NGƯỜI CÔNG GIÁO CÓ NÊN ĐI XEM BÓI?
Hỏi: Con hay nghe bạn bè kể về chuyện đi xem bói, con cũng tò mò và muốn thử xem sao. Không biết quan niệm của Giáo hội Công Giáo về vấn đề này như thế nào? Con cảm thấy đôi khi cuộc sống đầy bất định, và việc biết trước một chút về tương lai có thể giúp con yên tâm hơn. Nhưng con cũng lo lắng liệu điều này có trái với đức tin Kitô giáo không?
Trả lời:
Đây là một chủ đề không chỉ thú vị mà còn vô cùng sâu sắc, gây ra nhiều tranh cãi và thảo luận sôi nổi trong các tôn giáo trên toàn thế giới. Thú vị bởi vì bản tính con người từ xưa đến nay luôn khao khát được biết về tương lai, về số phận của chính mình sẽ diễn biến ra sao, về những thách thức hay may mắn đang chờ đợi phía trước. Tranh cãi vì không phải chỉ ở thời đại hiện đại với khoa học kỹ thuật phát triển, mà từ thuở xa xưa, các tôn giáo lớn đã phải đối mặt và bàn luận về hiện tượng này một cách nghiêm túc. Chúng ta có thể thấy điều này qua các văn bản cổ xưa, các truyền thống tôn giáo, và thậm chí qua các nền văn hóa khác nhau. Cụ thể, trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng khám phá xem Thiên Chúa đã nói gì về việc xem bói trong Kinh Thánh – nguồn cội của đức tin Kitô giáo. Từ đó, chúng ta có thể rút ra được giáo huấn rõ ràng của Giáo Hội Công Giáo về vấn đề này. Sau cùng, chúng ta sẽ suy nghĩ về cách thực hành đức tin của người tín hữu Công Giáo trước những lôi cuốn hấp dẫn của mê tín dị đoan, bói toán, và các hình thức huyền bí khác. Chúng ta sẽ đi sâu vào từng khía cạnh, với các ví dụ cụ thể, trích dẫn Kinh Thánh chi tiết, và những lời khuyên thực tiễn để giúp bạn – và tất cả chúng ta – có thể sống đức tin một cách vững vàng hơn trong thế giới đầy cám dỗ hôm nay.
Trước khi đi vào chi tiết, hãy cùng suy ngẫm một chút về bản chất của con người. Con người chúng ta là những tạo vật hữu hạn, sống trong một thế giới đầy bất ngờ. Chúng ta có trí tuệ để lập kế hoạch, nhưng tương lai luôn là một bí ẩn. Chính sự bất định này khiến nhiều người tìm đến xem bói như một cách để “kiểm soát” cuộc sống. Tuy nhiên, đức tin Công Giáo dạy chúng ta rằng sự kiểm soát thực sự nằm ở việc phó thác cho Thiên Chúa, Đấng toàn năng và yêu thương. Bài viết này sẽ không chỉ dừng ở lý thuyết mà còn cung cấp những góc nhìn thực tế, giúp bạn hiểu rõ hơn tại sao Giáo Hội lại có lập trường như vậy, và làm thế nào để áp dụng vào đời sống hàng ngày.
- Giải thích từ ngữ và các hình thức xem bói
Trước hết, chúng ta cần làm rõ khái niệm “xem bói” để tránh hiểu lầm. Xem bói, hay bói toán, đơn giản là hành động cố gắng nhìn thấy trước tương lai của mình sẽ ra sao, hoặc tìm hiểu về những sự kiện chưa xảy ra dựa trên các phương pháp huyền bí hoặc siêu nhiên. Dĩ nhiên, con người chúng ta không có khả năng biết chính xác về tương lai một cách tự nhiên – đó là đặc quyền của Thiên Chúa. Thế nhưng, từ thời cổ đại đến nay, trước những bất an của cuộc sống, nhiều người đã tìm đến các nhà xem bói để hỏi về công danh, sự nghiệp, tình yêu, hôn nhân, gia đạo, sức khỏe, và thậm chí cả những quyết định nhỏ như chọn ngày giờ làm việc. Họ không chỉ nói về tương lai tốt xấu của một người mà còn đưa ra các cách “giải hạn” để tránh điềm xấu, chẳng hạn như làm lễ cúng sao, đeo bùa hộ mệnh, hoặc thực hiện các nghi thức đặc biệt.
Tại Việt Nam, văn hóa xem bói đã ăn sâu vào đời sống xã hội, đặc biệt trong các dịp lễ Tết, đám cưới, xây nhà, hoặc động thổ. Người ta thường đi xem ngày lành tháng tốt để đảm bảo mọi việc suôn sẻ, dựa trên âm lịch, ngũ hành, hoặc các yếu tố phong thủy. Điều này không chỉ giới hạn ở nông thôn mà còn phổ biến ở thành thị, nơi mà ngay cả những người trẻ, có học thức cao cũng đôi khi tò mò tham gia. Ví dụ, vào dịp đầu năm mới, nhiều người đổ xô đến các đền chùa để xin xăm, gieo quẻ, hy vọng nhận được lời tiên tri tốt lành cho năm mới.
Hình thức xem bói có thể đơn giản hoặc phức tạp, từ những phương pháp dân gian đến các hệ thống “khoa học” cổ xưa. Một hình thức cao siêu hơn là gọi hồn hoặc lên đồng, nơi người ta tin rằng có thể kết nối với thế giới bên kia để hỏi về tương lai. Người ta kháo nhau về những “bà đồng” hoặc “ông cốt” có khả năng gọi hồn người chết về, và qua đó, nhận được thông điệp về cuộc sống hiện tại hoặc tương lai. Dưới góc nhìn khoa học hiện đại, điều này có vẻ hoang đường, thậm chí là mê tín, nhưng trong thực tế, nó là sự hòa quyện giữa truyền thuyết, tâm lý học, và đôi khi là lừa đảo. Tôi đã từng nghe nhiều câu chuyện từ những người quen biết: có người kể rằng sau khi gọi hồn, họ nhận được lời khuyên chính xác về một vấn đề gia đình, nhưng cũng có người bị lừa tiền bạc hoặc rơi vào trạng thái hoang mang kéo dài.
Tôi biết có rất nhiều người, kể cả những tín hữu Công Giáo, đã từng đi xem bói và chia sẻ với tôi những trải nghiệm của họ. Có phần đúng, có khi sai bét, nhưng điều thú vị là họ thường nhớ những phần đúng và quên đi những phần sai. Dưới đây là một số kiểu xem bói phổ biến mà tôi đã nghiên cứu và nghe kể, để chúng ta có cái nhìn toàn diện hơn:
– Xem tử vi: Đây là một hình thức xem bói cổ xưa dựa trên Kinh Dịch, hệ thống Can Chi (Thiên Can và Địa Chi), Ngũ Hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ), và các yếu tố âm dương. Người xem tử vi sẽ dựa vào ngày, tháng, năm, giờ sinh của bạn để lập lá số tử vi, từ đó dự đoán về tính cách, sự nghiệp, hôn nhân, và các giai đoạn cuộc đời. Ở Việt Nam, tử vi thường được kết hợp với văn hóa Trung Quốc cổ, và nhiều người tin rằng nó có cơ sở “khoa học” vì dựa trên chu kỳ thiên văn. Tuy nhiên, vì tôi không phải là thầy bói, tôi chỉ có thể mô tả tổng quát dựa trên những gì đã đọc và nghe. Nhiều sách tử vi cổ như “Tử Vi Đẩu Số” được sử dụng để giải mã, nhưng thực tế, tính chính xác của nó phụ thuộc vào sự diễn giải chủ quan của thầy bói.
– Tử Bình Tứ Trụ: Tương tự tử vi, Tử Bình là một môn xem bói dựa trên bốn trụ: giờ sinh, ngày sinh, tháng sinh, và năm sinh. Nó cũng sử dụng Ngũ Hành và Bát Quái để phân tích số phận. Nhiều người cho rằng Tử Bình chính xác hơn tử vi ở khía cạnh dự đoán sự kiện cụ thể, như năm nào sẽ gặp tai ương hoặc may mắn. Ở một số vùng miền Việt Nam, đặc biệt là miền Bắc, Tử Bình được ưa chuộng vì tính chi tiết của nó.
– Xem bói chỉ tay (Nhân tướng học chiêm tinh): Bói chỉ tay là môn bói dựa trên hình dáng, màu sắc, và các đường nét trên lòng bàn tay để đưa ra luận đoán về tính cách, sức khỏe, và tương lai. Ví dụ, đường sinh đạo có thể cho biết tuổi thọ, đường tình duyên dự đoán hôn nhân, và đường công danh nói về sự nghiệp. Đây là hình thức phổ biến ở các nước Á Đông, và thậm chí có sách vở hướng dẫn tự xem. Nhân tướng học rộng hơn, bao gồm cả bói chỉ tay nhưng mở rộng ra xem xét toàn bộ hình tướng cơ thể: dáng vóc, lời nói, sắc thái khuôn mặt, nốt ruồi, và thậm chí cách đi đứng. Các thầy bói nhân tướng học thường quan sát kỹ lưỡng để đưa ra lời khuyên, như “mũi cao sẽ giàu có” hoặc “mắt to sẽ đa tình”.
– Bói dịch (Gieo quẻ): Đây là hình thức cổ xưa nhất, dựa trên Kinh Dịch của Trung Quốc. Người xem bói sẽ gieo đồng xu, que tre, hoặc sử dụng các công cụ khác để nhận được quẻ dịch, từ đó giải mã thông điệp. Dịp lễ Tết, nhiều người Việt vẫn đi chùa để gieo quẻ đầu năm, hy vọng nhận được quẻ tốt như “Đại Cát” hoặc “Hanh Thông”. Kinh Dịch có 64 quẻ, mỗi quẻ đại diện cho một tình huống cuộc sống, và thầy bói sẽ diễn giải dựa trên ngữ cảnh.
– Các hình thức khác: Ngoài ra, còn có xem bói qua lá bài Tarot (phổ biến ở phương Tây nhưng đang lan sang Việt Nam), chiêm tinh học dựa trên cung hoàng đạo và vị trí sao (như cung Bạch Dương hay Kim Ngưu), xem bói qua giấc mơ (giải mộng), hoặc thậm chí xem bói qua cà phê (đọc bã cà phê ở một số văn hóa). Ở Việt Nam, còn có xem bói qua lá số phong thủy, xem ngày giờ tốt xấu cho kinh doanh, hoặc gọi hồn qua các buổi lên đồng ở đền phủ. Tất cả những hình thức này, dù đa dạng đến đâu, đều có chung một mục đích: cố gắng biết trước tương lai để kiểm soát cuộc sống. Tuy nhiên, chúng thường dựa trên sự mơ hồ, tâm lý học, và đôi khi là sự lừa dối, khiến người ta dễ rơi vào bẫy phụ thuộc.
Để hiểu rõ hơn, hãy nghĩ về tâm lý con người khi đi xem bói. Nhiều nghiên cứu tâm lý học hiện đại, như hiệu ứng Barnum (Forer effect), giải thích rằng lời tiên đoán thường mơ hồ đến mức ai cũng thấy đúng với mình. Ví dụ, thầy bói nói “bạn sẽ gặp khó khăn trong công việc nhưng sau đó sẽ vượt qua”, điều này có thể áp dụng cho hầu hết mọi người. Do đó, xem bói không chỉ là vấn đề tôn giáo mà còn liên quan đến khoa học và xã hội học.
- Kinh Thánh nói gì về bói toán?
Kinh Thánh, là Lời Chúa, cung cấp cho chúng ta những hướng dẫn rõ ràng về việc xem bói và các hình thức mê tín. Ngay từ những trang đầu tiên của Cựu Ước, chúng ta đã thấy sự cám dỗ liên quan đến việc muốn biết và kiểm soát tương lai. Trong chương 3 sách Sáng Thế, con rắn – biểu tượng của ma quỷ – đã cám dỗ bà Eva và ông Adam. Hắn thủ thỉ, thuyết phục bà Eva ăn trái cấm, trái cây từ cây biết thiện ác ở giữa vườn Địa Đàng. Thiên Chúa đã cảnh báo rõ ràng: “Ngươi không được ăn trái cây đó, vì ngày nào ngươi ăn, ngươi chắc chắn sẽ phải chết” (St 2,17). Nhưng con rắn nói ngược lại: “Chẳng chết chóc gì đâu! Nhưng Thiên Chúa biết ngày nào ông bà ăn trái cây đó, mắt ông bà sẽ mở ra, và ông bà sẽ nên như những vị thần biết điều thiện điều ác” (St 3,4-5).
Qua câu nói này, chúng ta có thể thấy rõ ý đồ xấu xa của con rắn. Hắn không chỉ muốn hai ông bà bất tuân lệnh Thiên Chúa mà còn khơi dậy sự kiêu ngạo, khiến họ muốn vượt qua giới hạn của mình, muốn trở nên như Thiên Chúa – Đấng duy nhất biết hết mọi sự. Kết quả của việc ăn trái cấm không phải là trở nên toàn năng mà là bị đuổi khỏi Vườn Địa Đàng, rơi vào thân phận tội lỗi và đau khổ. Câu chuyện này dạy chúng ta rằng con người, dù khao khát làm chủ cuộc đời, đối phó với mọi hiểm nguy và trắc trở, nhưng thực tế lại bất lực trước tương lai. Chúng ta không toàn năng như Thiên Chúa. Chính khi con người cố gắng “làm chủ” mọi thứ bằng cách xem bói hay mê tín, họ đang rơi vào kiêu ngạo, đánh mất chính mình, và mời gọi đau khổ vào cuộc đời. Điều này nhắc nhở rằng xem bói không phải là cách để tìm bình an, mà là con đường dẫn đến bất an sâu sắc hơn.
Một trường hợp điển hình khác trong Kinh Thánh là vua Sa-un, vị vua đầu tiên của Ít-ra-en. Ông vốn là một vị vua tài đức, được Thiên Chúa chọn và đẹp lòng Ngài. Tuy nhiên, trong những lúc khó khăn, đặc biệt trước cuộc chiến với quân Phi-li-tinh, vua Sa-un đã cầu xin ý Chúa nhưng không nhận được câu trả lời. Thay vì kiên nhẫn chờ đợi và phó thác, ông đã chạy đến xem bói. Kinh Thánh kể: “Hãy tìm cho ta một bà đồng bóng, để ta thỉnh ý bà ấy” (1 Sm 28,7). Triều thần đã giới thiệu bà đồng bóng ở Ên-Đo, và vua Sa-un cải trang, mặc áo khác, rồi đi đến đó cùng hai người tùy tùng (1 Sm 28,3–25). Bà đồng bóng đã gọi hồn tiên tri Sa-mu-en về, và qua đó, vua nhận được lời tiên đoán về thất bại và cái chết của mình. Kết quả? Vua Sa-un không chỉ thất bại trong trận chiến mà còn chết thảm, và triều đại của ông suy vong. Câu chuyện này cho thấy rằng việc tìm đến bói toán khi Chúa im lặng không phải là giải pháp, mà là sự phản bội đức tin, dẫn đến hậu quả tai hại.
Người đồng bóng trong câu chuyện này là những người tự xưng có khả năng nối kết người sống với linh hồn thế giới bên kia. Họ tin mình có thể gọi hồn để nhận thông điệp về tương lai. Các nhà nghiên cứu Kinh Thánh và nhân học tôn giáo cho thấy hiện tượng này tương tự như lên đồng ở Việt Nam hoặc các nghi thức shaman ở các nền văn hóa cổ. Nó không chỉ là mê tín mà còn mở cửa cho các thế lực xấu, như ma quỷ lợi dụng.
Trong sách Luật (Cựu Ước), Thiên Chúa đã cảnh báo rõ ràng và nghiêm khắc về việc này. Trong sách Đệ Nhị Luật, Chúa phán: “Khi anh em vào đất mà Ðức Chúa, Thiên Chúa của anh em, ban cho anh em, anh em đừng học theo những thói ghê tởm của các dân tộc ấy. Giữa anh em, không được thấy ai làm lễ thiêu con trai hoặc con gái mình, không được thấy ai làm nghề bói toán, chiêm tinh, tướng số, phù thuỷ, bỏ bùa, ngồi đồng ngồi cốt, chiêu hồn. Thật vậy, hễ ai làm điều ấy thì là điều ghê tởm đối với Ðức Chúa, và chính vì những thói ghê tởm ấy mà Ðức Chúa, Thiên Chúa của anh em, trục xuất chúng cho khuất mắt anh em” (Đnl 18,9–12). Lời cảnh báo này không chỉ dừng ở việc cấm đoán mà còn giải thích lý do: những hành động này là “ghê tởm” trước mặt Chúa vì chúng thay thế Chúa bằng các thế lực khác, vi phạm điều răn thứ nhất: “Ngươi không được có thần nào khác đối với Ta” (Xh 20,3).
Trong sách Lê-vi, Chúa cũng cấm: “Anh em đừng hướng về các cô đồng và thầy phù thuỷ mà trở nên ô uế vì chúng; Ta là Ðức Chúa, Thiên Chúa của anh em” (Lv 19,31). Và trong Đệ Nhị Luật 18,11, Chúa lặp lại: “Không được có ai là thầy bùa, người bỏ bùa, kẻ ngồi đồng, người gọi hồn”. Những lệnh cấm này cho thấy rằng ngay từ thời xa xưa, khi dân Ít-ra-en bước vào Đất Hứa, hiện tượng huyền bí như xem bói đã tồn tại và bị Chúa lên án mạnh mẽ. Chúng không chỉ là trò đùa mà là sự phản nghịch chống lại Thiên Chúa, dẫn đến sự ô uế tâm hồn và cộng đồng.
Sang thời Tân Ước, Chúa Giê-su đã dạy các môn đệ một cách tiếp cận hoàn toàn khác với tương lai. Ngài phán: “Anh em đừng lo lắng về ngày mai; ngày mai, cứ để ngày mai lo. Ngày nào có cái khổ của ngày ấy” (Mt 6,34). Lời dạy này nhấn mạnh sự phó thác vào Chúa Cha, Đấng quan phòng mọi sự. Thay vì lo lắng và tìm đến bói toán, chúng ta được mời gọi sống trong hiện tại, tin tưởng vào sự chăm sóc của Chúa. Trong Giáo Hội sơ khai, sách Công Vụ Các Tông Đồ kể về nhiều người từ bỏ trò ảo thuật và xem bói để theo Chúa Kitô: “Nhiều người đã tin theo, nay thú nhận và kể lại những điều mình từng làm. Số người đã đốt sách vở của mình trước mặt mọi người cũng khá đông; tính giá sách, người ta thấy trị giá năm vạn quan tiền” (Cv 19,18–19). Những sách vở ở đây bao gồm các sách về ma thuật, bói toán, và chiêm tinh – họ đốt bỏ để tượng trưng cho sự hoán cải hoàn toàn.
Trong thư gửi các tín hữu Ga-la-ti, thánh Phao-lô liệt kê “các việc do tính xác thịt gây ra: dâm ô, ô uế, phóng đãng, thờ quấy, phù phép, hận thù, bất hòa…” (Gl 5,19-20), và “phù phép” ở đây bao gồm các hình thức bói toán. Thánh nhân cảnh báo rằng những ai làm như vậy sẽ không được hưởng Nước Thiên Chúa. Tương tự, trong sách Khải Huyền, những kẻ “phù phép” bị liệt vào danh sách những người ở ngoài Thành Thánh (Kh 22,15). Những trích dẫn này cho thấy rằng từ Cựu Ước đến Tân Ước, Kinh Thánh nhất quán lên án xem bói vì nó chống lại đức tin vào Thiên Chúa duy nhất.
- Có nên đi xem bói? Giáo huấn của Giáo Hội Công Giáo
Tiếc thay, trong thế giới hôm nay, nhiều người theo Chúa Kitô nhưng vẫn bị cám dỗ bởi xem bói, phù thủy, hoặc các hình thức mê tín. Họ nghĩ rằng có thể “kết hợp” đức tin với những thực hành này, nhưng thực tế, điều đó là không thể. Đức Thánh Cha Phan-xi-cô đã từng chia sẻ một cách rõ ràng và mạnh mẽ trong một buổi tiếp kiến chung: “Ma thuật không phải là Kitô giáo. Những điều được thực hiện để đoán tương lai hoặc đoán nhiều thứ hoặc thay đổi tình huống cuộc sống không phải là Kitô giáo. Ân sủng của Chúa Kitô mang đến cho bạn tất cả mọi thứ: hãy cầu nguyện và phó thác chính mình nơi Chúa”[3]. Lời dạy này nhắc nhở rằng đức tin Kitô giáo không tương thích với ma thuật hay bói toán; chúng ta phải chọn một trong hai.
Dĩ nhiên, Giáo Hội Công Giáo, qua các tài liệu chính thức, đã lên án mạnh mẽ những trò bói toán và ma thuật. Tương lai luôn thuộc về sự quan phòng của Thiên Chúa – Đấng tạo dựng và điều khiển vũ trụ. Khi con người cố gắng điều khiển tương lai qua xem bói, họ đang muốn ngang bằng với Thiên Chúa, vi phạm vào sự khiêm tốn và phó thác. Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo (GLHTCG) dạy rõ ràng: “Phải loại bỏ mọi hình thức bói toán: cậy nhờ Satan hay Ma Quỷ, gọi hồn người chết hay những cách khác ngỡ rằng sẽ đoán được tương lai. (x. Đnl 18,10; Gr 29,8). Coi tử vi, chiêm tinh, xem chỉ tay, giải điều mộng, xin xăm, bói toán quá khứ vị lai, đồng bóng, là những hình thức che giấu ước muốn có quyền trên thời gian, trên lịch sử và trên cả con người, cũng như ước muốn liên kết với các thế lực huyền bí. Điều này nghịch lại với lòng tôn kính và thần phục chỉ dành cho Thiên Chúa” (GLHTCG số 2116).
Giáo Hội không chỉ dừng ở việc cấm đoán mà còn giải thích lý do sâu xa. Trong số 2115, GLHTCG nói: “Thiên Chúa có thể mạc khải tương lai cho các ngôn sứ của Ngài hoặc cho các thánh. Tuy nhiên, thái độ đúng đắn của Kitô hữu là phó thác vào bàn tay quan phòng của Chúa Cha trên trời, và tránh mọi tò mò không lành mạnh về vấn đề này”. Điều này có nghĩa là chỉ Thiên Chúa mới có quyền mạc khải tương lai một cách chân thật, qua các ngôn sứ hoặc ân sủng, chứ không phải qua các thầy bói hay phương pháp huyền bí. Việc xem bói thường dẫn đến sự phụ thuộc vào các thế lực xấu, và có thể mở cửa cho ma quỷ hoạt động, như thánh Phao-lô cảnh báo: “Đừng để ma quỷ thừa cơ lợi dụng” (Ep 4,27).
Bạn thân mến, là con người, ai cũng tò mò về xem bói, như bạn đã chia sẻ. Đó là điều bình thường trong một xã hội mà xem bói là thực hành phổ biến, đặc biệt ở Việt Nam nơi mà từ trẻ em đến người lớn tuổi đều có thể nghe kể về những câu chuyện huyền bí. Tôi biết nhiều người Công Giáo cũng từng đi xem bói, đôi khi vì áp lực từ bạn bè, gia đình, hoặc đơn giản là tò mò. Nhưng xin đừng theo họ! Nếu ai đã từng vướng vào, hãy ăn năn sám hối và trở về với Thiên Chúa qua Bí Tích Hòa Giải. Giáo Hội luôn mở rộng vòng tay đón nhận những ai hoán cải.
Hơn nữa, về mặt thực tế, xem bói thường bị lạm dụng để trục lợi. Nhiều thầy bói giả mạo sử dụng chiêu trò tâm lý để lừa đảo, khiến người ta hoang mang và phụ thuộc. Họ có thể quan sát ngôn ngữ cơ thể, hỏi dò thông tin, rồi đưa ra lời tiên đoán mơ hồ. Kết quả là nhiều người mất tiền bạc, thời gian, và thậm chí sức khỏe tinh thần. Có những trường hợp thầy bói khuyên làm lễ giải hạn đắt tiền, hoặc đeo bùa chú, dẫn đến sự mê muội. Đừng quên, họ có nhiều mánh khóe để đưa người xem vào trạng thái sợ hãi, từ đó coi thầy bói như thần thánh và luôn quay lại tham vấn.
Chúng ta chỉ thờ phượng một mình Thiên Chúa, Đấng làm chủ muôn loài, không gian và thời gian. Những điều bí nhiệm về tương lai chưa bao giờ thuộc về con người một cách tự nhiên. Dĩ nhiên, con người có quyền tìm hiểu về thế giới xung quanh qua khoa học và lý trí – đó là món quà Chúa ban. Nhưng làn ranh giữa tìm hiểu và thực hành mê tín là rất mong manh. Ví dụ, nghiên cứu chiêm tinh học như một phần của lịch sử văn hóa là chấp nhận được, nhưng sử dụng nó để dự đoán tương lai thì không. Ước gì người Công Giáo luôn chạy đến với Thiên Chúa trước tiên qua cầu nguyện, đọc Kinh Thánh, và tham dự Thánh Lễ; sau đó, họ sẽ tìm được những câu trả lời hợp ý Chúa, chứ không phải qua thầy bói.
Để minh họa, hãy nghĩ về các vị thánh trong lịch sử Giáo Hội. Thánh Au-gus-ti-nô, trước khi hoán cải, từng mê mẩn chiêm tinh và bói toán, nhưng sau khi gặp Chúa, ngài đã từ bỏ tất cả và viết trong “Tự Thú”: “Tôi đã từng tìm kiếm sự khôn ngoan ở những nơi sai lầm, nhưng Chúa đã kéo tôi về”. Tương tự, nhiều vị thánh khác như Thánh Tê-rê-xa A-vi-la khuyên chúng ta cầu nguyện để nhận biết ý Chúa, chứ không phải xem bói.
- Vài chỉ dẫn thực tiễn để tránh xem bói
Thực tế cuộc sống cho thấy rằng việc tránh xem bói không phải lúc nào cũng dễ dàng. Bạn bè, đồng nghiệp, hoặc thậm chí gia đình có thể tỉ tê, rủ rê bạn đi xem bói. Họ chia sẻ chân thành về những trải nghiệm “linh nghiệm”, thuyết phục bạn rằng “chỉ thử một lần thôi”, và cả mời gọi nhiệt tình. Trong trường hợp ấy, tôi khuyên bạn hãy lắng nghe với thái độ tôn trọng – vì họ có thể đang chia sẻ từ trái tim – nhưng hãy giữ vững lập trường đức tin của mình. Bạn có thể trả lời lịch sự: “Cảm ơn bạn, nhưng mình tin rằng tương lai nằm trong tay Chúa, nên mình sẽ cầu nguyện thay vì xem bói”. Điều này không chỉ giúp bạn tránh cám dỗ mà còn có thể là cơ hội chứng tá đức tin cho người khác.
Bên cạnh đó, hãy tìm kiếm sự hướng dẫn từ những người khôn ngoan trong Giáo Hội. Đặc biệt, hãy trò chuyện với cha giải tội hoặc linh hướng của bạn. Linh mục ấy, với kinh nghiệm mục vụ, sẽ biết cách an ủi, giải thích Kinh Thánh, và hướng dẫn bạn vượt qua tò mò. Trong Bí Tích Giải Tội, bạn có thể thú nhận nếu từng vướng vào xem bói, và nhận ơn tha thứ từ Chúa. Ngoài ra, tham gia các nhóm cầu nguyện, học hỏi Kinh Thánh, hoặc các khóa tĩnh tâm có thể giúp củng cố đức tin, khiến bạn ít bị cám dỗ hơn.
Dường như người đi xem bói một lần thường khó thoát ra khỏi vòng xoáy của nó. Sau lần đầu, họ bắt đầu nghĩ đến “giải hạn”, “cầu may”, và các tiên đoán khác, dẫn đến sự phụ thuộc. Động chút là chạy đến thầy bói, khiến cuộc sống trở nên mệt mỏi và lo âu. Ngược lại, người Công Giáo có Thiên Chúa là Đấng biết trước mọi sự và yêu thương chúng ta vô bờ. Ngài không tiết lộ hết tương lai ngay lập tức, mà từ từ hé lộ qua cầu nguyện và các dấu chỉ trong đời sống. Hãy chạy đến với Ngài qua kinh nguyện hàng ngày, như đọc Kinh Lạy Cha: “Xin Cha cho chúng con lương thực hằng ngày” – điều này dạy chúng ta sống từng ngày trong sự quan phòng của Chúa.
Có người nói vui rằng: “Giả như biết trước mọi sự, cuộc sống này sẽ tẻ nhạt vô cùng!” Điều ấy có vẻ đúng, vì sự bất ngờ là gia vị của cuộc đời. Hơn nữa, Thánh Vịnh dạy: “Hãy ký thác đường đời cho Chúa. Tin tưởng nơi Người, Người sẽ ra tay” (Tv 37,5 – lưu ý: trong bài gốc là Tv 36,5, nhưng theo bản dịch Việt Ngữ là Tv 37,5). Hãy tin rằng Chúa sẽ hành động khi chúng ta phó thác.
Nếu bạn muốn thay đổi tương lai, hãy bắt đầu từ chính khả năng của bạn. Thành công, may mắn, hoặc tương lai tươi sáng không phụ thuộc vào thầy bói mà vào thái độ đúng đắn: siêng năng làm việc, sống đạo đức, yêu thương tha nhân, và cầu xin ơn Chúa. Ví dụ, thay vì xem ngày tốt để kinh doanh, hãy lập kế hoạch kinh doanh vững chắc và cầu nguyện xin Chúa chúc lành. Thái độ ấy, cộng với ơn Chúa, sẽ mang lại bình an và hạnh phúc thực sự.
Để tránh xem bói hiệu quả, đây là một số chỉ dẫn cụ thể hơn:
– Xây dựng thói quen cầu nguyện hàng ngày: Dành 15-30 phút mỗi ngày để cầu nguyện, đọc Kinh Thánh, hoặc suy niệm. Ví dụ, suy niệm về dụ ngôn người gieo giống (Mc 4,1-20) để thấy rằng Chúa gieo hạt giống ơn gọi trong cuộc đời chúng ta.
– Tránh các phương tiện truyền thông khuyến khích mê tín: Không đọc báo chiêm tinh, xem chương trình lên đồng, hoặc theo dõi các tài khoản mạng xã hội về bói toán. Thay vào đó, theo dõi các kênh Công Giáo như Vatican News hoặc các bài giảng của các linh mục Việt Nam.
– Tham gia cộng đồng đức tin: Gia nhập các hội đoàn Công Giáo, như Legio Mariae hoặc các nhóm trẻ, để chia sẻ và hỗ trợ lẫn nhau trong việc sống đức tin.
– Học hỏi giáo lý: Đọc sách GLHTCG hoặc các tài liệu về đức tin để hiểu rõ hơn về sự quan phòng của Chúa. Ví dụ, sách “Đức Tin Kitô Giáo” của Đức Thánh Cha Bê-nê-đic-tô XVI có thể giúp bạn sâu sắc hơn.
– Xử lý tò mò: Khi tò mò nổi lên, hãy hỏi Chúa: “Lạy Chúa, con nên làm gì?” và chờ đợi dấu chỉ qua cuộc sống, chứ không chạy đến thầy bói.
– Giúp đỡ người khác: Nếu bạn bè rủ rê, hãy chia sẻ nhẹ nhàng về đức tin của bạn, có thể dẫn họ đến với Chúa thay vì mê tín.
– Sử dụng lý trí và khoa học: Nhớ rằng nhiều hiện tượng xem bói có thể giải thích bằng tâm lý học hoặc xác suất, không phải siêu nhiên.
– Cầu xin ơn Chúa Thánh Thần: Trong cầu nguyện, xin Chúa Thánh Thần soi sáng để nhận biết đâu là ý Chúa, đâu là cám dỗ.
– Ăn chay và hy sinh: Đôi khi, ăn chay một ngày để cầu xin Chúa giúp vượt qua cám dỗ xem bói.
– Nhớ đến các vị thánh bảo trợ: Cầu xin với Thánh Micae Tổng Lãnh Thiên Thần để chống lại ma quỷ và mê tín.
Hãy làm chủ cuộc đời mình trong vòng tay yêu thương của Thiên Chúa. Xin đừng đánh cược chính mình vào chuyện xem bói, mê tín dị đoan. Tôi tin rằng bạn, với lòng tò mò lành mạnh và mong muốn sống theo Chúa, sẽ không rơi vào bước đường u mê ấy. Hãy nhớ lời Chúa Giê-su: “Anh em hãy tìm kiếm Nước Thiên Chúa trước đã, còn tất cả những thứ kia, Người sẽ ban thêm cho” (Mt 6,33). Chúc bạn luôn bình an trong Chúa!
Lm. Anmai, CSsR
