TÔI SẼ LÀM GÌ VỚI CUỘC ĐỜI MÌNH?
“Chúng ta là tác phẩm của Thiên Chúa, chúng ta được dựng nên trong Đức Kitô Giêsu, để sống mà thực hiện công trình tốt đẹp Thiên Chúa đã chuẩn bị cho chúng ta” (Ep 2,10). Lời Thánh Phaolô trong thư gửi tín hữu Êphêsô này không chỉ là một câu Kinh Thánh đơn thuần, mà còn là một lời nhắc nhở sâu sắc về bản chất của cuộc tồn tại con người chúng ta. Chúng ta không phải là những thực thể ngẫu nhiên, trôi nổi vô định trong vũ trụ mênh mông, mà là những kiệt tác được Thiên Chúa tỉ mỉ tạo dựng, với một mục đích rõ ràng và thiêng liêng. Mỗi hơi thở, mỗi nhịp tim, mỗi suy nghĩ của chúng ta đều là phần của một kế hoạch vĩ đại hơn, một bức tranh toàn cảnh mà chỉ Đấng Tạo Hóa mới nắm giữ toàn bộ. Và trong hành trình khám phá mục đích ấy, đặc biệt là ở tuổi trẻ – giai đoạn đầy sức sống và tiềm năng – chúng ta thường tự hỏi: “Tôi sẽ làm gì với cuộc đời mình?” Câu hỏi này không chỉ là một thắc mắc triết lý trừu tượng, mà còn là một lời kêu gọi hành động, một lời mời gọi suy tư sâu sắc về những lựa chọn sẽ định hình vận mệnh của chúng ta.
Tuổi trẻ, đặc biệt là giai đoạn thanh thiếu niên, thường được ví von như một cuộc hành trình đầy phiêu lưu và thử thách, giống như việc một con thuyền nhỏ bé giong buồm ra khơi, rời khỏi bến bờ quen thuộc và an toàn. Hãy tưởng tượng cảnh tượng ấy một cách sống động: con thuyền ấy, với những cánh buồm trắng phau căng gió, từ từ rời khỏi bến cảng yên bình, nơi có những con sóng lăn tăn vỗ nhẹ vào mạn thuyền, nơi có tiếng cười đùa của trẻ em trên bờ, mùi cá tươi từ chợ ven biển, và ánh nắng ấm áp chiếu rọi qua những tán cây xanh mướt. Đó chính là vòng tay ấm áp của gia đình, mái nhà thân thương với những góc phố quen thuộc, những bữa cơm gia đình đầm ấm nơi mọi người quây quần chia sẻ câu chuyện hàng ngày, những thói quen hàng ngày đã trở nên một phần không thể thiếu trong cuộc sống – như thức dậy với tiếng gà gáy, đi bộ đến trường qua con đường quen thuộc với những hàng cây cổ thụ, hay những buổi chiều chơi đùa với bạn bè dưới sân nhà. Nhưng khi con thuyền ấy bắt đầu tiến ra biển lớn mênh mông, nó sẽ phải đối mặt với vô vàn những con sóng dữ dội, những cơn gió ngược chiều mạnh mẽ quất vào mặt, và đôi khi là những cơn bão tố bất ngờ ập đến mà không hề báo trước, với những tia chớp lóe sáng trên bầu trời đen kịt, tiếng sấm vang vọng như lời cảnh báo từ thiên nhiên. Biển cả cuộc đời không phải lúc nào cũng êm đềm và dịu dàng; nó có thể chòng chềnh, lắc lư theo muôn vàn hướng khác biệt, dẫn dắt bạn đến với những đích điểm đa dạng và bất ngờ – từ những hòn đảo yên bình với bãi cát trắng mịn, đến những vùng biển sâu thẳm đầy bí ẩn, hay thậm chí là những rạn san hô nguy hiểm có thể làm tan vỡ con thuyền nếu không cẩn thận.
Một số người chọn con đường bình yên, neo đậu ở những cảng nhỏ an toàn, nơi cuộc sống diễn ra đều đặn, không có quá nhiều biến động, với những công việc ổn định như làm việc văn phòng từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều, những mối quan hệ quen thuộc với hàng xóm láng giềng, và những cuối tuần thư giãn bên gia đình. Họ có thể tìm thấy niềm vui trong sự ổn định ấy, trong việc xây dựng một cuộc sống giản dị, tránh xa những rủi ro lớn lao. Trong khi đó, những người khác lại dũng cảm lao mình vào những hành trình xa xôi, khám phá những chân trời mới mẻ – như những nhà thám hiểm vượt đại dương để tìm kiếm lục địa mới, đối mặt với những thử thách lớn lao để theo đuổi đam mê và lý tưởng của riêng mình, chẳng hạn như khởi nghiệp với một ý tưởng đột phá, du lịch vòng quanh thế giới để học hỏi văn hóa đa dạng, hoặc dấn thân vào các hoạt động xã hội để thay đổi cộng đồng. Nhưng dù bạn chọn hướng đi nào đi chăng nữa, chẳng bao lâu, bạn sẽ phải đứng trước những quyết định quan trọng, những lựa chọn có thể định hình toàn bộ phần đời còn lại của mình, ảnh hưởng không chỉ đến bản thân mà còn đến những người xung quanh, đến gia đình với những kỳ vọng từ cha mẹ, đến bạn bè với những chia sẻ hàng ngày, và thậm chí là xã hội rộng lớn hơn với những đóng góp mà bạn có thể mang lại. Những quyết định ấy không phải là những lựa chọn nhẹ nhàng, mà là những ngã rẽ then chốt, nơi một bước đi sai có thể dẫn đến hối tiếc kéo dài, còn một quyết định đúng đắn có thể mở ra những chân trời rực rỡ.
Hãy dừng lại một chút để suy nghĩ sâu sắc hơn về những quyết định ấy, vì chúng không chỉ là những lựa chọn nhất thời mà còn là những nền tảng xây dựng nên toàn bộ cấu trúc của cuộc đời bạn. Chúng giống như những viên gạch đầu tiên trong việc xây dựng một tòa nhà cao tầng: nếu nền móng vững chắc, tòa nhà sẽ đứng vững trước gió bão; nếu yếu kém, mọi thứ có thể sụp đổ chỉ trong chớp mắt. Trước hết, hãy nói về việc học hành – một giai đoạn then chốt mà hầu hết mọi người trẻ đều phải trải qua, và có lẽ là một trong những quyết định đầu tiên mà chúng ta phải đối mặt một cách nghiêm túc. Việc chọn ngành nghề, trường đại học, hoặc thậm chí là con đường học vấn nào phù hợp với đam mê và khả năng của mình không hề đơn giản. Nó đòi hỏi sự tự nhận thức sâu sắc: bạn phải tự hỏi mình thích gì, giỏi gì, và muốn đóng góp gì cho thế giới. Học hành không chỉ là việc tích lũy kiến thức từ sách vở, từ những bài giảng trên giảng đường với những giáo sư giàu kinh nghiệm chia sẻ kiến thức chuyên sâu, mà còn là nền tảng để xây dựng tương lai vững chắc. Nó giúp bạn phát triển kỹ năng chuyên môn, rèn luyện tư duy phê phán qua những cuộc thảo luận nhóm, phân tích case study, và giải quyết vấn đề thực tế; đồng thời mở rộng tầm nhìn ra thế giới rộng lớn hơn qua việc tiếp xúc với các nền văn hóa khác nhau, các lý thuyết khoa học tiên tiến, và các xu hướng xã hội đương đại.
Ví dụ, nếu bạn đam mê khoa học, có lẽ bạn sẽ chọn theo đuổi lĩnh vực y khoa hoặc kỹ thuật. Hãy tưởng tượng bạn trở thành một bác sĩ, dành hàng giờ trong phòng thí nghiệm nghiên cứu vắc-xin, hoặc đứng trong phòng mổ cứu sống bệnh nhân với những ca phẫu thuật phức tạp, nơi mỗi quyết định của bạn có thể cứu sống một mạng người. Hoặc nếu là kỹ sư, bạn có thể thiết kế những cây cầu nối liền các vùng miền, hoặc phát triển phần mềm thay đổi cách con người giao tiếp, như các ứng dụng mạng xã hội hay hệ thống trí tuệ nhân tạo hỗ trợ giáo dục. Ngược lại, nếu bạn yêu thích nghệ thuật, con đường học tập có thể dẫn bạn đến với âm nhạc, hội họa, hoặc văn chương. Bạn có thể trở thành một nhạc sĩ sáng tác những bản nhạc lay động lòng người, một họa sĩ vẽ nên những bức tranh phản ánh xã hội, hoặc một nhà văn kể những câu chuyện truyền cảm hứng cho hàng triệu độc giả. Nhưng trong quá trình ấy, bạn cũng có thể gặp phải những thất bại, như điểm số thấp khiến bạn tự nghi ngờ bản thân, áp lực thi cử với những đêm thức trắng ôn bài, hoặc thậm chí là sự thay đổi đam mê bất ngờ – từ yêu thích toán học sang đam mê lịch sử, chẳng hạn. Những lúc ấy, hãy nhớ rằng học hành không phải là đích đến cuối cùng, mà là hành trình để bạn khám phá bản thân qua những thử nghiệm, những dự án nhóm, những chuyến thực tập, và chuẩn bị cho những trách nhiệm lớn lao hơn trong cuộc đời, như trở thành trụ cột gia đình hay lãnh đạo cộng đồng.
Hơn nữa, trong bối cảnh giáo dục hiện đại, học hành còn liên quan đến việc thích ứng với công nghệ. Với sự phát triển của học trực tuyến, bạn có thể tiếp cận kiến thức từ bất kỳ đâu trên thế giới, như tham gia các khóa học miễn phí trên Coursera hay edX từ các trường đại học danh tiếng như Harvard hay MIT. Nhưng điều này cũng mang lại thách thức: sự phân tâm từ mạng xã hội, áp lực cạnh tranh toàn cầu, hay thậm chí là vấn đề sức khỏe tâm thần do học tập quá tải. Trong đức tin Kitô giáo, học hành được xem là cách để chúng ta tôn vinh Chúa qua việc sử dụng tài năng mà Người ban tặng. Như lời Thánh Phaolô trong thư Côlôxê: “Bất cứ làm việc gì, hãy hết lòng mà làm, như thể làm cho Chúa, chứ không phải cho người ta” (Cl 3,23). Vì vậy, hãy cầu nguyện để Chúa hướng dẫn bạn trong việc chọn con đường học vấn, để nó không chỉ mang lại thành công cá nhân mà còn phục vụ lợi ích chung cho xã hội.
Tiếp theo, không thể không nhắc đến bạn bè – những người đồng hành cùng bạn trong hành trình cuộc đời đầy màu sắc này. Việc chọn bạn bè tốt có thể nâng đỡ bạn, khuyến khích bạn hướng tới những điều tích cực, giúp bạn vượt qua khó khăn và chia sẻ niềm vui. Những người bạn chân thành sẽ là nguồn động viên khi bạn mệt mỏi sau một ngày học tập căng thẳng, là chỗ dựa khi bạn vấp ngã trong một dự án thất bại, và là người cùng bạn xây dựng những kỷ niệm đẹp đẽ – như những chuyến đi chơi cuối tuần, những buổi tâm sự khuya khoắt về ước mơ tương lai, hay những hoạt động tình nguyện cùng nhau giúp đỡ cộng đồng. Họ có thể là những người cùng đức tin, cùng tham dự Thánh Lễ, cùng cầu nguyện và chia sẻ Lời Chúa, giúp bạn trưởng thành trong đời sống thiêng liêng.
Ngược lại, những mối quan hệ tiêu cực có thể kéo bạn lạc lối, dẫn đến những sai lầm đáng tiếc, như sa đà vào những thói hư tật xấu – nghiện game online đến mức bỏ bê học hành, lãng phí thời gian vào những hoạt động vô bổ như tiệc tùng liên miên, hoặc thậm chí là ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và thể chất qua những áp lực từ nhóm bạn xấu. Hãy nghĩ về những câu chuyện thực tế: một người trẻ có thể bị cuốn vào vòng xoáy của nghiện ngập chỉ vì theo bạn bè xấu, bắt đầu từ một điếu thuốc lá thử nghiệm dẫn đến ma túy, phá hủy tương lai; hoặc ngược lại, có thể đạt được thành công lớn lao nhờ sự hỗ trợ từ những người bạn tích cực, như một nhóm bạn cùng nhau khởi nghiệp và xây dựng công ty thành công. Trong Kinh Thánh, chúng ta thấy rõ giá trị của tình bạn qua mối quan hệ giữa Đavít và Giônathan, nơi Giônathan đã hy sinh để bảo vệ Đavít khỏi nguy hiểm từ vua Saun (1 Sm 18-20). Đó là bài học rằng bạn bè thực sự là những người giúp chúng ta gần gũi hơn với Chúa và với những giá trị tốt đẹp, không phải những người kéo chúng ta xa rời đức tin. Hãy suy nghĩ về Châm Ngôn 13,20: “Ai giao du với kẻ khôn ngoan sẽ trở nên khôn ngoan; kẻ chơi bời với đứa ngu si sẽ chuốc lấy tai ương.” Lời khuyên này vẫn còn nguyên giá trị trong thế giới hiện đại, nơi mạng xã hội có thể mở rộng vòng kết bạn nhưng cũng dễ dẫn đến những mối quan hệ ảo, thiếu chiều sâu.
Để chọn bạn bè khôn ngoan, hãy quan sát hành vi của họ: họ có tôn trọng người khác không? Họ có sống theo các giá trị đạo đức không? Họ có khuyến khích bạn phát triển bản thân không? Và quan trọng nhất, họ có giúp bạn đến gần Chúa hơn không? Trong các nhóm giới trẻ Công giáo, bạn có thể tìm thấy những người bạn như vậy, nơi mọi người cùng nhau học hỏi, cầu nguyện, và phục vụ. Hãy nhớ rằng, bạn bè không chỉ là những người đồng hành tạm thời, mà còn là những người có thể ảnh hưởng đến quyết định lớn lao trong cuộc đời bạn, từ việc chọn nghề đến chọn bạn đời.
Rồi đến hôn nhân – một cam kết thiêng liêng và lâu dài, một quyết định đòi hỏi sự suy nghĩ kỹ lưỡng và cầu nguyện sâu sắc. Hôn nhân không chỉ là việc kết hợp hai con người trong một lễ cưới lãng mạn với hoa tươi, nhạc du dương, và những lời chúc phúc từ bạn bè, mà còn là việc xây dựng một gia đình dựa trên tình yêu chân thành, lòng trung thành tuyệt đối, và sự tôn trọng lẫn nhau qua những năm tháng dài. Bạn phải suy nghĩ về người bạn đời: liệu họ có chia sẻ cùng đức tin với bạn, cùng cầu nguyện hàng ngày, cùng giáo dục con cái theo đường lối Chúa? Liệu họ có sẵn sàng đồng hành qua mọi gian nan, từ những khó khăn tài chính ban đầu đến những thử thách sức khỏe về sau? Trong xã hội hiện đại, hôn nhân thường phải đối mặt với vô vàn thử thách, từ áp lực kinh tế với chi phí sinh hoạt cao, sự khác biệt văn hóa trong các cuộc hôn nhân quốc tế, đến những cám dỗ từ bên ngoài như ngoại tình qua mạng xã hội hay áp lực công việc khiến thời gian dành cho nhau ít đi.
Nhưng nếu dựa trên nền tảng đức tin, hôn nhân có thể trở thành một ân sủng tuyệt vời, như lời Thánh Phaolô dạy trong thư Êphêsô: “Vì lý do đó, người đàn ông sẽ lìa cha mẹ mà gắn bó với vợ mình, và cả hai sẽ thành một xương một thịt” (Ep 5,31). Hãy tưởng tượng một gia đình nơi vợ chồng cùng nhau cầu nguyện mỗi buổi sáng, đọc Kinh Thánh cho con cái nghe trước khi ngủ, và hỗ trợ lẫn nhau trong mọi hoàn cảnh – từ những niềm vui như sinh con đầu lòng đến những nỗi buồn như mất việc làm. Đó chính là hình ảnh của một cuộc hôn nhân được Chúa chúc phúc, nơi tình yêu không chỉ là cảm xúc nhất thời mà là cam kết hàng ngày, noi gương tình yêu của Chúa Kitô dành cho Giáo Hội (Ep 5,25). Trong lịch sử Giáo Hội, chúng ta có những tấm gương như Thánh Louis và Thánh Zélie Martin, cha mẹ của Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, đã sống hôn nhân thánh thiện, giáo dục con cái thành những vị thánh. Để chuẩn bị cho hôn nhân, hãy tham gia các khóa dự bị hôn nhân trong Giáo Hội, nơi bạn học về giao tiếp, quản lý tài chính, và đời sống thiêng liêng. Và hãy cầu nguyện để Chúa gửi đến người bạn đời phù hợp, vì “Nhà Chúa xây, kẻ xây uổng công” (Tv 127,1).
Và cuối cùng, nghề nghiệp – công việc mà bạn sẽ dành phần lớn thời gian cuộc đời để theo đuổi, không chỉ mang lại thu nhập để sinh sống mà còn là cách bạn đóng góp cho xã hội, thực hiện sứ mệnh của mình trên trần gian. Nghề nghiệp có thể là bác sĩ cứu chữa bệnh nhân trong những ca cấp cứu khẩn cấp, giáo viên truyền đạt kiến thức cho thế hệ trẻ qua những bài giảng đầy cảm hứng, kỹ sư xây dựng hạ tầng như những con đường cao tốc nối liền đất nước, hoặc thậm chí là một nghệ sĩ mang lại niềm vui cho mọi người qua những buổi biểu diễn âm nhạc hay triển lãm tranh. Nhưng việc chọn nghề không dễ dàng; bạn có thể phải đối mặt với thất nghiệp sau khi tốt nghiệp, cạnh tranh khốc liệt từ hàng ngàn ứng viên khác, hoặc sự thay đổi ngành nghề do công nghệ phát triển – như sự lên ngôi của AI khiến một số công việc truyền thống biến mất, buộc bạn phải học hỏi liên tục.
Trong bối cảnh thế giới ngày nay, với sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo và toàn cầu hóa, nghề nghiệp đòi hỏi sự thích ứng liên tục: học kỹ năng mới như lập trình, phân tích dữ liệu, hay kỹ năng mềm như làm việc nhóm và sáng tạo. Hãy nhớ rằng, nghề nghiệp không chỉ là kiếm tiền, mà còn là cách bạn phục vụ Chúa qua việc phục vụ tha nhân, như lời Chúa dạy: “Anh em hãy làm mọi việc để tôn vinh Thiên Chúa” (1 Cr 10,31). Ví dụ, một bác sĩ có thể xem bệnh nhân như Chúa Kitô đau khổ (Mt 25,40), một giáo viên có thể truyền bá chân lý đức tin qua giáo dục, hoặc một doanh nhân có thể tạo việc làm để giảm nghèo đói. Trong Kinh Thánh, chúng ta thấy Thánh Giuse là một thợ mộc cần mẫn, phục vụ gia đình thánh qua lao động chân tay. Hãy suy nghĩ về sứ mệnh của bạn: Chúa ban tài năng gì cho bạn? Bạn có thể làm gì để làm cho thế giới tốt đẹp hơn? Và hãy cầu nguyện để Chúa mở cửa cho con đường nghề nghiệp phù hợp.
Tất cả những quyết định này – học hành, bạn bè, hôn nhân, nghề nghiệp – đều có thể khiến bạn cảm thấy không an toàn, phân vân, và thậm chí là lo sợ tột độ. Giống như một cánh buồm nhỏ bé, mỏng manh giữa biển cả rộng lớn, đầy tăm tối và bão bùng với những con sóng cao ngất ngưởng, những cơn gió hú rít, và những đêm dài không sao, bạn có thể tự hỏi: “Liệu mình có đủ sức để vượt qua? Liệu hướng đi này có đúng đắn? Liệu mình có đang lãng phí cuộc đời?” Những câu hỏi ấy có thể dâng trào trong đêm khuya, khi bạn nằm thao thức suy nghĩ về tương lai với những lo lắng chồng chất, hoặc trong những khoảnh khắc cô đơn giữa đám đông, khi mọi người xung quanh dường như đã có hướng đi rõ ràng còn bạn vẫn mông lung. Nhưng đừng tuyệt vọng, vì có một Đấng còn vĩ đại hơn cả biển cả mênh mông, một Đấng có quyền năng dẹp tan mọi giông tố và sóng gió trong cuộc đời bạn. Đó chính là Chúa Giêsu Kitô, Đấng đã tạo dựng trời đất và nắm giữ mọi sự trong tay Người, như lời Thánh Vịnh: “Chúa là Đấng dựng nên trời đất, biển khơi và muôn loài trong đó” (Tv 146,6).
Hãy dành thời gian để đọc và suy niệm thật sâu về đoạn Tin Mừng Luca (8,22-25), nơi Chúa Giêsu cùng các môn đệ vượt qua biển hồ Galilê. Câu chuyện bắt đầu khi Chúa Giêsu bảo các môn đệ: “Chúng ta sang bờ bên kia đi.” Họ lên thuyền, và trong lúc Chúa Giêsu đang ngủ say trên thuyền sau một ngày giảng dạy mệt mỏi, một cơn bão dữ dội ập đến bất ngờ, với gió lớn thổi mạnh, sóng biển dâng cao, nước tràn vào thuyền khiến nó chao đảo, và các môn đệ – những ngư phủ giàu kinh nghiệm – hoảng loạn kêu cứu: “Thưa Thầy, Thầy ơi, chúng ta chết đến nơi rồi!” Chúa Giêsu thức dậy, bình tĩnh quở trách gió và biển: “Câm đi, lặng đi!” Và lập tức mọi thứ trở nên yên lặng hoàn toàn, biển hồ phẳng lặng như tờ, gió ngừng thổi, và các môn đệ kinh ngạc. Người quay sang họ và hỏi một câu hỏi thách thức: “Đức tin anh em để đâu?” Câu chuyện này không chỉ là một phép lạ lịch sử xảy ra cách đây hơn hai ngàn năm trên biển hồ Galilê, mà còn là bài học sâu sắc, sống động cho chúng ta hôm nay trong thế giới hiện đại đầy hỗn loạn với những khủng hoảng kinh tế, đại dịch, và xung đột xã hội. Nó nhắc nhở rằng, dù cuộc đời có bao nhiêu bão tố – thất bại trong học tập khiến bạn chán nản đến mức muốn bỏ cuộc, mất mát trong tình bạn khiến bạn đau lòng như bị phản bội, khó khăn trong hôn nhân khiến bạn mệt mỏi với những tranh cãi liên miên, hay khủng hoảng trong sự nghiệp khiến bạn mất phương hướng với thất nghiệp kéo dài – Chúa Giêsu vẫn là Đấng có thể mang lại bình an thực sự, như Người đã làm trên biển hồ ấy.
Nếu bạn “đặt tay mình vào tay của Con Người đã dẹp yên sóng biển”, Người sẽ hướng dẫn bạn qua mọi nẻo đường, qua những con sóng cao ngất, qua những đêm tối tăm tối, qua những thử thách dường như không thể vượt qua. Người không để bạn cô đơn một mình; Người đã hứa một cách rõ ràng và chắc chắn: “Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế” (Mt 28,20 – đây chính là lời kết thúc đầy hy vọng của Tin Mừng Mátthêu, lời hứa được lặp lại qua bao thế hệ Kitô hữu, từ các thánh tử đạo thời sơ khai đến các nhà truyền giáo hiện đại). Lời hứa này không phải là lời nói suông hay một câu an ủi mơ hồ; nó là nền tảng vững chắc để bạn dựa vào, đặc biệt trong những lúc bối rối và bất định, khi bạn cảm thấy như con thuyền của mình đang chìm dần trong biển cả cuộc đời với những gánh nặng đè nén. Hãy suy nghĩ về những lần Chúa đã can thiệp trong cuộc đời các thánh: Thánh Phaolô bị bão tố trên biển nhưng được cứu (Cv 27), hay Thánh Gioan Bosco mơ thấy Chúa dẫn dắt qua giông bão cuộc đời. Những câu chuyện ấy nhắc nhở rằng Chúa luôn hiện diện, ngay cả khi dường như Người đang “ngủ”.
Nếu bạn thực sự tin tưởng và để cho Người dẫn dắt, thì con đường của bạn ngang qua cuộc đời này sẽ là con đường đúng đắn nhất, vì đó chính là con đường của Đức Giêsu – con đường của tình yêu vô vị lợi, hy sinh không mệt mỏi, và phục vụ tha nhân một cách chân thành. Con đường ấy có thể không luôn dễ dàng; nó có thể đòi hỏi bạn phải từ bỏ những ham muốn cá nhân ích kỷ như theo đuổi danh vọng hay giàu có, đối mặt với những thử thách khắc nghiệt như nghèo khó hay bệnh tật, và đôi khi chấp nhận những mất mát đau thương như mất người thân hay thất bại lớn. Hãy nghĩ về những tấm gương trong lịch sử: Thánh Phanxicô Assisi đã từ bỏ cuộc sống giàu sang để theo Chúa, sống nghèo khó và phục vụ người nghèo, tái thiết Giáo Hội qua đời sống đơn sơ; Thánh Têrêsa Calcutta đã dành cả đời để chăm sóc những người bệnh tật và bị bỏ rơi ở Ấn Độ, với những ngày dài lao động không ngừng nghỉ giữa mùi hôi thối và đau khổ; hoặc gần gũi hơn, những người trẻ ngày nay tham gia các hoạt động tình nguyện, giúp đỡ cộng đồng qua các chương trình cứu trợ thiên tai, giáo dục trẻ em nghèo, dù phải hy sinh thời gian, công sức, và đôi khi là an toàn cá nhân. Nhưng hãy nhớ rằng, Chúa Giêsu đã đi trước bạn trên con đường ấy. Người đã trải qua mọi đau khổ của kiếp người: bị phản bội bởi Giuđa – một người bạn thân thiết mà Người đã chọn, bị bỏ rơi bởi các môn đệ trong vườn Ghếtsêmani khi Người cầu nguyện trong đau đớn, chịu đau đớn tột cùng trên thập giá với những vết đinh xuyên thấu tay chân, máu chảy ròng ròng, và cuối cùng là phục sinh vinh quang từ cõi chết, mang lại hy vọng cho toàn nhân loại. Bằng cách noi gương Người, bạn sẽ tìm thấy ý nghĩa thực sự cho cuộc đời mình, không phải trong thành công thế gian như danh vọng, tiền bạc hay quyền lực – những thứ chóng qua như “bọt biển” (Tv 39,6) – mà trong việc thực hiện ý Chúa, trong việc trở thành công cụ của lòng thương xót và bình an cho thế giới, như những người Samaritanô nhân lành giúp đỡ người bị nạn (Lc 10,25-37).
Tôi không thể trả lời trực tiếp cho câu hỏi của bạn rằng “phải làm gì trong cuộc đời”, vì đó là cuộc đời của bạn chứ không phải của tôi. Mỗi người chúng ta đều có một hành trình riêng biệt, với những tài năng độc đáo mà Thiên Chúa đã ban tặng – có người giỏi toán học để trở thành nhà khoa học, người khác có giọng hát hay để ca ngợi Chúa, hay người kia có trái tim nhân ái để phục vụ người nghèo – những hoàn cảnh đặc thù mà chỉ bạn mới trải qua, như lớn lên trong gia đình Công giáo truyền thống hay đối mặt với những thử thách sớm trong đời, và những sứ mệnh riêng mà Người đã chuẩn bị từ muôn thuở, như lời ngôn sứ Giêrêmia: “Trước khi cho ngươi thành hình trong dạ mẹ, Ta đã biết ngươi” (Gr 1,5). Tôi không phải là người thiết kế cuộc đời bạn; tôi chỉ có thể chia sẻ những suy tư chung chung dựa trên đức tin Kitô giáo, dựa trên những chân lý vĩnh cửu từ Kinh Thánh và truyền thống Giáo Hội, từ các Công Đồng chung đến các tài liệu của các vị Giáo Hoàng như Thánh Gioan Phaolô II trong thông điệp về giới trẻ. Tuy nhiên, cuộc đời bạn cũng chính là của Thiên Chúa, như Thánh Phaolô đã khẳng định một cách mạnh mẽ trong thư gửi tín hữu Galát: “Tôi sống, nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi” (Gl 2,20). Người là Đấng Tạo Hóa vĩ đại, đã tạo nên bạn từ hư vô, từ bụi đất, đã ban cho bạn hơi thở sự sống qua lời phán “Hãy có” (St 1), ban cho bạn trí tuệ để suy nghĩ phức tạp, trái tim để yêu thương sâu sắc, và mọi ân sủng cần thiết để hoàn thành sứ mệnh, từ ân sủng thánh hóa đến các bí tích như Rửa Tội và Thêm Sức.
Hãy để Người thiết kế cuộc đời bạn, giống như một nghệ nhân tài ba vẽ nên một bức tranh hoàn hảo, với những nét vẽ tinh tế thể hiện từng chi tiết nhỏ, những màu sắc hài hòa hòa quyện giữa sáng tối, và một thông điệp sâu sắc chạm đến lòng người. Đừng cố gắng tự mình kiểm soát mọi thứ bằng sức lực hạn hẹp của con người, với những kế hoạch cá nhân có thể sai lầm; hãy trao phó vào tay Người, tin tưởng vào kế hoạch của Người – kế hoạch “hòa bình chứ không phải tai ương” (Gr 29,11) – và bạn sẽ thấy cuộc đời mình trở nên ý nghĩa hơn bao giờ hết, trở thành một kiệt tác phản chiếu vinh quang của Thiên Chúa, như những nhà thờ Gothic với những cửa sổ kính màu lộng lẫy. Hãy suy nghĩ về cuộc đời Đức Maria: Bà đã thưa “Xin vâng” (Lc 1,38) và trở thành Mẹ Thiên Chúa, dù không hiểu hết kế hoạch.
Tôi cũng không thể trả lời chi tiết cho câu hỏi “phải làm gì với cuộc đời” vì tôi không biết rõ con người của bạn – những sở thích cá nhân mà bạn đam mê, như yêu thích đọc sách, chơi thể thao, hay nấu ăn; những điểm mạnh giúp bạn tỏa sáng, như khả năng lãnh đạo hay sáng tạo; những điểm yếu cần khắc phục, như hay do dự hay dễ nản lòng; những trải nghiệm quá khứ đã hình thành nên tính cách bạn, như một tuổi thơ khó khăn dạy bạn kiên cường hay một thành công sớm mang lại tự tin; hay những giấc mơ tương lai mà bạn ấp ủ trong lòng, như du lịch thế giới hay xây dựng một tổ chức từ thiện. Mỗi cá nhân là một bí ẩn độc đáo, một tạo vật duy nhất trong vũ trụ, với DNA riêng biệt và linh hồn bất tử, và chỉ có Thiên Chúa mới thấu hiểu hết thảy mọi chiều sâu của tâm hồn bạn. Người biết bạn từ trong lòng mẹ, biết mọi suy nghĩ sâu kín nhất của bạn – từ những ý tưởng thoáng qua đến những khát vọng thầm kín – biết những nỗi sợ hãi ẩn giấu như sợ thất bại hay sợ cô đơn, những niềm vui thầm lặng như niềm vui khi giúp đỡ ai đó, và những khát khao chân thành như mong muốn hạnh phúc vĩnh cửu. Như lời Chúa phán trong Tin Mừng Luca: “Ngay đến tóc trên đầu anh em cũng được đếm cả rồi” (Lc 12,7). Điều này không chỉ nói về sự quan tâm chi tiết của Thiên Chúa đối với bạn, mà còn khẳng định rằng Người yêu thương bạn vô bờ bến, coi bạn như một kiệt tác quý giá, một báu vật không thể thay thế, hơn cả chim sẻ hay hoa huệ đồng nội (Mt 6,26-30). Người biết những gì tốt nhất cho bạn, biết con đường nào sẽ dẫn bạn đến hạnh phúc thực sự – không phải hạnh phúc tạm bợ của thế gian như tiền bạc hay danh tiếng, mà là hạnh phúc vĩnh cửu trong Nước Trời – và biết cách biến những sai lầm của bạn thành cơ hội để trưởng thành, để bạn trở nên mạnh mẽ hơn, khôn ngoan hơn, và gần gũi hơn với Người, như Thánh Augustinô đã biến cuộc đời lầm lạc thành lời chứng cho ân sủng.
Vậy, hãy cầu xin Người hướng dẫn bạn, và bạn chắc chắn sẽ được nhận lời, vì Chúa không bao giờ thất hứa. Chúa Giêsu đã hứa một cách rõ ràng trong Bài Giảng Trên Núi: “Ai tìm thì sẽ thấy, ai gõ cửa thì sẽ được mở cho” (Mt 7,8). Lời hứa này không phải là một lời nói mơ hồ hay trừu tượng; nó là lời mời gọi cụ thể để bạn hành động, để bạn chủ động tìm kiếm sự hướng dẫn từ Thiên Chúa qua cầu nguyện, suy niệm, và lắng nghe. Hãy dành thời gian cầu nguyện hàng ngày, không chỉ là những lời cầu xin vội vã trong lúc bận rộn mà là những khoảnh khắc lắng đọng tâm hồn, trò chuyện với Chúa như với một người bạn thân thiết, chia sẻ mọi vui buồn, lo lắng, và ước mơ. Hãy suy niệm Lời Chúa qua việc đọc Kinh Thánh, để Lời ấy thấm nhuần vào tâm trí bạn, chiếu sáng con đường bạn đi – ví dụ, đọc Thánh Vịnh để tìm bình an, hay Tin Mừng để noi gương Chúa. Hãy tham dự Thánh Lễ thường xuyên, nơi bạn nhận lãnh Mình Máu Thánh Chúa để được nuôi dưỡng linh hồn, sức mạnh để đối mặt thử thách. Và hãy lắng nghe tiếng Chúa qua lương tâm của bạn – tiếng nói thầm lặng ấy thường dẫn dắt bạn đến những quyết định đúng đắn, tránh xa tội lỗi; qua lời khuyên của những người khôn ngoan như cha mẹ với kinh nghiệm sống, thầy cô với kiến thức chuyên môn, linh mục với sự hướng dẫn thiêng liêng, hoặc những người anh chị em trong đức tin với những chia sẻ thực tế; và qua các dấu chỉ trong cuộc sống hàng ngày, như những cơ hội bất ngờ mở ra, những gặp gỡ ý nghĩa với người lạ, hay những thử thách giúp bạn trưởng thành về nhân cách. Người muốn chúng ta hãy xin cho được lời hứa này, vì Người mong muốn được đồng hành cùng chúng ta, không phải từ xa mà là ngay bên cạnh, cầm tay dẫn dắt qua mọi nẻo đường cuộc đời, như Người đã dẫn dân Israel qua sa mạc (Xh 13).
Trong hành trình tìm kiếm ý nghĩa cuộc đời, hãy nhớ rằng tuổi trẻ là thời gian quý giá nhất để khám phá và thử nghiệm, để bạn dám mơ lớn với những ý tưởng táo bạo, dám hành động với năng lượng dồi dào, và dám học hỏi từ sai lầm mà không sợ hãi. Đừng sợ thất bại; hãy coi chúng như những bài học quý báu, như những viên đá lót đường dẫn đến thành công, giống như cách kim cương được hình thành qua áp lực lớn. Hãy nghĩ về Thomas Edison, người đã thất bại hàng ngàn lần trước khi phát minh ra bóng đèn, mỗi thất bại là một bước tiến; hoặc về Thánh Phêrô, người đã chối Chúa ba lần nhưng sau đó trở thành nền tảng của Giáo Hội, lãnh đạo các Kitô hữu đầu tiên. Thất bại không phải là kết thúc mà là cơ hội để bạn đứng dậy mạnh mẽ hơn, với đức tin kiên vững. Hãy tìm kiếm sự hướng dẫn từ cộng đồng đức tin, từ các nhóm giới trẻ Công giáo nơi bạn có thể tham gia các buổi họp mặt, chia sẻ câu chuyện, và cầu nguyện chung; từ các vị linh mục giàu kinh nghiệm với những lời khuyên dựa trên Kinh Thánh; hoặc từ những người anh chị em đã đi trước trên con đường đức tin, như những nhà truyền giáo trẻ hay các tình nguyện viên quốc tế. Họ có thể chia sẻ những câu chuyện thực tế về cách vượt qua khủng hoảng, những lời khuyên thiết thực về cân bằng cuộc sống, và những lời cầu nguyện hỗ trợ bạn trong lúc khó khăn. Và trên hết, hãy tin rằng Thiên Chúa đang ở bên bạn, dẫn dắt bạn qua mọi gian nan, qua những đêm tối của linh hồn khi đức tin lung lay, qua những thử thách của cuộc sống như bệnh tật hay mất mát. Cuộc đời bạn không phải là một cuộc phiêu lưu ngẫu nhiên, không phải là một chuỗi sự kiện vô nghĩa; nó là một phần của kế hoạch vĩ đại mà Thiên Chúa đã vẽ nên từ thuở ban đầu, một kế hoạch đầy yêu thương và hy vọng, như lời ngôn sứ Isaia: “Ta đã gọi ngươi từ khi ngươi còn trong lòng mẹ” (Is 49,1).
Hãy để Người cầm lái con thuyền cuộc đời bạn, và bạn sẽ đến được bến bờ bình an, nơi không còn sóng gió, không còn lo âu, mà chỉ có niềm vui vĩnh cửu trong vòng tay của Chúa, trong Nước Trời với những người thánh. Nhưng để đạt được điều đó, bạn cần phải hành động ngay hôm nay: bắt đầu bằng việc cầu nguyện hàng ngày, bằng việc suy nghĩ về những quyết định của mình dưới ánh sáng đức tin qua việc đọc sách thiêng liêng như “Noi Gương Chúa Kitô” của Thánh Thomas Kempis, và bằng việc sống theo gương Chúa Giêsu trong mọi việc – yêu thương tha nhân, tha thứ kẻ thù, và phục vụ người yếu thế. Hãy nhớ rằng, cuộc đời này ngắn ngủi, như “hơi thở thoảng qua” (Tv 144,4), nhưng nếu sống theo ý Chúa, nó sẽ trở nên bất diệt trong đời sống vĩnh cửu. Hãy để Chúa định hướng cuộc đời bạn, và bạn sẽ tìm thấy câu trả lời thực sự cho câu hỏi “Tôi sẽ làm gì với cuộc đời mình?” – đó là sống để yêu thương, phục vụ, và tôn vinh Thiên Chúa trong mọi hoàn cảnh.
Hơn nữa, trong bối cảnh thế giới ngày nay, với những thay đổi nhanh chóng về công nghệ, xã hội, và môi trường, câu hỏi về ý nghĩa cuộc đời càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Bạn có thể bị cuốn vào vòng xoáy của mạng xã hội, nơi mọi người dường như đang sống cuộc đời hoàn hảo với những bức ảnh chỉnh sửa, những câu chuyện thành công khoe khoang, khiến bạn tự so sánh và hoang mang về giá trị bản thân, dẫn đến trầm cảm hay lo âu. Hoặc bạn có thể đối mặt với những vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu với những đợt hạn hán hay lũ lụt ngày càng nghiêm trọng, bất bình đẳng xã hội với khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn, hay đại dịch khiến cuộc sống đảo lộn, khiến bạn tự hỏi vai trò của mình là gì trong thế giới hỗn loạn này. Trong những lúc ấy, hãy quay về với đức tin: Chúa đã đặt bạn vào thời đại này với một lý do, để bạn trở thành ánh sáng cho thế giới (Mt 5,14), để bạn sử dụng tài năng của mình – dù là kỹ năng công nghệ hay khả năng tổ chức – để góp phần xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Có lẽ qua việc bảo vệ môi trường bằng cách tham gia các chiến dịch trồng cây hay giảm nhựa dùng một lần, giúp đỡ người nghèo qua các chương trình từ thiện địa phương, hoặc lan tỏa Tin Mừng qua công việc hàng ngày như viết blog về đức tin hay chia sẻ Lời Chúa trên mạng xã hội. Như thông điệp Laudato Si’ của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, chúng ta được kêu gọi chăm sóc ngôi nhà chung, coi đó là phần của sứ mệnh Kitô hữu.
Cuối cùng, hãy nhớ rằng hành trình cuộc đời không phải là một đường thẳng mượt mà; nó có những khúc quanh co, những ngã rẽ bất ngờ, những thung lũng sâu và những đỉnh núi cao. Nhưng với Chúa đồng hành, mọi thứ đều có ý nghĩa, đều là phần của bức tranh lớn. Hãy cầu nguyện hàng ngày: “Lạy Chúa, xin chỉ cho con con đường của Chúa, xin dẫn dắt con theo ý Chúa, như lời Thánh Vịnh 25,4: ‘Lạy Chúa, xin dạy con đường lối của Ngài’.” Và bạn sẽ thấy, cuộc đời mình không còn là một câu hỏi mơ hồ đầy lo lắng, mà là một hành trình đầy ân sủng, hy vọng, và mục đích thiêng liêng, dẫn đến sự viên mãn vĩnh cửu.
Lm. Anmai, CSsR
