạn kiên trì làm đi làm lại; có bạn mạnh dạn đứng trước đám đông, có bạn ngồi cạnh một người đang buồn và lắng nghe rất lâu. Có những việc tốt không ai trao huy chương: nhường phần bánh ngon cho em, dắt bà đi chậm trên con đường đông người, xin lỗi bạn sau một cuộc cãi nhau, bênh vực một bạn thường bị trêu chọc. Không phải điều tốt nào cũng được gọi tên trên sân khấu. Nhưng Chúa nhìn thấy. Và nhiều khi, điều làm lòng Chúa vui nhất lại diễn ra ở nơi chẳng có ai vỗ tay.
Chúa Giêsu còn nói: “Ai tự hạ, coi mình như em nhỏ này, người ấy sẽ là người lớn nhất Nước Trời.” “Nên như trẻ nhỏ” không có nghĩa là không cần học, không cần trưởng thành hay cứ làm theo ý mình. Các con vẫn phải tập chịu trách nhiệm, biết giữ lời hứa, biết sửa lỗi. Điều Chúa mời gọi là một trái tim không phải lúc nào cũng cố chứng tỏ mình hơn người khác. Một em nhỏ biết đón nhận: khi té, em đưa tay để được nâng dậy; khi chưa hiểu, em hỏi; khi làm sai, em có thể học nói lời xin lỗi. Người lớn nhiều khi thấy những điều ấy rất khó. Ta sợ người khác biết mình không giỏi, sợ thua, sợ phải nhận rằng mình cần được giúp. Vì thế, Chúa đặt em nhỏ giữa các môn đệ để dạy tất cả chúng ta con đường trở về: trở về với lòng tin, với sự chân thành và với niềm vui được Chúa yêu ngay cả khi mình chưa hoàn hảo.
Các con thân mến, được Chúa yêu không có nghĩa là con có thể thôi cố gắng. Trái lại, vì biết mình được yêu, con có thể can đảm cố gắng mà không phải sống trong sợ hãi. Con học bài vì tri thức giúp con lớn lên và giúp ích cho người khác. Con tập hát, tập đàn, chơi thể thao hay làm việc nhà vì con muốn dùng tốt những gì Chúa trao. Khi được điểm cao, con biết cảm ơn và chia vui, không chê bạn điểm thấp. Khi điểm chưa tốt, con tìm xem mình cần học lại phần nào, xin thầy cô hay bố mẹ giúp, rồi bắt đầu lại. Con không cần biến một lần thất bại thành câu kết luận về cả cuộc đời mình.
Cũng xin các con nhớ đến người bạn bên cạnh. Có thể tối nay bạn ấy vẫn cười, nhưng trong lòng đang mang một nỗi buồn mà con không biết. Có bạn sống với ông bà vì bố mẹ đi làm xa. Có bạn rất muốn tham gia trò chơi nhưng ngại vì chiếc lồng đèn của mình cũ hơn. Có bạn hay bị chê là chậm, là vụng, là “chẳng làm được gì.” Chúa Giêsu nói: “Ai tiếp đón một em nhỏ như em này vì danh Thầy, là tiếp đón chính Thầy.” Tiếp đón Chúa đôi khi bắt đầu rất gần: rủ bạn chơi cùng, chia cho bạn một chiếc bánh, đợi bạn khi bạn đi chậm, không cười khi bạn trả lời sai. Các con không cần làm một việc thật lớn mới có thể đem niềm vui đến cho người khác. Một chỗ ngồi được nhường ra, một câu “Bạn chơi với tụi mình nhé” cũng có thể khiến một em nhỏ nhớ mãi đêm Trung Thu này.
Lát nữa, khi nhìn trăng, các con hãy thử nhớ một điều. Vầng trăng đẹp dù không phải ai cũng ngước lên khen nó. Còn giá trị của các con thì sâu xa hơn vẻ đẹp của trăng nhiều lắm, vì các con là những con người được Thiên Chúa yêu thương. Cha mong mỗi em hôm nay được vui chơi, được ăn bánh, được nghe tiếng cười. Nhưng cha còn mong các con mang về một niềm vui ở lại lâu hơn đêm nay: Con không cần đứng nhất để được Chúa nhìn thấy. Con không cần có giải thưởng để được Chúa gọi đến gần. Khi con mệt, con có thể đến với Chúa. Khi con làm sai, con có thể xin Người giúp con bắt đầu lại. Khi con thấy mình nhỏ bé, hãy nhớ Chúa Giêsu đã từng đặt một em nhỏ vào giữa các môn đệ và dạy mọi người biết trân trọng em.
Và với các bậc cha mẹ, những người thân đang ở đây, xin đêm nay hãy dành cho con một ánh nhìn thật hiền. Có thể một ngày nào đó con sẽ quên món quà Trung Thu năm nay, nhưng con sẽ nhớ cảm giác được ngồi cạnh cha mẹ mà không phải lo mình bị so sánh với ai. Hãy khen con khi con nỗ lực, giúp con sửa điều chưa tốt, và nói cho con biết rằng khi gặp chuyện khó, con có thể kể thật với gia đình. Một mái nhà như thế sẽ cho trẻ em đủ bình an để lớn lên. Một cộng đoàn như thế cũng sẽ giúp các em tin rằng lời Chúa nói về tình yêu không chỉ ở trong sách Tin Mừng, mà đang sống giữa những người các em gặp mỗi ngày.
Xin Chúa Giêsu chúc lành cho từng em thiếu nhi trong đêm trăng này: cho em đang vui biết chia sẻ niềm vui, cho em đang buồn gặp được người lắng nghe, cho em học giỏi biết khiêm tốn, cho em học còn chậm có thêm kiên nhẫn và sự nâng đỡ. Xin Người dạy người lớn chúng ta biết cúi xuống, gọi các em đến gần và đặt các em vào giữa bằng sự quan tâm thật lòng. Để khi cuộc vui Trung Thu khép lại, trong lòng mỗi em vẫn còn sáng một điều chắc chắn: “Con nhỏ bé, nhưng con quý giá. Chúa biết con, yêu con, và luôn có chỗ cho con bên Người.” Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
GIẢNG LỄ TRUNG THU: NGƯỜI MỤC TỬ ĐI TÌM MỘT CON CHIÊN
Lc 15,3–7
Các con thiếu nhi thân mến, tối Trung Thu, chúng ta thường thích ngước nhìn lên trời. Trăng sáng quá, tròn quá, đẹp quá! Dưới ánh trăng, những chiếc lồng đèn lung linh hơn, tiếng cười của các con rộn ràng hơn, và con đường quen thuộc dường như cũng trở nên dịu dàng hơn. Nhưng tối nay, cha muốn mời các con nhìn xuống một chút: nhìn vào người bạn đang đứng bên cạnh mình. Có thể bạn ấy cầm một chiếc đèn rất đẹp. Cũng có thể bạn ấy chẳng có chiếc đèn nào. Có bạn được cha mẹ nắm tay đưa đến nhà thờ; có bạn đi cùng ông bà; có bạn nhìn quanh và thấy thiếu một người mà mình rất mong có mặt. Có bạn đang cười thật tươi, nhưng cũng có bạn cười để không ai nhận ra mình đang buồn. Chúng ta nhìn một đám đông và thấy rất nhiều khuôn mặt. Còn Chúa Giêsu nhìn đám đông và thấy từng người. Chúa thấy cả em bé đang nép ở phía sau. Chúa thấy cả em bé không ai chọn vào đội múa, không ai gọi chơi chung, không ai hỏi hôm nay con có vui không. Bởi vì đối với Chúa, không có em nào là “đứa trẻ không quan trọng”.
Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu kể chuyện một người có một trăm con chiên. Một trăm con là nhiều lắm. Nếu một con đi lạc, người ấy vẫn còn chín mươi chín con. Chúng ta có thể nghĩ: “Thôi, mất một con cũng chẳng sao.” Nhưng người mục tử của Chúa Giêsu không nghĩ như thế. Ông nhận ra một con vắng mặt. Ông biết có một con chiên đang ở đâu đó ngoài đồng, không tìm được đường về. Và ông đi tìm, cho đến khi gặp được nó. Các con thử nghĩ xem: nếu tối nay có một trăm chiếc lồng đèn được thắp sáng, rồi một chiếc vụt tắt, giữa bao nhiêu ánh đèn còn lại, liệu có ai nhận ra không? Chúa nhận ra. Nếu sân nhà thờ có một trăm em đang vui chơi, rồi một em lặng lẽ rời đi vì bị trêu chọc, liệu có ai thấy không? Chúa thấy. Người mục tử đếm đàn chiên và biết mình thiếu một con, vì ông thương từng con. Chúa biết các con còn sâu xa hơn thế. Chúa biết tên con, biết điều làm con vui, biết điều con sợ, biết những câu con muốn nói mà chưa biết nói với ai.
Có lẽ một em nào đó nghe đến đây sẽ nghĩ: “Chúa thương các bạn ngoan thì đúng rồi. Còn con hay mắc lỗi. Con lười học, con cãi lời, con ghen với em, con đã nói dối. Có khi con hứa sửa rồi lại quên. Chắc Chúa buồn về con lắm.” Đúng là khi chúng ta làm điều sai, Chúa muốn chúng ta nhận lỗi và sửa lại. Nhưng các con hãy nghe kỹ câu chuyện Chúa kể: chính con chiên đi lạc là con chiên được người mục tử đi tìm. Ông không ngồi ở nhà đợi nó trở nên ngoan ngoãn, sạch sẽ, tự biết hết đường đi rồi mới chịu thương. Ông lên đường khi nó còn đang lạc. Có thể nó đang run, đang đói, đang mắc giữa bụi gai. Người mục tử đến gần, tìm thấy nó và vui mừng vác nó trên vai. Nếu con đã làm sai, con hãy can đảm nói thật, xin lỗi người mình làm buồn, đến với bí tích Hòa Giải khi thích hợp, rồi bắt đầu lại. Đừng vì một lỗi lầm mà tự gọi mình là đứa trẻ xấu. Chúa không gọi con bằng lỗi lầm của con. Người gọi con bằng tên, và Người muốn đưa con về.
Nhưng cũng có một kiểu đi lạc mà người khác khó nhìn thấy. Có em vẫn đi học đều, vẫn ngồi trong nhà thờ, vẫn đứng giữa bạn bè, mà trong lòng lại thấy mình lạc lõng. Có em nghĩ: “Con học không giỏi bằng chị. Con không đá bóng hay bằng bạn. Con nói gì cũng chẳng ai nghe. Nhà con không có điều kiện như nhà người ta.” Rồi em bắt đầu tin rằng mình kém quý giá hơn. Các con thân mến, điểm số cho biết con đang học được đến đâu; nó không cho biết con đáng được yêu đến mức nào. Giải thưởng ghi nhận một cố gắng; nó không quyết định giá trị của một con người. Một lời khen có thể làm con vui, nhưng dù hôm nay không ai khen, con vẫn quý giá trước mặt Chúa. Người mục tử trong Tin Mừng không đi tìm con chiên ấy vì nó có bộ lông đẹp nhất hay chạy nhanh nhất đàn. Ông đi tìm vì đó là con chiên của ông. Chúa yêu con vì con là con của Chúa. Điều ấy vẫn thật trong ngày con làm tốt và cả ngày con thất bại.
Cha cũng muốn nói với người lớn chúng ta trong đêm nay. Khi nghe chuyện người mục tử đi tìm một con chiên, có thể ta sẽ nhớ đến những em nhỏ mà mình vô tình bỏ quên. Một em chậm hiểu nên ta mất kiên nhẫn. Một em hiếu động nên ta chỉ nhớ những lần em gây rối. Một em ít nói nên ta tưởng em chẳng cần ai. Một em làm bài kiểm tra điểm thấp, ta hỏi ngay: “Sao con lại thua bạn?”, nhưng quên hỏi: “Dạo này con có chuyện gì buồn không?” Trẻ em cần được dạy dỗ, cần được nhắc nhở, cần học trách nhiệm. Nhưng trước mọi lời sửa dạy, các em cần biết mình được yêu. Một đứa trẻ có thể nghe lời góp ý rất khó, nếu em tin người nói sẽ không bỏ rơi em. Và một đứa trẻ có thể khép lòng trước cả những lời đúng, nếu em chỉ nghe thấy sự thất vọng và so sánh. Trong đêm Trung Thu, món quà các em nhớ lâu nhất có khi không phải chiếc bánh hay chiếc đèn. Có khi đó là một buổi tối cha mẹ chịu ngồi xuống nghe con kể chuyện, một cái nắm tay của ông bà, hoặc câu nói rất đơn sơ của người lớn: “Con kể tiếp đi, cha mẹ đang nghe.”
Các con thiếu nhi thân mến, nếu Chúa đi tìm người bị bỏ quên, Chúa cũng mời chúng ta để ý đến người ấy. Tối nay, khi các con vui chơi, hãy nhìn xem có bạn nào đang đứng một mình. Nếu trò chơi của các con đã đủ người, liệu có thể mở thêm một chỗ không? Nếu có bạn bị gọi bằng một cái tên khiến bạn xấu hổ, con có thể ngừng gọi và xin các bạn khác cùng ngừng. Nếu có bạn không có lồng đèn, con có thể rủ bạn đi chung dưới ánh đèn của mình. Và nếu chính con đang buồn, con cũng có thể đến nói với cha mẹ, ông bà, anh chị, giáo lý viên hoặc một người lớn con tin cậy. Xin được giúp đỡ là một việc can đảm. Người mục tử vui vì tìm lại được con chiên; những người thương con cũng muốn biết khi con cần họ.
Tin Mừng còn kể một điều thật đẹp: khi tìm được con chiên, người mục tử mời bạn bè, hàng xóm đến chung vui. Niềm vui của ông lớn đến nỗi ông muốn chia sẻ với mọi người. Chúa Giêsu nói trên trời cũng vui mừng khi một người tội lỗi biết sám hối. Như thế, mỗi lần một người quay về với Chúa, trời vui. Một em bé biết nói “con xin lỗi”, trời vui. Hai người bạn giận nhau rồi chịu làm hòa, trời vui. Một em từng nghĩ mình chẳng đáng được thương, rồi dám tin rằng Chúa vẫn đang tìm mình, trời vui. Ước gì niềm vui Trung Thu của chúng ta có cả niềm vui ấy: niềm vui được trở về và được đón nhận. Vầng trăng làm sáng sân chơi một đêm; lòng thương xót của Chúa có thể soi sáng một cuộc đời.
Lát nữa, nếu các con rước đèn hoặc cùng nhau ngắm trăng, cha mong mỗi em giữ lại trong lòng một câu này: “Chúa sẽ nhận ra nếu thiếu con.” Giữa rất nhiều người, Chúa vẫn nhận ra con. Khi con vui, Chúa muốn chung vui với con. Khi con sai, Chúa gọi con trở về. Khi con buồn và tưởng chẳng ai thấy, Chúa thấy, và Người đang mời những người yêu thương con đến gần con hơn. Còn chúng ta, người lớn cũng như trẻ nhỏ, hãy học nơi người mục tử ấy: đừng để một em bé nào phải tin rằng mình không quan trọng. Đêm Trung Thu sẽ đẹp biết bao nếu dưới ánh trăng này, mỗi em đều có một chỗ trong cuộc vui, một người sẵn lòng lắng nghe, và một niềm tin vững vàng rằng: “Con quý giá trước mặt Chúa.”
Lạy Chúa Giêsu là Mục Tử nhân lành, xin chúc lành cho các em thiếu nhi trong đêm Trung Thu. Xin giữ gìn những em đang vui và an ủi những em đang buồn. Xin giúp các em biết nhận lỗi, biết bắt đầu lại và biết đón bạn vào cuộc vui của mình. Xin cho cha mẹ và những người chăm sóc các em có đôi mắt nhận ra một em nhỏ đang cần được lắng nghe. Và xin cho mỗi chúng con nhớ rằng, giữa cả một đàn chiên đông đúc, Chúa vẫn gọi tên từng người và vui mừng đưa người lạc trở về. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
GIẢNG LỄ TRUNG THU
CHÚA VUI KHI CON TRỞ VỀ
Lc 15,11–24
Các con thiếu nhi thân mến, tối Trung Thu, khi nhìn những chiếc lồng đèn đủ màu sáng lên, cha nghĩ đến một điều rất đẹp: dù chiếc đèn có lúc tắt, người ta vẫn có thể thắp nó sáng lại. Có chiếc đèn bị gió làm tắt. Có chiếc đèn vì người cầm bất cẩn mà tắt. Nhưng không ai nhìn một chiếc đèn vừa tắt rồi bảo: “Thôi, bỏ đi, nó chẳng còn giá trị gì nữa.” Người ta che gió, sửa lại ngọn nến, châm thêm lửa. Các con cũng vậy. Có khi một ngày nào đó, con làm điều sai và thấy lòng mình tối đi. Con nói dối để khỏi bị mắng. Con lén lấy một món đồ không phải của mình. Con hứa sẽ không trêu bạn nữa, rồi hôm sau lại làm bạn khóc. Con giận ba mẹ và nói một câu rất đau lòng. Lúc ấy, con có thể nghĩ: “Chắc Chúa buồn con lắm. Chắc ba mẹ chẳng còn tin con. Chắc con là một đứa trẻ hư.” Tin Mừng hôm nay kể cho chúng ta nghe một điều phải nhớ suốt đời: một lỗi lầm không phải là dấu chấm hết của con, và con luôn có đường về với Cha.
Đức Giêsu kể chuyện một người con xin cha chia gia tài, rồi đi đến một phương xa. Các con thử nghĩ xem người cha đau đến mức nào. Ông vẫn đang sống, vẫn còn ở đó, mà người con đã muốn nhận phần của mình rồi rời khỏi nhà. Có những lời nói không lớn tiếng nhưng làm trái tim người nghe đau lắm. Người con ra đi với tiền bạc trong tay và có lẽ tưởng rằng từ nay mình sẽ được tự do: không ai hỏi đi đâu, không ai nhắc về sớm, không ai bảo phải sống thế nào. Những ngày đầu có thể rất vui. Nhưng niềm vui mua bằng tiền rồi cũng cạn khi tiền hết. Bạn bè quanh anh thưa dần. Cuối cùng, anh đói đến nỗi thèm cả thức ăn của đàn heo mà chẳng ai cho. Ngày rời nhà, anh có gia tài nhưng muốn sống một mình; đến lúc cùng đường, anh chẳng có gì và cũng chẳng có ai.
Các con còn nhỏ, không ai trong các con xin gia tài rồi bỏ nhà đi như người con trong dụ ngôn. Nhưng đôi khi người ta có thể “đi xa” mà đôi chân vẫn ở trong nhà. Một em bé ngồi ăn cơm với gia đình nhưng lòng chỉ muốn nhìn điện thoại, không nghe mẹ kể chuyện, không để ý ông bà đang mong được hỏi han. Một em khác vẫn đến nhà thờ, vẫn cầm đèn đi rước, nhưng âm thầm ghét một người bạn và rủ các bạn khác không chơi với bạn ấy. Có em giấu bài kiểm tra điểm kém, rồi nói dối thêm một câu để che câu nói dối trước. Mỗi lần như thế, lòng mình đi xa một chút. Điều đáng buồn không chỉ là mình đã làm sai. Điều đáng buồn là mình bắt đầu sợ trở về, sợ phải nói thật, sợ người khác biết mình không ngoan như họ tưởng.
Người con trong Tin Mừng đã có một giây phút rất quan trọng: anh nhận ra mình đang ở đâu. Anh không nói: “Tại cha tôi đã không giữ tôi lại.” Anh cũng không bảo: “Tại người ta xấu với tôi.” Anh nhớ đến nhà cha và quyết định đứng dậy trở về. Có lẽ đoạn đường ấy rất dài. Anh phải đi với đôi chân mỏi, chiếc áo cũ và cái bụng đói. Nhưng còn một điều nặng hơn tất cả: anh phải mang theo nỗi xấu hổ. Anh đã chuẩn bị sẵn lời thú nhận: “Thưa cha, con đã đắc tội với Trời và với cha, chẳng còn đáng gọi là con cha nữa.” Các con thấy không, nói “con sai rồi” đôi khi khó hơn làm một bài toán khó. Xin lỗi thật lòng cũng khó hơn nói một câu cho xong chuyện. Bởi khi nói thật, mình không còn chỗ để trốn.
Có em đã từng đứng trước cửa phòng ba mẹ rất lâu mà chưa dám bước vào. Có em cầm món đồ mình lỡ làm hỏng, giấu sau lưng, định nói rồi lại thôi. Có em muốn xin lỗi bạn nhưng sợ bạn không chịu nghe. Nếu con đang có một chuyện như vậy trong lòng, cha muốn con nhớ đến bước chân của người con trong Tin Mừng. Anh chưa biết cha sẽ đón mình ra sao, nhưng anh vẫn đứng lên. Sự trở về thường bắt đầu bằng một bước nhỏ: đặt điện thoại xuống và nói với mẹ “con đã nói dối”; tìm bạn và nói “mình đã làm bạn buồn”; đem trả món đồ đã lấy; đến với Chúa trong bí tích Hòa Giải và kể thật điều mình đã làm. Bước ấy có thể run rẩy. Chúa vẫn thấy và vui vì con đang bước về phía Người.
Rồi đến chi tiết đẹp nhất của câu chuyện. Khi người con còn ở đằng xa, cha anh đã trông thấy. Ông chạy ra, ôm lấy cổ anh và hôn anh. Người con chưa kịp tắm rửa, chưa kịp thay áo, chưa kịp chứng minh rằng từ nay mình sẽ tốt. Anh chỉ vừa trở về. Vậy mà cha đã chạy đến. Chắc hẳn người cha đã ngóng con rất nhiều ngày. Tình thương của ông không bắt đầu vào lúc con trai bước qua cửa; tình thương ấy vẫn ở đó trong những ngày con vắng nhà. Thiên Chúa cũng yêu các con như thế. Người không chờ con đạt điểm mười mới yêu. Người không đợi con ngoan suốt một tháng mới lắng nghe lời cầu nguyện. Khi con nhận ra mình sai và muốn trở về, con sẽ gặp một Người Cha đã mở lòng đón con.
Nhưng các con đừng hiểu lầm rằng vì Chúa thương nên điều sai không còn quan trọng. Nếu một em làm bạn bị thương, em ấy cần xin lỗi, cần giúp bạn, cần học cách không làm thế nữa. Nếu con nói dối, con cần nói thật và chịu trách nhiệm về điều mình đã giấu. Người cha trong Tin Mừng ôm con, nhưng ông không gọi những tháng ngày hoang phí là tốt đẹp. Ông đón con để con có thể sống lại trong tình yêu, bước vào một cuộc đời khác. Chúa tha thứ cho chúng ta cũng như vậy. Lòng thương xót của Chúa cho ta can đảm nhìn thẳng vào lỗi lầm, sửa điều có thể sửa và bắt đầu lại.
Tối nay, có thể các con sẽ được nhận bánh, được cầm đèn, được xem múa lân. Cha mong các con vui thật nhiều. Nhưng cha cũng nghĩ đến những em đứng giữa đám đông mà lòng không vui. Có em vừa bị mắng vì một lỗi mình đã biết là sai. Có em thấy ba mẹ thất vọng nên không dám nhìn vào mắt ba mẹ. Có em nhìn bạn bè cười nói và tự nhủ: “Nếu các bạn biết chuyện của mình, chắc các bạn sẽ không chơi với mình nữa.” Con thân mến, con đã làm sai thì hãy nhận lỗi; nhưng xin đừng gọi cả con người mình bằng tên của lỗi lầm ấy. Con nói dối một lần không có nghĩa là con chỉ còn là một đứa trẻ nói dối. Con đã ích kỷ không có nghĩa là con không thể học yêu thương. Chúa nhìn thấy việc con làm, và Người cũng nhìn thấy con đang có thể trở thành ai khi nắm lấy tay Người.
Các con cũng hãy nhớ: có khi người cần một con đường trở về không phải là mình, mà là bạn bên cạnh. Một bạn đã làm hỏng trò chơi rồi bị cả nhóm đuổi ra. Một bạn từng ăn gian nên bây giờ chẳng ai muốn tin. Một bạn nóng nảy, lỡ nói câu xúc phạm, sau đó đứng một mình không biết phải xin lỗi thế nào. Chúng ta cần giúp bạn chịu trách nhiệm về việc bạn làm, nhưng đừng đóng cửa mãi trước mặt bạn. Đừng nhắc đi nhắc lại lỗi cũ để làm bạn xấu hổ. Đừng biến một lần bạn vấp ngã thành cái tên mà cả lớp gọi bạn. Nếu Thiên Chúa vui khi một người trở về, chúng ta cũng có thể mở lòng khi người ấy thật sự muốn làm lại. Có khi món quà Trung Thu quý nhất con trao cho một người bạn chỉ là câu nói: “Mình nghe bạn. Mình cùng bắt đầu lại nhé.”
Cha còn muốn nói với các bậc cha mẹ và người lớn đang hiện diện. Dụ ngôn hôm nay cho thấy một người cha đã chạy ra đón con. Đứa trẻ mắc lỗi cần được dạy điều đúng, cần chịu trách nhiệm và cần được nâng đỡ để sửa sai. Nhưng nếu mỗi lần các em nói thật chỉ nhận lại sự nhục mạ, nếu một lỗi lầm bị nhắc đến suốt nhiều năm, các em sẽ học cách che giấu thay vì học cách trở về. Xin hãy để các em biết rằng trong gia đình mình có một cánh cửa để gõ, có một người lớn chịu lắng nghe, có một lời yêu thương không bị rút lại ngay khi các em vấp ngã. Có thể tối nay, điều một em bé mong nhất không phải là chiếc lồng đèn đẹp hơn, mà là được nghe ba hoặc mẹ nói: “Con kể thật đi. Ba mẹ sẽ cùng con giải quyết.”
Người cha trong dụ ngôn gọi lấy áo đẹp, nhẫn và dép cho con. Ông mở tiệc vì “con ta đây đã chết mà nay sống lại, đã mất mà nay lại tìm thấy.” Niềm vui ấy lớn hơn niềm vui tìm lại một món đồ quý, bởi đây là một con người đã trở về. Đêm Trung Thu, chúng ta thường mong trăng tròn. Nhưng có những mái nhà chưa tròn niềm vui vì người trong nhà đang giận nhau. Có những trái tim chưa tròn vì còn giấu một lời xin lỗi. Có những em bé ngước nhìn trăng sáng mà lòng vẫn tối vì nghĩ Chúa không còn muốn nghe mình. Tin Mừng hôm nay mời chúng ta đem những chỗ ấy đến với Chúa. Một lời thú nhận chân thành, một cuộc gặp gỡ sau nhiều ngày tránh mặt, một lời tha thứ được nói ra có thể làm cho đêm nay sáng hơn rất nhiều.
Các con thân mến, có thể một ngày nào đó con sẽ đi xa hơn những lỗi nhỏ cha vừa kể. Có thể khi lớn lên, con sẽ có những lựa chọn khiến chính con đau lòng. Hãy giữ lại trong trí nhớ hình ảnh hôm nay: một người con đi trên đường về, và một người cha chạy ra đón. Khi con thấy mình không còn xứng đáng, cứ trở về. Khi con đã hứa sửa mà lại vấp ngã, hãy thành thật, xin giúp đỡ và tiếp tục trở về. Khi con sợ phải nói thật, hãy cầu nguyện: “Lạy Chúa, xin giúp con can đảm.” Cửa nhà Cha luôn mở; Người muốn con sống trong sự thật và bình an.
Trong Thánh lễ này, trước khi cầm chiếc đèn Trung Thu ra về, mỗi người chúng ta hãy lặng một chút để nhìn vào lòng mình. Có ai con cần xin lỗi không? Có điều gì con cần nói thật với ba mẹ không? Có người bạn nào đang mong con cho bạn một cơ hội không? Nếu có, con hãy chọn một việc cụ thể để làm, ngay tối nay hoặc ngày mai. Chiếc đèn trong tay con có thể tắt khi đêm đã khuya. Nhưng niềm vui của một người biết trở về với Chúa, và niềm vui của một gia đình biết đón nhau trở lại, có thể ở lại rất lâu.
Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã kể cho chúng con nghe về người cha vui mừng đón con trở về. Xin cho các em thiếu nhi biết tin rằng mình được Chúa yêu thương, biết can đảm nhận lỗi và sửa lỗi khi làm sai. Xin cho cha mẹ và những người lớn biết nghiêm túc dạy dỗ các em bằng một trái tim dịu dàng. Xin giúp chúng con mở đường cho nhau trở về, để đêm Trung Thu này, dưới ánh trăng và những chiếc lồng đèn, mỗi gia đình được sáng lên bằng sự thật, lòng tha thứ và niềm vui đoàn tụ. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
ĐỨC GIÊSU LÀ NGƯỜI BẠN CÙNG BƯỚC ĐI
Giảng lễ Trung Thu – Lc 24,13–35
Các con thiếu nhi thân mến, tối Trung Thu, điều gì làm các con vui nhất? Có em thích chiếc lồng đèn mới, có em mong được ăn bánh, có em chỉ cần nghe tiếng trống lân từ đầu ngõ đã thấy lòng rộn ràng. Nhưng nếu phải đi rước đèn một mình, giữa một con đường dài mà không có ai để trò chuyện, có lẽ niềm vui ấy cũng vơi đi một chút. Chúng ta cần có người đi cùng. Càng lớn lên, các con sẽ càng hiểu: có những con đường không khó vì xa, mà khó vì lòng mình đang buồn; có những lúc chỉ một người chịu đi bên cạnh, chịu nghe mình nói hết câu, cũng đã là một món quà rất lớn. Tin Mừng hôm nay kể về hai môn đệ đang đi trên một con đường như thế. Họ rời Giêrusalem để về làng Emmau. Hai người cùng đi, cùng nói chuyện, nhưng lòng họ nặng trĩu. Họ đã hy vọng vào Đức Giêsu, đã tin Người sẽ đem đến một tương lai mới. Rồi họ thấy Người bị đóng đinh và chết trên thập giá. Những điều xảy ra sáng hôm ấy càng làm họ bối rối. Họ nghe tin ngôi mộ trống, nghe có người nói Chúa đã sống lại, nhưng họ chưa biết phải tin thế nào. Họ cứ bước đi, mang theo nỗi thất vọng và những câu hỏi chưa có lời giải. Chính lúc ấy, Đức Giêsu đến gần và đi cùng họ. Điều lạ là họ không nhận ra Người.
Các con thử tưởng tượng nhé: người mà hai môn đệ đang nhớ thương nhất lại đi ngay bên cạnh họ. Người nghe họ kể về nỗi buồn của mình. Người hỏi chuyện họ. Người không vội nói: “Thầy đây, nhìn cho kỹ đi!” Chúa để họ được nói, kể cả nói ra câu đau lòng nhất: “Phần chúng tôi, trước đây vẫn hy vọng…” Có lẽ đó là một trong những câu buồn nhất của con người. “Trước đây con vẫn hy vọng mình sẽ được chọn vào đội văn nghệ.” “Trước đây con vẫn hy vọng ba mẹ sẽ đến xem con biểu diễn.” “Trước đây con vẫn hy vọng bạn ấy sẽ làm hòa với con.” Rồi mọi chuyện không như mình mong. Người lớn có những nỗi thất vọng của người lớn; các con cũng có những nỗi buồn thật của mình. Có em vừa bị điểm thấp dù đã cố gắng. Có em thấy mình chẳng giỏi bằng anh chị hoặc các bạn. Có em bị bỏ ra ngoài khi mọi người chia nhóm. Có em cười rất tươi ở sân nhà thờ tối nay, nhưng trong lòng đang lo vì gia đình có chuyện buồn. Chúa biết những điều ấy. Tin Mừng Emmau cho chúng ta một niềm an ủi dịu dàng: ngay cả khi chưa nhận ra Chúa, các con vẫn có thể nói thật với Người. Chúa không đợi các con hết buồn mới đến gần. Người đến ngay trên con đường các con đang đi, khi lòng các con còn rối.
Đức Giêsu lắng nghe hai môn đệ, rồi Người giúp họ hiểu Kinh Thánh. Người chỉ cho họ thấy đau khổ và cái chết trên thập giá không phải là dấu chấm hết cho tình yêu của Thiên Chúa. Chúa không chỉ ngồi nghe để họ bớt buồn trong chốc lát; Người còn từ từ thắp lại hy vọng trong lòng họ. Nhiều khi chúng ta mong Chúa giúp bằng cách làm cho chuyện buồn biến mất ngay. Con cầu xin sáng nay, chiều nay con muốn mọi sự đã khác. Nhưng có khi Chúa giúp theo một cách âm thầm hơn. Người cho con đủ can đảm để nhận lỗi sau một lần làm sai. Người cho con gặp một người chịu lắng nghe. Người giúp con nhớ lại rằng một bài kiểm tra không quyết định giá trị của con, một lần bị từ chối không có nghĩa con chẳng được ai yêu thương. Người nhắc con rằng mình vẫn có thể làm một việc tốt vào ngày mai. Đường từ Giêrusalem đến Emmau không ngắn lại, nhưng khi Chúa đi cùng và nói với họ, trái tim hai môn đệ bắt đầu đổi khác. Sau này họ mới nói với nhau: “Dọc đường, khi Người nói chuyện và giải thích Kinh Thánh cho chúng ta, lòng chúng ta đã chẳng bừng cháy lên sao?”
Các con thân mến, tối nay có thể có rất nhiều chiếc lồng đèn. Đèn hình ngôi sao, hình con cá, hình mặt trăng, chiếc thì rực rỡ, chiếc thì đơn sơ do chính tay các con làm. Nhưng chiếc đèn đẹp nhất không phải lúc nào cũng là chiếc sáng nhất trong đoàn rước. Có một thứ ánh sáng khác mà người ta không thể cầm trên tay: đó là ánh sáng trong trái tim khi biết mình được yêu thương và biết yêu thương người khác. Hai môn đệ Emmau đã tìm lại ánh sáng ấy khi ở bên Chúa. Và các con cũng có thể đem ánh sáng ấy đến cho một người bạn. Khi thấy một bạn đi sau cùng vì không có ai nắm tay, con có thể chậm lại để đi cạnh bạn. Khi thấy một em nhỏ chưa có lồng đèn, con có thể chia sẻ với em niềm vui của mình. Khi một bạn kể chuyện buồn, con có thể nghe bạn nói mà không cười chê, không vội kể sang chuyện của mình. Làm những điều ấy, các con đang học cách bước đi như Đức Giêsu: thấy người khác, đến gần và lắng nghe.
Tin Mừng còn kể một chi tiết rất đẹp. Khi hai môn đệ đến gần làng, Đức Giêsu làm như còn muốn đi xa hơn. Họ đã mời Người: “Xin ở lại với chúng tôi, vì trời đã xế chiều, và ngày sắp tàn.” Chỉ một lời mời giản dị, nhưng lời ấy đã mở cửa căn nhà. Đến bữa ăn, khi Chúa cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng, bẻ ra và trao cho họ, mắt họ mở ra và họ nhận biết Người. Các con thấy không, Chúa đã ở gần suốt cả con đường, nhưng đến lúc ấy họ mới nhận ra. Chúng ta cũng có thể mời Chúa ở lại bằng những lời rất đơn sơ: “Lạy Chúa Giêsu, hôm nay con vui, xin ở cùng con.” “Lạy Chúa, con đang buồn mà chưa biết nói với ai, xin nghe con.” “Lạy Chúa, con đã làm mẹ buồn, xin giúp con dám xin lỗi.” Không cần tìm những lời thật hay. Người bạn chân thành cần nghe tiếng lòng của con hơn là những câu nói đẹp.
Đặc biệt, trong thánh lễ này, các con hãy nhớ đến bữa ăn ở Emmau. Chúng ta lắng nghe Lời Chúa, và nơi bàn tiệc Thánh Thể, Đức Giêsu trao ban chính mình cho chúng ta. Chúa Phục Sinh không chỉ là nhân vật trong một câu chuyện rất xa. Người đang quy tụ chúng ta hôm nay. Người biết những đứa trẻ đang háo hức chờ rước đèn, biết cả những đứa trẻ không có một đêm Trung Thu vui như bạn bè. Có em phải ở nhà chăm người thân bệnh. Có em xa cha hoặc mẹ. Có em chưa từng được nghe ai nói: “Con quý giá lắm.” Nếu có thể, tối nay chúng ta hãy dành một phần niềm vui cho các em ấy. Một chiếc bánh được chia, một lời mời cùng chơi, một cuộc thăm hỏi ân cần có thể giúp một người bớt thấy mình cô độc. Chúa Giêsu đã đến gần hai người đang buồn trên đường Emmau; Người cũng mời chúng ta đến gần những người cần có bạn.
Sau khi nhận ra Chúa, hai môn đệ đã đứng dậy trở về Giêrusalem ngay trong đêm. Lúc đi, họ mang một tin buồn và tưởng mọi chuyện đã hết. Lúc trở về, họ mang một tin vui muốn kể cho mọi người: Chúa đã sống lại! Con đường vẫn là con đường ấy, nhưng trái tim họ đã khác. Tối Trung Thu cũng vậy. Sau cuộc vui, các con sẽ trở về nhà, cất lồng đèn, đi ngủ, rồi sáng mai lại có bài học, có việc nhà, có những chuyện dễ và những chuyện khó. Cha mong các con mang theo một điều lâu hơn chiếc bánh và chiếc đèn: các con có một Người Bạn luôn muốn bước cùng. Khi vui, hãy kể Chúa nghe niềm vui của mình. Khi buồn, đừng nghĩ Chúa đã bỏ đi. Khi gặp một người buồn, hãy nhớ Chúa từng dừng bước để nghe hai môn đệ kể chuyện. Nếu một ngày nào đó các con thấy lòng mình như con đường Emmau lúc trời xế chiều, hãy thưa với Người: “Lạy Chúa Giêsu, xin ở lại với con.” Và rồi, với đôi mắt biết nhìn, các con sẽ dần nhận ra Người đang ở rất gần: trong Lời Chúa, trong thánh lễ, trong tình thương của người chăm sóc mình, và trong bàn tay nhỏ bé của một người bạn chịu nắm tay mình đi tiếp.
Lạy Chúa Giêsu Phục Sinh, đêm nay chúng con cảm ơn Chúa vì tiếng cười, vì ánh đèn và vì những người đang ở bên chúng con. Xin nhớ đến những bạn nhỏ đang buồn, đang bệnh, đang thiếu vắng người thân, hoặc không có ai cùng vui Trung Thu. Xin dạy chúng con biết lắng nghe như Chúa đã lắng nghe hai môn đệ trên đường Emmau. Khi chúng con không nhận ra Chúa, xin cứ ở gần chúng con. Khi lòng chúng con tối lại, xin thắp lên hy vọng. Và khi chúng con đã nhận được niềm vui, xin giúp chúng con biết chia sẻ, để không bạn nhỏ nào phải bước đi một mình. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
MỘT EM BÉ ĐẶT GIỮA CỘNG ĐOÀN
Giảng lễ Trung Thu – Mt 18,1–5
Anh chị em thân mến, các con thiếu nhi thân mến, đêm Trung Thu, chúng ta thường ngước mắt lên trời để tìm vầng trăng sáng nhất. Còn trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu mời chúng ta nhìn xuống, nhìn vào một em bé Người vừa gọi đến và đặt giữa các môn đệ. Các ông đang hỏi nhau ai là người lớn nhất trong Nước Trời. Chúa không trả lời bằng cách chỉ lên một ngai cao. Người đặt một em nhỏ vào chính giữa và nói: “Ai tiếp đón một em nhỏ như em này vì danh Thầy, là tiếp đón chính Thầy.” Giữa câu hỏi về địa vị của người lớn, Chúa trao cho một em bé chỗ đứng mà mọi ánh mắt phải hướng về. Cử chỉ ấy đẹp, nhưng cũng làm chúng ta phải suy nghĩ: một cộng đoàn sẽ đối xử thế nào với em bé đang đứng giữa mình?
Các con thiếu nhi thân mến, tối nay các con có thể được mặc áo đẹp, cầm lồng đèn, ăn bánh, nghe trống múa lân và nhận những lời chúc dễ thương. Chúa vui với niềm vui ấy của các con. Nhưng Chúa muốn các con biết một điều còn quý hơn mọi món quà: các con có chỗ trong lòng Người. Nếu con học chưa giỏi, Chúa vẫn biết tên con. Nếu con nhút nhát, không dám giơ tay phát biểu, Chúa vẫn lắng nghe con. Nếu tối nay bạn bè đi cùng cha mẹ còn con chỉ đi với bà, với anh chị, hoặc đi một mình, Chúa vẫn thấy con. Nếu con từng bị mắng đến mức nghĩ rằng mình chẳng làm điều gì cho đúng, xin con nhớ hình ảnh Tin Mừng: Chúa Giêsu gọi một em bé đến và đặt em vào giữa. Người không hỏi em có được giấy khen không, có múa đẹp không, có ngoan hơn tất cả các bạn không. Người đón em trước khi em kịp chứng tỏ điều gì. Tình thương của Chúa dành cho con bắt đầu từ đó.
Anh chị em thân mến, ta dễ nghe câu chuyện này rồi nói rằng trẻ em thật trong sáng, người lớn phải học sống đơn sơ. Điều ấy đúng, nhưng cử chỉ của Chúa Giêsu còn đòi ta đi xa hơn. Một em bé được đặt ở giữa không phải để mọi người ngắm nhìn một lúc rồi đưa ra rìa khi cuộc vui kết thúc. Em được đặt ở giữa để người lớn tự hỏi: Trong gia đình và trong giáo xứ này, trẻ em thực sự có được yêu thương, lắng nghe và bảo vệ không? Ta có thể trang trí sân nhà thờ rất đẹp cho đêm Trung Thu, chuẩn bị bánh kẹo rất nhiều, chụp những tấm hình thật vui. Nhưng một em nhỏ sẽ nhớ lâu hơn cách ta nói với em khi em làm đổ ly nước, cách ta nhìn em khi em trả lời sai, cách ta đối xử với em khi không còn ai đứng xem. Các em học về Thiên Chúa không chỉ từ những lời giáo lý, mà còn từ giọng nói, bàn tay và ánh mắt của những người lớn ở gần mình.
Có em rất mong đến nhà thờ vì ở đây em được gọi tên, được chơi với bạn, được một anh chị giáo lý viên kiên nhẫn nghe mình nói hết câu. Cũng có em sợ đến vì đã từng bị chê trước đám đông, bị so sánh với một bạn khác, bị xem là đứa trẻ chỉ biết gây phiền. Người lớn đôi khi nghĩ: “Nói một câu thôi mà, có gì đâu.” Nhưng một câu nói có thể ở lại trong lòng trẻ rất lâu. “Con lúc nào cũng làm hỏng việc.” “Sao con không được như anh con?” “Im đi, trẻ con biết gì.” Những lời ấy có thể làm một em bé dần tin rằng mình chẳng đáng được lắng nghe. Ngược lại, có những câu rất ngắn mà đủ sức nâng một em đứng dậy: “Con kể tiếp đi, bác đang nghe.” “Lần này con chưa làm được, mình thử lại nhé.” “Có chuyện gì khiến con buồn vậy?” Tiếp đón một em nhỏ vì danh Chúa nhiều khi bắt đầu từ việc dừng công việc của mình một chút để nhìn vào mắt em và nghe em nói.
Xin đừng hiểu lầm rằng yêu thương trẻ em là chiều theo mọi ý muốn của các em. Trẻ cần được dạy điều đúng, được nhắc nhở khi sai, được giúp nhận trách nhiệm về việc mình làm. Nhưng một lời sửa dạy có thể mở ra con đường trưởng thành, cũng có thể làm một tâm hồn co lại vì xấu hổ. Khi Chúa đặt em bé ở giữa, Người nhắc ta nhớ rằng người nhỏ bé nhất trong cuộc trò chuyện vẫn có phẩm giá. Ta có thể nói “không” với một hành vi sai mà không gọi em là đứa trẻ hư hỏng. Ta có thể yêu cầu em xin lỗi mà không làm nhục em trước bạn bè. Ta có thể giữ kỷ luật trong lớp giáo lý mà vẫn để mỗi em biết rằng mình được yêu thương. Đó là việc khó, vì nó đòi người lớn kiên nhẫn ngay cả lúc mình mệt; nhưng chính ở những lúc ấy, tình yêu của ta trở nên thật.
Và thưa anh chị em, bảo vệ trẻ em là một phần không thể thiếu của việc đón tiếp các em. Một em nhỏ có thể không biết gọi tên điều khiến mình sợ. Em có thể ngập ngừng kể rằng có ai đó thường làm em khó chịu, chạm vào em trái ý muốn, bắt em giữ một bí mật khiến em lo lắng, hoặc đe dọa rằng chẳng ai tin lời em. Khi một em lấy hết can đảm để nói, người lớn đừng vội gạt đi, đừng trách em gây chuyện, đừng buộc em phải đối diện ngay với người em sợ. Hãy bình tĩnh lắng nghe, đưa em đến nơi an toàn và tìm sự trợ giúp thích hợp để bảo vệ em. Cộng đoàn không thể nói mình quý trẻ em mà lại để một em phải một mình chịu đựng điều nguy hiểm. Chúa Giêsu đặt em bé giữa các môn đệ; Người trao cho những người đứng quanh em trách nhiệm nhìn thấy em, tin rằng nỗi đau của em đáng được quan tâm và hành động để em được an toàn.
Trong gia đình cũng vậy, đêm Trung Thu có thể gợi cho ta nhớ một điều rất giản dị: trẻ em cần sự hiện diện của người lớn hơn là những món quà thật đắt. Có khi cha mẹ phải làm việc vất vả, tối về không còn sức trò chuyện. Có khi ông bà thương cháu nhiều nhưng khoảng cách thế hệ làm đôi bên khó hiểu nhau. Không ai trong chúng ta có thể lúc nào cũng hoàn hảo. Nhưng có thể bắt đầu bằng một việc nhỏ tối nay: đi cùng con một đoạn đường, để điện thoại xuống khi con kể chuyện, hỏi con điều gì đã làm con vui và điều gì đã làm con buồn trong ngày. Có thể một em không nhớ chiếc bánh Trung Thu năm nay có nhân gì, nhưng sẽ nhớ mãi buổi tối cha mẹ thật sự ngồi bên em. Có thể em lớn lên rồi chiếc lồng đèn bằng giấy sẽ rách, nhưng cảm giác mình được yêu thương và được bảo vệ sẽ tiếp tục soi sáng những năm tháng sau này.
Các con thiếu nhi thân mến, Chúa đặt một em bé ở giữa không có nghĩa là các con chỉ cần đứng đó để người lớn lo mọi chuyện. Chúa cũng mời các con học từ tấm lòng của em nhỏ: biết tin tưởng, biết đón nhận, biết trở về khi làm sai. Khi con trêu một bạn vì bạn ấy khác mình, con hãy nghĩ đến điều bạn ấy sẽ mang về nhà sau cuộc chơi. Khi con thấy một em nhỏ hơn bị đứng một mình bên ngoài vòng múa lân, con có thể đến rủ em vào. Khi con làm điều sai, con có thể can đảm nói thật và xin lỗi. Khi có điều gì khiến con sợ hoặc một người lớn yêu cầu con giữ một bí mật làm con bất an, con hãy kể với cha mẹ, người chăm sóc hoặc một người lớn đáng tin cậy khác. Chúa yêu con, và Chúa muốn con được an toàn. Các con có thể mang ánh sáng Trung Thu đến cho nhau bằng những điều nhỏ như thế.
Anh chị em thân mến, câu hỏi của các môn đệ hôm ấy là: “Ai là người lớn nhất trong Nước Trời?” Câu trả lời của Chúa Giêsu làm thay đổi cách ta hiểu sự lớn lao. Người lớn thật không phải là người luôn được phục vụ trước, luôn có tiếng nói sau cùng, hay khiến trẻ em im lặng mỗi khi mình bước vào. Người lớn thật là người có thể cúi xuống mà phẩm giá của mình không hề nhỏ đi; có thể xin lỗi một em bé khi mình nóng giận quá lời; có thể bảo vệ một em dù việc ấy làm mình mất công, mất thời gian, thậm chí phải đối diện với một sự thật đau lòng. Trong Nước Trời, sự cao cả mang dáng vẻ của một đôi tay mở ra cho người bé nhỏ. Chúa Giêsu đã sống điều ấy trước khi dạy chúng ta: Người dừng lại giữa đám đông để đón các em, đặt tay chúc lành cho các em và cho các em được đến gần Người.
Đêm nay, chúng ta sẽ thấy nhiều chiếc lồng đèn đủ hình đủ màu. Mỗi chiếc chỉ sáng khi có ánh sáng ở bên trong. Gia đình và cộng đoàn cũng thế. Một ngày hội có thể rực rỡ ở bên ngoài; ánh sáng ở bên trong là tình yêu mà một em bé có thể cảm nhận được cả khi hội đã tan. Đó là lúc người lớn kiên nhẫn với em đang chậm hơn các bạn. Đó là khi cha mẹ nhận ra đứa con thường cười nhiều bỗng trở nên lặng lẽ và dành thời gian hỏi han. Đó là khi giáo lý viên để ý em nhỏ hay ngồi cuối lớp. Đó là khi cả cộng đoàn cùng giữ cho nhà thờ và mọi sinh hoạt của các em thành nơi các em được tôn trọng và an toàn. Những việc ấy ít khi xuất hiện trong tấm hình kỷ niệm, nhưng Chúa nhìn thấy.
Trong ít phút nữa, khi nhìn lên bàn thờ, chúng ta gặp chính Đức Giêsu đã đặt em bé giữa các môn đệ. Người đến với ta bằng một tình yêu dịu dàng mà bền bỉ. Ta xin Người dạy ta đón tiếp các em như Người đã đón tiếp: biết vui với niềm vui của các em, biết nghe tiếng nói còn ngập ngừng, biết sửa dạy mà không làm tổn thương, biết bảo vệ khi các em cần người đứng về phía mình. Ta cũng xin Người chữa lành những ký ức của những ai từng lớn lên mà không được lắng nghe, để họ có thể trao cho thế hệ sau điều tốt đẹp mà chính mình đã thiếu.
Các con thiếu nhi thân mến, tối nay khi nhìn vầng trăng, các con hãy nhớ: Chúa biết tên từng người trong các con. Anh chị em thân mến, khi nhìn các em cầm đèn đi qua sân nhà thờ, chúng ta hãy nhớ: Chúa đã đặt các em giữa cộng đoàn và nói rằng đón tiếp một em nhỏ vì danh Người là đón tiếp chính Người. Ước gì sau đêm Trung Thu này, mỗi em bé bước vào gia đình và giáo xứ đều có thể cảm thấy: “Ở đây, con có một chỗ. Ở đây, có người lắng nghe con. Ở đây, có người bảo vệ con. Ở đây, con được yêu thương.” Nếu điều ấy thành sự thật, ánh sáng Trung Thu sẽ còn ở lại rất lâu sau khi trăng đã lặn và những chiếc lồng đèn đã tắt. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
MÂM CỖ NGON NHẤT LÀ CÓ NHAU
Giảng lễ Trung Thu – Lc 10,38–42
Các con thiếu nhi thân mến, đêm Trung Thu có nhiều điều làm chúng ta mong đợi: chiếc lồng đèn mới, tiếng trống múa lân, bánh nướng, bánh dẻo, trái cây được xếp thật đẹp, và một vầng trăng mà cứ đến mùa này, người ta lại muốn ngước lên nhìn. Có nhà chuẩn bị mâm cỗ từ sớm. Có người cẩn thận chọn từng quả bưởi, bóc từng múi, tỉa một bông hoa bằng củ cà rốt, lau chiếc đĩa cho sáng rồi đặt mọi thứ sao cho lên hình thật đẹp. Các con đứng bên cạnh, bụng thì đói mà vẫn phải chờ: “Khoan ăn, chụp một tấm đã!” Chụp tấm thứ nhất, có người nhắm mắt. Chụp tấm thứ hai, có người nhìn sang chỗ khác. Chụp tấm thứ ba, điện thoại báo hết pin. Đợi mãi, có khi bánh vẫn còn nguyên, còn tiếng cười thì đã bắt đầu vơi đi. Chụp hình để giữ lại một kỷ niệm là điều rất vui. Chuẩn bị một mâm cỗ đẹp cũng là cách bày tỏ tình yêu. Nhưng tối nay, cha muốn hỏi các con một câu rất nhỏ: Sau khi cất điện thoại, sau khi chia bánh, sau khi tiếng trống múa lân đã đi xa, điều gì làm các con nhớ nhất về đêm Trung Thu này? Có thể không phải chiếc bánh ngon nhất hay chiếc đèn đẹp nhất. Có thể đó là lúc ba ngồi xuống nghe con kể chuyện ở trường. Là lúc mẹ ngừng tay một chút để cùng con cười. Là lúc ông bà kể rằng ngày xưa Trung Thu không có nhiều bánh như bây giờ, nhưng cả xóm ngồi với nhau dưới sân, và ai cũng nhớ mãi. Mâm cỗ ngon nhất là có nhau.
Tin Mừng hôm nay kể rằng Đức Giêsu đến thăm nhà hai chị em Mácta và Maria. Mácta tất bật lo việc phục vụ. Chị muốn đón Chúa cho chu đáo; hẳn chị đang cố làm một điều tốt. Còn Maria ngồi dưới chân Chúa, lắng nghe lời Người. Rồi Mácta thấy mình làm việc một mình, thấy em gái không đến phụ, nên chị thưa với Chúa. Đức Giêsu đáp lại thật dịu dàng: “Mácta, Mácta ơi! Chị băn khoăn lo lắng nhiều chuyện quá! Chỉ có một chuyện cần thiết mà thôi.” Chúa không chê đôi tay đang chuẩn bị bữa ăn của Mácta. Nếu không có người nấu nướng, dọn dẹp, đón tiếp, căn nhà ấy cũng khó có một bữa cơm ấm áp. Chúa nhìn thấy tình yêu trong công việc của chị. Nhưng Người cũng nhìn thấy sự mệt mỏi đang len vào lòng chị: lo cho mọi thứ được tốt đến nỗi chị sắp không còn niềm vui gặp chính vị khách mình yêu quý. Đức Giêsu đến nhà không chỉ để được mời ăn. Người đến để ở cùng, để nói và để lắng nghe. Maria đã nhận ra điều ấy. Giữa bao nhiêu việc có thể làm, cô dành cho Chúa một chỗ trong lòng và một khoảng thời gian không bị chia sẻ cho điều khác.
Các con thử tưởng tượng hôm ấy Mácta chuẩn bị được một bữa ăn thật tuyệt, nhưng suốt buổi chị không ngồi xuống với Chúa. Maria cũng không nói chuyện được với chị. Mỗi người mang trong lòng một chút tủi thân. Bữa ăn vẫn ngon, nhưng niềm vui sẽ thiếu mất một phần. Trong gia đình chúng ta cũng vậy. Có những người thương nhau rất nhiều nhưng ít có dịp thật sự gặp nhau. Ba mẹ đi làm để lo cho con. Ông bà chuẩn bị đồ ăn vì muốn các cháu vui. Các con đi học, đi sinh hoạt, có chuyện hào hứng muốn kể. Rồi đến khi ngồi cạnh nhau, mỗi người lại bị kéo về một việc khác: người còn nghĩ đến công việc ngày mai, người trả lời tin nhắn, người xem một đoạn phim, người vội hỏi điểm kiểm tra. Cả nhà ở cùng một phòng mà câu chuyện của mỗi người vẫn nằm kín trong lòng. Tình yêu không chỉ cần một mái nhà chung; tình yêu cần có lúc một người dừng lại và nói với người kia: “Con kể tiếp đi, ba đang nghe.” “Mẹ có mệt không?” “Hôm nay ở trường có chuyện gì làm con vui?” “Ông kể lại chuyện Trung Thu hồi nhỏ cho con nghe nhé.”
Có thể một em nhỏ tối nay chỉ mong ba mẹ nhìn mình lâu hơn một chút. Em đã tập một bài hát, đã tô một chiếc đèn, đã học được cách tự buộc dây giày, đã có một chuyện rất quan trọng xảy ra trong lớp. Với người lớn, chuyện ấy nghe có vẻ bé xíu; với em, đó là cả một ngày. Em bắt đầu kể, nhưng ba mẹ đang bận. Em đợi một lát, rồi thôi. Một lần thì không sao; nhưng nếu em cứ phải để dành những câu chuyện của mình mãi, đến một ngày ba mẹ hỏi, em có thể chỉ đáp: “Không có gì đâu.” Vì thế, người lớn chúng ta cần học nơi Đức Giêsu cách hiện diện. Người đã vào nhà Mácta và Maria, đã để cho Maria ngồi dưới chân mình, đã nghe cả lời trách đầy mệt mỏi của Mácta, rồi gọi tên chị hai lần với một tình thương rất gần. Giữa bao việc phải lo cho con, xin đừng quên rằng con cũng cần được nghe, được nhìn, được hỏi han. Một đứa trẻ có thể quên mình đã ăn loại bánh nào trong đêm Trung Thu, nhưng rất lâu sau em vẫn nhớ tối ấy có người lớn ngồi xuống và nghe mình nói hết câu.
Và các con cũng có thể làm điều đó cho gia đình. Lắng nghe không phải việc chỉ dành cho ba mẹ. Khi mẹ đang dọn một mâm cỗ, con có thể hỏi: “Con phụ mẹ được gì?” Khi ba đi làm về muộn, con có thể để dành cho ba một miếng bánh và kể rằng cả nhà đã chờ ba. Khi ông kể lại một câu chuyện cũ mà con đã nghe nhiều lần, con vẫn có thể ngồi gần và nghe, bởi có khi ông kể chuyện ấy để được ở bên con thêm một chút. Khi em nhỏ làm đổ nước hoặc làm hỏng chiếc đèn, con có thể giúp em thay vì trách móc. Mácta nhắc chúng ta biết chăm sóc người khác bằng đôi tay. Maria nhắc chúng ta biết dành cho người khác đôi tai và trái tim. Một gia đình cần cả hai: có người chuẩn bị bữa ăn, và có người biết ngồi xuống cùng ăn; có người hỏi “Con đã ăn chưa?”, và cũng có người hỏi “Hôm nay lòng con thế nào?”
Tối nay, cũng có những em nghe cha nói đến mâm cỗ gia đình mà thấy lòng mình buồn. Có em ở xa ba hoặc mẹ. Có em nhớ một người đã qua đời. Có em không có mâm cỗ đầy bánh trái, hoặc trong nhà đang có chuyện khiến mọi người khó ngồi vui với nhau. Cha mong các con biết điều này: Chúa Giêsu không đo niềm vui của con bằng số người có mặt trong một bức ảnh hay bằng những món bánh trên bàn. Trong Tin Mừng, Người đã bước vào một ngôi nhà có cả niềm vui đón tiếp lẫn sự mệt mỏi, hiểu lầm. Người vẫn ở đó, vẫn gọi tên, vẫn mở lời. Tối nay Người cũng ở gần con. Một lời cầu nguyện với Chúa, một người bạn chịu ngồi cạnh con, một bàn tay dịu dàng của người chăm sóc con đều có thể là món quà rất quý. Cộng đoàn giáo xứ cũng được mời gọi mở rộng vòng tay, để không em nào phải đứng ngoài niềm vui Trung Thu và nghĩ rằng mình bị quên mất.
Các con thấy không, vầng trăng trên trời có thể rất tròn, nhưng một buổi tối chỉ thật ấm khi lòng người biết hướng về nhau. Bánh có thể được cắt thành nhiều phần, và càng chia ra, càng nhiều người được nếm vị ngọt. Thời gian cũng vậy: khi con dành một chút thời gian cho người khác, con không mất đi một điều quý; con làm cho thời gian ấy trở nên đáng nhớ. Một bức ảnh đẹp ghi lại khuôn mặt mọi người trong một khoảnh khắc. Sự lắng nghe giúp chúng ta biết điều gì đang ở sau những khuôn mặt ấy: niềm vui của một em nhỏ, nỗi mệt của mẹ, sự chờ đợi của ông, điều ba muốn nói mà chưa tìm được dịp. Biết đâu nhiều năm sau, khi nhìn lại bức ảnh Trung Thu hôm nay, điều làm các con mỉm cười sẽ là câu chuyện cả nhà đã kể với nhau ngay sau lúc chụp.
Lát nữa, khi Thánh lễ kết thúc và cuộc vui bắt đầu, cha mời các con làm một việc rất dễ mà cũng rất đẹp. Hãy tìm một người đang ở gần mình, nhìn người ấy và dành cho người ấy ít phút trọn vẹn. Con có thể nói: “Con cảm ơn mẹ.” “Ba kể con nghe chuyện hồi ba còn nhỏ đi.” “Hôm nay con muốn ngồi với bà.” Hoặc con có thể đến rủ một bạn đang đứng một mình cùng chơi. Người lớn chúng ta cũng hãy tự hỏi: Trong bao nhiêu điều mình đã chuẩn bị cho các con, mình có để dành thời gian để vui với các con không? Xin đừng để người đã vất vả làm mâm cỗ phải ăn sau cùng một mình. Cũng xin đừng để người đang mong được trò chuyện phải chờ mãi đến khi cuộc vui đã tàn.
Trên bàn thờ này, Đức Giêsu cũng mời chúng ta đến một bàn tiệc. Người ban cho chúng ta chính sự hiện diện của Người. Tin Mừng hôm nay dạy chúng ta nhận ra Người đang ở đây và lắng nghe Người. Rồi từ bàn tiệc Thánh Thể, chúng ta trở về với mâm cỗ của gia đình, với người hàng xóm, với những em nhỏ trong giáo xứ, để dành cho nhau sự hiện diện mà mình đã nhận được từ Chúa. Ước gì Trung Thu năm nay, giữa ánh đèn và tiếng cười, mỗi người có thể nhớ điều đơn sơ này: chiếc bánh ngon hơn khi được chia, câu chuyện vui hơn khi có người nghe, và ngôi nhà ấm hơn khi mọi người thật sự dành thời gian cho nhau. Xin Chúa chúc lành cho các con, cho ba mẹ, ông bà và những người yêu thương các con. Xin Người cũng an ủi những ai đang nhớ một người vắng mặt. Và xin cho mỗi gia đình, dù mâm cỗ lớn hay nhỏ, đều có thể nếm được niềm vui sâu xa nhất của đêm nay: được ở bên nhau và được Chúa ở cùng. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
Top of Form
Bottom of Form
TRỞ VỀ NHÀ, NƠI CÓ NGƯỜI CHỜ
Giảng lễ Trung Thu – Lc 15,20
Các con thiếu nhi thân mến, tối Trung Thu, nhìn lên bầu trời thấy trăng tròn, người ta thường nghĩ đến đoàn viên. Có những chiếc lồng đèn chỉ thật vui khi được rước cùng bạn bè. Có những chiếc bánh ngon hơn khi được chia ra cho cả nhà. Và có những em, giữa tiếng trống lân rộn ràng, chỉ mong một điều rất nhỏ: tối nay ba mẹ về sớm, ngồi cạnh mình một lúc, hỏi mình hôm nay có vui không. Các con có để ý không? Nhiều khi điều làm ta nhớ nhất về một đêm Trung Thu không phải chiếc đèn đẹp nhất hay phần quà lớn nhất. Điều ở lại trong lòng ta là khuôn mặt đã mỉm cười với mình, bàn tay đã nắm tay mình, và cảm giác rằng: “Có người vui vì con đã về nhà.”
Hôm nay, Chúa Giêsu kể cho chúng ta nghe về một người con đã bỏ nhà ra đi. Em tưởng rằng hạnh phúc ở thật xa: nơi không ai nhắc nhở, không ai hỏi han, không ai bảo em phải sống thế nào. Em mang phần gia tài của mình đi, tiêu hết, rồi gặp đói khổ. Đến lúc không còn gì, em mới nhớ nhà. Em nhớ rằng ở nhà cha, ngay cả những người làm công cũng có cơm ăn. Em đứng dậy trở về, nhưng trong lòng mang theo một nỗi sợ: “Cha còn muốn nhìn mặt mình không? Cha có đóng cửa không? Cha có nhắc lại tất cả những điều mình đã làm sai không?” Các con hãy thử hình dung con đường ấy dài biết bao. Đi một bước lại muốn quay đầu. Muốn về nhà, nhưng sợ mình không còn xứng đáng được gọi là con.
Và rồi Tin Mừng viết một câu thật đẹp: “Anh ta còn ở đằng xa, thì người cha đã trông thấy. Ông chạnh lòng thương, chạy ra ôm cổ anh ta và hôn lấy hôn để” (Lc 15,20). Người cha trông thấy con từ đằng xa. Có lẽ ông đã nhìn ra con đường ấy rất nhiều lần. Ông không biết ngày nào con về, nhưng ngày nào ông cũng mong. Khi thấy bóng con, ông không đứng trong nhà đợi con bước tới để xin lỗi cho đủ. Ông chạy ra. Người con còn đang tìm lời để nói, người cha đã mở vòng tay. Người con trở về với hai bàn tay trắng, nhưng được đón bằng một tình yêu vẫn đầy.
Các con thân mến, điều đẹp nhất của câu chuyện không chỉ là người con đã tìm được đường về. Điều đẹp nhất là ở cuối con đường ấy, có một người đang chờ. Ai trong chúng ta cũng cần một nơi như vậy: một nơi mình được lắng nghe khi vui, được an ủi khi buồn, được chỉ bảo khi làm sai, và được tin rằng mình có thể làm lại. Trung Thu nhắc ta nhớ đến niềm vui được ở bên gia đình. Nhưng cha biết, không phải em nào tối nay cũng được ngồi bên cả ba lẫn mẹ. Có em có người thân đi làm xa. Có em đã mất một người mình thương. Có em sống với ông bà, với cô chú hoặc với người chăm sóc mình. Có em ở trong một mái nhà đông người mà vẫn thấy cô đơn. Nếu con đang mang một nỗi buồn như thế, xin con đừng nghĩ rằng đêm nay Chúa quên con. Chúa Giêsu kể về người cha chạy ra đón con để con biết: trước mặt Thiên Chúa, con luôn là một người con được mong chờ. Và cha mong cộng đoàn chúng ta biết mở cửa, dành chỗ, dành thời gian cho từng em, để tình thương ấy có một khuôn mặt thật gần.
Có khi người lớn nghĩ rằng thương trẻ em là mua cho các em đủ thứ. Quà Trung Thu là điều đáng quý; một chiếc lồng đèn cũng có thể làm mắt một em sáng lên. Nhưng các con còn cần một món quà khác mà không cửa hàng nào bán được: sự hiện diện của người thương mình. Một bữa cơm có người chịu ngồi nghe con kể hết một câu chuyện; một buổi tối ba mẹ đặt điện thoại xuống để nhìn vào mắt con; một lời xin lỗi của người lớn khi đã nóng giận; một cái ôm sau ngày con làm bài không tốt. Các bậc cha mẹ, ông bà và những người chăm sóc các em thân mến, chúng ta không thể giữ các con mãi bên mình, cũng không thể đi thay mọi đoạn đường của các con. Nhưng ta có thể giúp các con biết rằng khi gặp khó khăn, các con có một nơi an toàn để trở về và nói thật.
Còn các con thiếu nhi, trở về nhà không chỉ là bước qua cánh cửa sau một buổi rước đèn. Trở về đôi khi là dám nói: “Con xin lỗi vì đã nói dối.” Là dám kể với ba mẹ hoặc một người lớn đáng tin: “Hôm nay con bị bạn trêu, con buồn lắm.” Là thôi giấu một chuyện đang làm con sợ. Các con không cần đợi mình ngoan thật hoàn hảo rồi mới tìm đến người thương mình. Người con trong Tin Mừng trở về khi áo quần còn bụi đường, khi câu xin lỗi còn chưa nói trọn. Người cha đã ôm con ngay lúc ấy. Và nếu có lúc con cố gắng nói thật mà người lớn chưa hiểu ngay, xin con hãy tìm thêm một người lớn đáng tin để giúp con. Con xứng đáng được lắng nghe và bảo vệ.
Trung Thu cũng là dịp để mỗi nhà nhìn lại cách mình đón nhau. Có khi con đi học về, người lớn hỏi ngay: “Hôm nay được mấy điểm?” mà quên hỏi: “Hôm nay con thế nào?” Có khi ba mẹ đi làm về mệt, con chỉ thấy ba mẹ nghiêm giọng mà chưa biết ba mẹ đã vất vả ra sao. Có khi cả nhà ở chung một phòng nhưng mỗi người nhìn vào một màn hình, đến nỗi một câu chuyện nhỏ cũng không có dịp được kể. Tối nay, sau thánh lễ, ta có thể bắt đầu bằng một việc đơn sơ: đi bên nhau chậm hơn một chút, chia nhau một miếng bánh, nghe một câu chuyện cho đến hết. Nếu trong nhà đã có những lời làm nhau đau, hãy thử mở đầu bằng một câu hiền lành. Gia đình ấm lên từng chút một khi có người chịu bước về phía người kia trước.
Chúng ta còn nhớ người cha trong Tin Mừng đã chạy ra. Tình yêu của ông có đôi chân. Ông không chỉ thương con trong lòng; ông bước tới khi con còn ở xa. Bởi vậy, nếu trong cộng đoàn có một em thiếu nhi thường đứng một mình, ta hãy đến chào em. Nếu có một gia đình đang khó khăn, ta hãy nghĩ xem mình có thể chia sẻ điều gì. Nếu có một người con lâu rồi ngại trở về nhà vì sợ bị trách mắng, người lớn có thể là người mở lời trước. Một lời nhắn “Nhà nhớ con” đôi khi mở được cánh cửa mà bao lời trách móc không mở nổi. Đêm trăng tròn sẽ qua, nhưng lòng thương biết chạy ra đón người khác có thể ở lại mãi trong một gia đình, một giáo xứ.
Các con thiếu nhi thân mến, lát nữa khi cầm chiếc lồng đèn trên tay, con hãy nhớ: ánh sáng đẹp nhất của Trung Thu là ánh sáng trên khuôn mặt một người biết mình được yêu. Nếu hôm nay con hạnh phúc vì có người chờ ở nhà, con hãy cảm ơn Chúa và nói lời yêu thương với người ấy. Nếu con đang nhớ một người không thể ở cạnh mình tối nay, con có thể thưa với Chúa nỗi nhớ đó. Nếu con đã làm điều gì sai và đang ngại trở về, con hãy nhớ bóng dáng người cha trong Tin Mừng: ông đã thấy con từ đằng xa và chạy đến. Chúa không bảo con cứ ở mãi trong lỗi lầm. Người đưa tay đón con, giúp con đứng dậy và bắt đầu lại.
Ước gì sau đêm Trung Thu này, mỗi em có thêm một kỷ niệm dịu dàng để mang theo; mỗi gia đình có thêm một phút thật sự ở bên nhau; và giáo xứ chúng ta trở thành một mái nhà biết nhìn ra con đường, nhận ra người đang trở về, rồi bước tới đón họ. Xin Chúa chúc lành cho những mái nhà đang sum họp, an ủi những em đang thiếu vắng người thân, và dạy tất cả chúng ta biết yêu thương bằng lời nói, bằng thời gian, bằng đôi tay rộng mở. Để khi nhớ về Trung Thu năm nay, các con có thể mỉm cười mà nói: “Con đã trở về. Và có người chờ con.” Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
