15 bài giảng TẾT NGUYÊN ĐÁN – NĂM BÍNH NGỌ MỒNG BA : THÁNH HOÁ CÔNG ĂN VIỆC LÀM – Lm. Anmai, CSsR

TẾT NGUYÊN ĐÁN – NĂM BÍNH NGỌ

Mồng Ba : Thánh hoá Công Ăn Việc Làm

Ca nhập lễ

Bốn mùa Chúa đổ hồng ân,

Ngài gieo mầu mỡ ngập tràn lối đi.

Bài đọc 1

Thiên Chúa đem con người đặt vào vườn Ê-đen để con người canh tác và coi sóc đất đai.

Bài trích sách Sáng thế.

^4b Ngày Đức Chúa là Thiên Chúa làm ra đất và trời, ⁵ chưa có bụi cây ngoài đồng nào trên mặt đất, chưa có đám cỏ ngoài đồng nào mọc lên, vì Đức Chúa là Thiên Chúa chưa cho mưa xuống đất và không có người để cày cấy đất đai. ⁶ Nhưng có một dòng nước từ đất trào lên và tưới khắp mặt đất. ⁷ Đức Chúa là Thiên Chúa lấy bụi từ đất nặn ra con người, thổi sinh khí vào lỗ mũi, và con người trở nên một sinh vật. ⁸ Rồi Đức Chúa là Thiên Chúa trồng một vườn cây ở Ê-đen, về phía đông, và đặt vào đó con người do chính mình nặn ra.

⁹ Đức Chúa là Thiên Chúa khiến mọc lên từ đất đai đủ mọi thứ cây trông thì đẹp, ăn thì ngon, với cây trường sinh ở giữa vườn, và cây cho biết điều thiện điều ác. ¹⁵ Đức Chúa là Thiên Chúa đem con người đặt vào vườn Ê-đen, để cày cấy và canh giữ đất đai.

Đáp ca

Đ.Lạy Chúa là Thiên Chúa con thờ,
Chúa muôn trùng cao cả !

^1bLạy Chúa là Thiên Chúa con thờ,^1cChúa muôn trùng cao cả !^14aNgài khiến mọc cỏ xanh nuôi sống đàn gia súc,
làm tốt tươi thảo mộc cho người thế hưởng dùng.

Đ.Lạy Chúa là Thiên Chúa con thờ,
Chúa muôn trùng cao cả !

^14bTừ ruộng đất, họ kiếm ra cơm bánh,¹⁵chế rượu ngon cho phấn khởi lòng người,
xức dầu thơm cho gương mặt sáng tươi,
nhờ cơm bánh mà no lòng chắc dạ.

Đ.Lạy Chúa là Thiên Chúa con thờ,
Chúa muôn trùng cao cả !

²⁰Đêm trở lại khi Chúa buông màn tối,
chốn rừng sâu, muôn thú tung hoành.²¹Tiếng sư tử gầm lên vang dội,
chúng săn mồi, gào xin Chúa cho ăn.

Đ.Lạy Chúa là Thiên Chúa con thờ,
Chúa muôn trùng cao cả !

²²Ánh dương lên, chúng bảo nhau về,
tìm hang hốc, chui vào nằm nghỉ.²³Đến lượt con người ra đi làm lụng,
những mải mê tới lúc chiều tà.

Đ.Lạy Chúa là Thiên Chúa con thờ,
Chúa muôn trùng cao cả !

²⁴Công trình Ngài, lạy Chúa,
quả thiên hình vạn trạng !
Chúa hoàn thành tất cả thật khôn ngoan,
những loài Chúa dựng nên lan tràn mặt đất.

Đ.Lạy Chúa là Thiên Chúa con thờ,
Chúa muôn trùng cao cả !

Bài đọc 2

Những gì cần thiết cho tôi và cho những người sống với tôi, chính đôi tay này tự cung cấp lấy.

Bài trích sách Công vụ Tông Đồ.

³² Khi ấy, ông Phao-lô ngỏ lời cùng các kỳ mục trong cộng đoàn Ê-phê-xô rằng : “Giờ đây, tôi xin phó thác anh em cho Thiên Chúa và cho lời ân sủng của Người, là lời có sức xây dựng và ban cho anh em được hưởng phần gia tài cùng với tất cả những người đã được thánh hiến.

³³ “Vàng bạc hay quần áo của bất cứ ai, tôi đã chẳng ham. ³⁴ Chính anh em biết rõ : những gì cần thiết cho tôi và cho những người sống với tôi, đôi tay này đã tự cung cấp. ³⁵ Tôi luôn tỏ cho anh em thấy rằng phải giúp đỡ những người đau yếu bằng cách làm lụng vất vả như thế, và phải nhớ lại lời Chúa Giê-su đã dạy : cho thì có phúc hơn là nhận.”

Tung hô Tin Mừng

Ha-lê-lui-a. Ha-lê-lui-a. Chúa nói : Hãy ở lại trong Thầy như Thầy ở lại trong anh em. Ai ở lại trong Thầy, thì sinh nhiều hoa trái. Ha-lê-lui-a.

Tin Mừng

Ông đã giao cho tôi năm yến, tôi đã gây lời được năm yến khác đây.

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

¹⁴ Khi ấy, Đức Giê-su kể cho các môn đệ nghe dụ ngôn này : “Người kia sắp đi xa, gọi đầy tớ đến mà giao phó của cải mình cho họ. ¹⁵ Ông đưa cho người này năm yến, người kia hai yến, người khác nữa một yến, tuỳ khả năng riêng mỗi người. Rồi ông ra đi. Lập tức, ¹⁶ người đã lãnh năm yến lấy số tiền ấy đi làm ăn, và gây lời được năm yến khác. ¹⁷ Cũng vậy, người đã lãnh hai yến gây lời được hai yến khác. ¹⁸ Còn người đã lãnh một yến thì đi đào lỗ chôn giấu số bạc của chủ. ¹⁹ Sau một thời gian lâu dài, ông chủ các đầy tớ ấy đến và yêu cầu họ thanh toán sổ sách. ²⁰ Người đã lãnh năm yến tiến lại gần, đưa năm yến khác, và nói : ‘Thưa ông chủ, ông đã giao cho tôi năm yến, tôi đã gây lời được năm yến khác đây.’ ²¹ Ông chủ nói với người ấy : ‘Khá lắm ! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành ! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh !’ ²² Người đã lãnh hai yến cũng tiến lại gần và nói : ‘Thưa ông chủ, ông đã giao cho tôi hai yến, tôi đã gây lời được hai yến khác đây.’ ²³ Ông chủ nói với người ấy : ‘Khá lắm ! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành ! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh !’ ²⁴ Rồi người đã lãnh một yến cũng tiến lại gần và nói : ‘Thưa ông chủ, tôi biết ông là người hà khắc, gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi. ²⁵ Vì thế, tôi đâm sợ, mới đem chôn giấu yến bạc của ông dưới đất. Của ông vẫn còn nguyên đây này !’ ²⁶ Ông chủ đáp : ‘Anh thật là tôi tớ xấu xa và biếng nhác ! Anh đã biết tôi gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi, ²⁷ thì đáng lý anh phải gởi số bạc của tôi vào ngân hàng, để khi tôi đến, tôi thu được cả vốn lẫn lời chứ ! ²⁸ Vậy các ngươi hãy lấy yến bạc khỏi tay nó mà đưa cho người đã có mười yến. ²⁹ Vì phàm ai đã có, thì được cho thêm và sẽ có dư thừa ; còn ai không có, thì ngay cái đang có, cũng sẽ bị lấy đi. ³⁰ Còn tên đầy tớ vô dụng kia, hãy quăng nó ra chỗ tối tăm bên ngoài : ở đó, người ta sẽ phải khóc lóc nghiến răng’.”

Ca hiệp lễ

Chúa là mục tử chăn dắt tôi,

tôi chẳng thiếu thốn gì.

THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM – Ý NGHĨA CỦA SỰ SINH LỜI TRONG CƠN GIAO THỪA CUỘC ĐỜI

Giữa bầu khí rộn ràng của những ngày đầu xuân Bính Ngọ, khi tiếng pháo giao thừa vừa dứt và dư vị của chén rượu nồng vẫn còn đọng lại trên môi, Giáo hội mời gọi chúng ta dừng chân một chút ở Mồng Ba Tết để dâng lên Chúa công ăn việc làm. Chúng ta không chỉ xin Chúa “cho con làm ăn phát tài” theo kiểu thực dụng trần thế, mà sâu xa hơn, chúng ta nhìn lại những “yến bạc” cuộc đời mà Ngài đã ký thác. Đứng trước Tin Mừng theo thánh Mát-thêu về dụ ngôn những yến bạc, chúng ta chợt nhận ra rằng: Sự sống này là một cuộc đầu tư vĩ đại của Thiên Chúa, và mỗi chúng ta là những đối tác được Ngài tin tưởng trao phó cả gia nghiệp của Ngài.

Năm Bính Ngọ, hình ảnh con ngựa gợi cho ta về sự dấn thân, về những bước chân dặm trường và sự bền bỉ. Công ăn việc làm của người Kitô hữu cũng thế, không đơn thuần là việc đổ mồ hôi để đổi lấy cơm bánh, mà là một hành trình “chạy” trên đường đời để làm cho vinh quang Thiên Chúa được rạng rỡ. Thiên Chúa không phải là một ông chủ hà khắc ngồi đếm tiền lời, nhưng Ngài là một Người Cha đi xa, trao lại cho con cái chìa khóa của kho tàng ân sủng. Năm yến, hai yến hay một yến, con số không quan trọng bằng cái “lập tức” của người đầy tớ. Cái “lập tức” ấy chính là thái độ sống của người ý thức được rằng thời gian là quà tặng và tài năng là trách nhiệm.

Chúng ta thường hay so bì tại sao người này thành công, người kia thất bại, tại sao nhà kia giàu sang, nhà mình lận đận. Nhưng Tin Mừng hôm nay khẳng định: “Tùy khả năng riêng mỗi người”. Thiên Chúa không bao giờ đặt lên vai chúng ta một gánh nặng quá sức, cũng không trao một số vốn vượt quá tầm tay. Ngài biết rõ chúng ta là ai, Ngài biết rõ từng sợi tóc trên đầu chúng ta. Vấn đề không nằm ở chỗ chúng ta có bao nhiêu, mà là chúng ta đã “làm gì” với những gì mình đang có. Trong ngày đầu năm này, hãy tự hỏi: “Yến bạc” đức tin, “yến bạc” tình yêu, “yến bạc” nghề nghiệp của tôi có đang được đem đi “làm ăn” để sinh lợi cho nước trời, hay đang bị chôn vùi dưới lớp đất của sự lười biếng và sợ hãi?

Cái bi kịch của người lãnh một yến không phải vì anh ta nghèo, mà vì anh ta có một cái nhìn lệch lạc về chủ mình. “Tôi biết ông là người hà khắc… nên tôi đâm sợ”. Sự sợ hãi là kẻ thù của sáng tạo, và là nấm mồ của mọi tài năng. Khi chúng ta làm việc chỉ vì sợ hãi — sợ nghèo, sợ bị đánh giá, sợ chết — thì công việc đó chỉ là một sự khổ sai. Nhưng khi chúng ta làm việc vì tình yêu, vì ý thức mình đang cộng tác với Đấng Sáng Tạo, thì mỗi nhát cuốc, mỗi dòng code, mỗi món hàng bán đi đều trở thành một lời kinh nguyện. Người đầy tớ xấu xa đã chọn cách “an toàn” là chôn giấu bạc. Anh ta không làm mất vốn, nhưng anh ta làm mất đi “thời gian” và “cơ hội” — những thứ quý giá hơn vàng bạc bội phần.

Đừng để năm Bính Ngọ trôi qua trong sự “an toàn giả tạo” của việc chôn giấu cuộc đời. Đôi khi chúng ta chôn giấu tài năng vì tự ti, chúng ta chôn giấu lòng tốt vì sợ bị lợi dụng, chúng ta chôn giấu đức tin vì ngại ngùng giữa dòng đời ngược xuôi. Nhưng Chúa nói: “Anh thật là tôi tớ xấu xa và biếng nhác”. Sự biếng nhác ở đây không chỉ là lười tay chân, mà là sự lười biếng của trái tim, một trái tim không dám mạo hiểm vì tình yêu. Công ăn việc làm trong năm mới này cần một luồng sinh khí mới, một tinh thần mạo hiểm thánh thiện, dám dấn thân vào những vùng ngoại biên của sự phục vụ để tìm thấy niềm vui của ông chủ.

“Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh”. Đây là phần thưởng cao quý nhất, không phải là tiền bạc thêm lên, mà là sự hiệp thông với Thiên Chúa. Khi chúng ta làm việc chân chính, khi chúng ta đổ mồ hôi trên luống cày hay trăn trở bên bàn làm việc, chúng ta đang dọn đường cho Nước Trời. Công việc không phải là một hình phạt sau biến cố sa ngã, mà là một phương thế để con người hoàn thiện chính mình. Thánh hóa công ăn việc làm là đem Tin Mừng vào xưởng thợ, đem sự công chính vào thương trường, và đem lòng thương xót vào mọi mối tương quan làm ăn.

Nhìn vào thế giới hôm nay, người ta chạy đua với năng suất và lợi nhuận mà quên mất phẩm giá con người. Bài Tin Mừng nhắc nhở chúng ta rằng: “Phàm ai đã có, thì được cho thêm… còn ai không có, thì ngay cái đang có cũng bị lấy đi”. Đây là một nghịch lý của ân sủng. Ai có lòng mến, người đó sẽ thấy cơ hội ở khắp nơi. Ai thiếu tình yêu, người đó sẽ thấy đâu đâu cũng là gánh nặng. Người đầy tớ trung thành không nhìn vào số lượng bạc, họ nhìn vào ánh mắt tin tưởng của ông chủ. Niềm vui của công việc không nằm ở cuối tháng lương, mà nằm ở ý thức rằng: “Tôi đang làm điều này cho Chúa”.

Năm Bính Ngọ, hãy để đôi chân chúng ta nhanh nhẹn như ngựa chiến, nhưng trái tim lại dịu dàng như người đầy tớ trung phong. Đừng để những lo toan cơm áo gạo tiền làm lu mờ đi cùng đích của đời người. Chúng ta làm việc để sống, nhưng chúng ta sống không chỉ để làm việc. Chúng ta sống để sinh lời tình yêu. Một lời hỏi thăm, một sự giúp đỡ đồng nghiệp, một sự trung thực trong kinh doanh chính là những cách “gửi bạc vào ngân hàng” thiên quốc hiệu quả nhất. Thiên Chúa không đòi hỏi chúng ta phải làm những việc phi thường, Ngài chỉ cần chúng ta trung thành trong những việc nhỏ bé nhất.

Lạy Chúa, ngày Mồng Ba Tết này, chúng con dâng lên Chúa đôi bàn tay chai sần, những khối óc mệt nhoài và cả những dự định còn dang dở. Xin thánh hóa mồ hôi và nước mắt của chúng con. Xin cho chúng con hiểu rằng, mỗi công việc chúng con làm, nếu được thực hiện với tình yêu, đều có giá trị cứu độ. Xin cho năm Bính Ngọ này, mỗi Kitô hữu chúng con đều trở thành những “người làm ăn” năng động cho Nước Trời, để đến ngày sau hết, chúng con cũng được nghe lời ngọt ngào: “Khá lắm! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành!”. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

LỄ MỒNG BA TẾT BÍNH NGỌ: THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM – ƠN GỌI LÀM SINH LỢI NHỮNG NÉN BẠC CUỘC ĐỜI

Thưa anh chị em, giữa bầu khí linh thiêng của những ngày đầu xuân Bính Ngọ, khi mùi hương trầm còn phảng phất và hơi ấm của sự sum vầy vẫn còn đong đầy trong mỗi gia đình, hôm nay, Giáo hội mời gọi chúng ta dừng chân lại trước ngưỡng cửa của một năm mới để xin Chúa thánh hóa công ăn việc làm. Nếu ngày Mồng Một chúng ta cầu nguyện cho sự bình an, ngày Mồng Hai nhớ về tổ tiên nguồn cội, thì ngày Mồng Thầy này, chúng ta nhìn thẳng vào bàn tay, khối óc và thực tại cơm áo gạo tiền của mình. Chúng ta không chỉ xin Chúa cho “mưa thuận gió hòa” hay “làm ăn phát đạt” theo nghĩa trần thế hẹp hòi, nhưng chúng ta xin Người dạy ta cách sống sao cho đúng phẩm giá của một thụ tạo được cộng tác vào công trình sáng tạo của Thiên Chúa thông qua lao động.

Tin Mừng Thánh Mát-thêu hôm nay đưa chúng ta vào một viễn cảnh vừa thực tế vừa đầy thách đố về những nén bạc. Hình ảnh ông chủ đi xa và giao phó của cải cho đầy tớ chính là hình ảnh của Thiên Chúa tin tưởng trao ban sự sống, tài năng, thời gian và cả thế giới này cho con người. Anh chị em hãy nhìn kỹ vào con số: năm yến, hai yến, một yến. Chúa không cào bằng mọi thứ, vì Người biết rõ khả năng của mỗi người. Nhưng điểm mấu chốt không nằm ở số lượng “nhiều hay ít”, mà nằm ở thái độ “trung thành hay biếng nhác”. Trong năm Bính Ngọ này, chúng ta được mời gọi nhìn lại những nén bạc mà Chúa đã đặt vào tay mình. Phải chăng chúng ta đang miệt mài làm cho nó sinh sôi, hay chúng ta đang vì sợ hãi, vì lười biếng mà đào lỗ chôn vùi tất cả những tiềm năng thiên bẩm dưới lớp đất của sự ích kỷ?

Lao động không bao giờ là một hình phạt, dù sau biến cố sa ngã, nó có thêm phần vất vả nhọc nhằn. Đối với người Kitô hữu, làm việc là cách chúng ta họa lại hình ảnh của Thiên Chúa Sáng Tạo. Khi anh chị em cầm chiếc cày, khi anh chị em ngồi trước máy tính, khi bà mẹ tần tảo nơi góc bếp hay người thương gia tính toán trên thương trường, nếu tất cả được làm vì danh Chúa và vì hạnh phúc của tha nhân, thì đó chính là kinh nguyện. Lao động thánh hóa con người, và con người thánh hóa lao động. Chúng ta không làm việc như những cỗ máy vô hồn chỉ để tích trữ của cải, nhưng làm việc để làm chứng rằng: thế giới này vẫn đang được tiếp tục hoàn thiện dưới bàn tay chăm sóc của chúng ta, những quản gia trung tín của Thiên Chúa.

Hãy suy ngẫm về tên đầy tớ thứ ba – kẻ đã đem chôn nén bạc. Anh ta không phải là kẻ trộm cướp, anh ta cũng không phá tán tài sản. Tội của anh ta là “tội không làm gì cả”. Anh ta nhìn ông chủ như một người hà khắc, gặt chỗ không gieo. Anh ta sống trong nỗi sợ hãi tê liệt. Thưa anh chị em, nhiều khi trong đời sống đức tin và đời sống kinh tế, chúng ta cũng rơi vào tình trạng đó. Chúng ta sợ rủi ro nên không dám dấn thân, sợ hy sinh nên không dám phục vụ, sợ thua thiệt nên chỉ giữ khư khư lấy những gì mình có. Một đức tin “chôn giấu” là một đức tin chết. Một công việc chỉ nhằm mục đích hưởng thụ cá nhân là một công việc cằn cỗi. Chúa không cần chúng ta trả lại một “yến bạc nguyên vẹn” phủ đầy bụi đất của sự an phận, Ngài cần những yến bạc rướm máu và mồ hôi của sự nỗ lực vượt khó.

Trong bối cảnh năm Bính Ngọ, hình tượng con ngựa gợi lên sự nhanh nhẹn, bền bỉ và tiến về phía trước. Thiên Chúa muốn chúng ta có một tinh thần dấn thân như thế trong công việc. Đừng để sự lười biếng tâm linh và sự uể oải trong công việc làm chúng ta trở thành những “đầy tớ vô dụng”. Mỗi sáng thức dậy, khi bắt đầu một ngày làm việc, hãy tự hỏi: “Tôi làm điều này cho ai?”. Nếu chỉ làm cho chính mình, chúng ta sẽ sớm mệt mỏi. Nhưng nếu làm vì tình yêu – yêu Chúa và yêu gia đình – thì áp lực sẽ hóa thành động lực, và vất vả sẽ trở thành lễ vật dâng tiến. Hãy nhớ rằng, Thiên Chúa không phán xét chúng ta dựa trên chức vụ cao hay thấp, lương nhiều hay ít, nhưng Ngài nhìn vào sự “trung thành trong việc nhỏ”.

Thánh hóa công ăn việc làm còn là mang công lý và tình thương vào trong cấu trúc của xã hội. Làm ăn lương thiện, buôn bán thật thà, trả lương công bằng cho người lao động, không gian lận để trục lợi… đó chính là cách chúng ta “làm lời” nén bạc đức tin giữa lòng đời. Một thế giới mà ai cũng chỉ lo chôn giấu nén bạc của mình hoặc tìm cách cướp nén bạc của người khác sẽ là một thế giới tăm tối. Ngược lại, khi mỗi người biết dùng tài năng để phục vụ lợi ích chung, chúng ta đang kiến tạo Nước Trời ngay tại mặt đất này. Đừng quên lời cảnh báo đanh thép: “Ai có thì sẽ được cho thêm, còn ai không có, ngay cả cái đang có cũng bị lấy đi”. Đây là quy luật của sự tăng trưởng: hễ dừng lại là lùi bước, hễ không sinh lợi là thối chí.

Lạy Chúa là Chủ tể mùa xuân và là nguồn mạch mọi phúc lành, xin chúc phúc cho đôi bàn tay của chúng con. Xin cho những công trình chúng con xây dựng được vững bền, những hạt giống chúng con gieo trồng được nảy mầm xanh tốt, và những toan tính của chúng con luôn hòa nhịp với thánh ý Ngài. Trong năm Bính Ngọ này, xin cho mỗi người chúng con biết nhiệt thành như người tôi tớ lãnh năm yến, để đến ngày cuối cùng của cuộc đời, chúng con cũng được nghe lời êm ái của Ngài: “Khá lắm, hỡi đầy tớ tài giỏi và trung thành, hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ ngươi”.

Nguyện chúc anh chị em một năm mới lao động hăng say, tâm hồn thanh thản và đôi tay đầy ắp những hoa trái của tình yêu và ân sủng. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM: KHI LAO ĐỘNG LÀ BÀI CA CỦA LÒNG TRUNG TÍN

Giữa bầu khí rộn ràng của những ngày đầu xuân Bính Ngọ, khi hương trầm còn phảng phất và những cánh mai vàng đang khoe sắc thắm, Giáo hội mời gọi chúng ta dừng chân lại trong ngày Mồng Ba Tết để dâng lên Thiên Chúa công ăn việc làm, những dự tính và cả những nhọc nhằn của thân phận con người. Chúng ta bước vào năm Bính Ngọ – năm của hình tượng con ngựa, biểu tượng của sự dấn thân, của dặm trường hành trình và sức mạnh bền bỉ. Hình ảnh ấy càng trở nên ý nghĩa khi chúng ta chiêm ngắm dụ ngôn “Những nén bạc” mà Thánh Mát-thêu vừa loan báo. Đây không đơn thuần là một bài học về kinh tế hay quản trị tài sản, mà là một linh đạo về lao động, một lời mời gọi bước vào niềm vui của Thiên Chúa thông qua sự cộng tác miệt mài của mỗi người trong công trình sáng tạo của Người.

Nhìn vào dòng đời xuôi ngược, chúng ta thường hỏi nhau: Lao động là gì? Là gánh nặng của hình phạt sau cơn sa ngã, hay là ân sủng để con người thăng hoa? Tin Mừng hôm nay khẳng định một chân lý cốt lõi: Thiên Chúa là “Ông Chủ” quảng đại, Người không để đôi tay chúng ta trống rỗng khi gửi chúng ta vào trần thế. Người trao cho mỗi người những “nén bạc” – đó là sự sống, là tài năng, là sức khỏe, là thời gian và cả những cơ hội. Những nén bạc ấy không phải là sở hữu vĩnh viễn của chúng ta, mà là “vốn liếng” được ký thác. Lao động, vì thế, không chỉ là cách để kiếm cơm bánh nuôi thân, mà là một hành vi thờ phượng, một cách để chúng ta trả lời cho lòng tin tưởng mà Chúa đã đặt để nơi mình. Khi chúng ta đổ mồ hôi trên đồng ruộng, khi chúng ta miệt mài bên trang giáo án, hay khi chúng ta tần tảo nơi góc chợ, chúng ta đang tiếp nối đôi bàn tay của Đấng Sáng Tạo để làm cho mặt đất này thêm xinh đẹp và giàu sức sống hơn.

Năm Bính Ngọ gợi nhắc chúng ta về sự lên đường. Ông chủ trong Tin Mừng cũng “sắp đi xa” và giao phó của cải. Khoảng thời gian ông chủ đi xa chính là cuộc đời của mỗi người chúng ta trên dương thế. Đó là một khoảng trống đầy tự do nhưng cũng đầy trách nhiệm. Chúa không giám sát chúng ta như một kẻ đốc công hà khắc, Người trao quyền và tin tưởng hoàn toàn vào khả năng của từng người: người năm yến, người hai yến, người một yến – “tùy khả năng riêng mỗi người”. Sự công bằng của Thiên Chúa không nằm ở việc cào bằng số lượng, mà ở việc thấu hiểu năng định của từng tâm hồn. Điều quan trọng không phải là chúng ta có bao nhiêu, mà là chúng ta đã làm gì với những gì mình đang có. Trong ngày đầu xuân này, chúng ta cần can đảm nhìn lại những nén bạc cuộc đời mình. Có thể nén bạc của bạn là một gia đình êm ấm, là một tay nghề vững vàng, hay chỉ đơn giản là một tấm lòng bao dung. Tất cả đều là vốn liếng để sinh lời cho Nước Trời.

Hãy nhìn vào thái độ của những người đầy tớ trung thành. “Lập tức”, người lãnh năm yến đi làm ăn ngay. Sự “lập tức” ấy chính là thái độ dấn thân không trì hoãn của người môn đệ. Họ không đợi đến khi điều kiện hoàn hảo mới bắt đầu, họ không chờ đến khi nắng đẹp mới ra đồng. Họ làm việc vì lòng yêu mến chủ. Lao động của người Kitô hữu phải mang dấu ấn của tình yêu. Nếu không có tình yêu, lao động chỉ còn là sự khổ sai. Nếu không có lý tưởng, công việc chỉ là một vòng lặp tẻ nhạt để duy trì sự tồn tại vật chất. Nhưng khi chúng ta làm việc vì vinh danh Chúa và vì hạnh phúc của tha nhân, mỗi nhát cuốc, mỗi dòng code, mỗi quyết định kinh doanh đều trở thành một lời cầu nguyện sống động. Đó là cách chúng ta thánh hóa công việc: đem Tin Mừng vào trong xưởng máy, đem sự công chính vào trong giao dịch, và đem lòng thương xót vào trong những mối quan hệ đồng nghiệp.

Tuy nhiên, Tin Mừng cũng đặt chúng ta trước một hình ảnh đau lòng: người đầy tớ lãnh một yến đã đem chôn giấu số bạc dưới đất. Tại sao anh ta lại làm thế? Câu trả lời nằm ở nỗi sợ: “Thưa ông chủ, tôi biết ông là người hà khắc… tôi đâm sợ”. Đây là bi kịch của rất nhiều người trong chúng ta. Chúng ta sợ thất bại, sợ bị tổn thương, sợ phải chịu trách nhiệm, nên chúng ta chọn lối sống an toàn, co cụm. Chôn giấu nén bạc chính là chôn giấu cuộc đời mình trong sự ích kỷ và lười biếng. Anh ta không làm gì xấu theo nghĩa vi phạm pháp luật, anh ta không đánh cắp, không phá hoại, anh ta chỉ… không làm gì cả. Và đó chính là tội. Trong ngày Mồng Ba Tết, chúng ta cần xin lỗi Chúa vì những lần chúng ta đã “đào lỗ chôn giấu” những ân huệ Chúa ban. Chúng ta chôn giấu nụ cười vì sự đố kỵ, chôn giấu tài năng vì sự tự ti, và chôn giấu lòng nhiệt thành vì sự thờ ơ nguội lạnh.

Lời trách mắng của ông chủ thật nặng nề: “Anh thật là tôi tớ xấu xa và biếng nhác!”. Sự xấu xa ở đây gắn liền với sự biếng nhác. Biếng nhác không chỉ là lười làm việc tay chân, mà là sự lười biếng trong tâm hồn – một sự tê liệt về ý chí không muốn làm triển nở những điều tốt đẹp. Thế giới chúng ta đang sống thường đề cao sự hưởng thụ, nhưng niềm vui đích thực chỉ đến sau những nỗ lực lao động chân chính. “Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh” – phần thưởng dành cho người trung thành không phải là được nghỉ ngơi vô hạn, mà là được giao phó nhiều hơn và được hiệp thông sâu sắc hơn vào niềm vui sáng tạo của Thiên Chúa. Lao động không kết thúc ở thành quả vật chất, mà kết thúc ở sự biến đổi của chính con người lao động. Chúng ta trở nên giống Chúa hơn khi chúng ta làm việc với tất cả trái tim mình.

Năm Bính Ngọ, năm của con ngựa, nhắc nhớ chúng ta rằng cuộc đời là một đường đua, nhưng không phải đua để loại trừ nhau, mà là đua để vượt lên chính mình. Thánh hóa công ăn việc làm nghĩa là chúng ta đặt Chúa vào vị trí trung tâm của mọi nỗ lực. Khi chúng ta thành công, chúng ta tạ ơn Chúa vì Người đã ban sức mạnh. Khi chúng ta gặp thất bại, kinh doanh thua lỗ, hay gặp cảnh thất nghiệp gian truân, chúng ta vẫn tin tưởng rằng giá trị của chúng ta không nằm ở thu nhập hàng tháng, mà nằm ở phẩm giá của một người con Chúa đang nỗ lực vươn lên. Chúa không nhìn vào bảng tổng kết tài chính, Người nhìn vào những vết chai sần trên đôi tay và những giọt mồ hôi của sự chân thật. Đôi khi, nén bạc “lời” nhất mà chúng ta dâng cho Chúa lại chính là sự kiên trì trong nghịch cảnh.

Trong xã hội hiện đại, công việc thường bị biến thành một thứ ngẫu tượng. Người ta sẵn sàng hy sinh gia đình, lương tâm và đức tin để chạy theo những con số. Đó là một sự “lao nô” chứ không phải lao động. Ngày Mồng Ba Tết nhắc nhở chúng ta về sự quân bình. Chúng ta làm việc để sống, chứ không phải sống để làm việc. Thánh hóa lao động còn là biết dành thời gian để nghỉ ngơi bên Chúa và bên người thân. Một người thợ biết dừng tay để cầu nguyện, một doanh nhân biết bớt chút lợi nhuận để giúp đỡ người nghèo, đó là những người đang làm cho nén bạc của mình sinh lời theo cấp số nhân của tình thương. Công việc chỉ thực sự có giá trị khi nó phục vụ con người và làm cho tình huynh đệ được triển nở.

Lạy Chúa, Chúa đã làm việc trong suốt sáu ngày sáng tạo và Chúa Giê-su đã dành phần lớn cuộc đời mình nơi xưởng mộc Na-da-rét. Chúa hiểu rõ giá trị của lao động và nỗi vất vả của kiếp người. Xin thánh hóa đôi bàn tay và khối óc của chúng con trong năm mới Bính Ngọ này. Xin cho chúng con hiểu rằng, mỗi công việc dù nhỏ bé đến đâu, nếu được làm với tình yêu lớn lao, đều có giá trị cứu độ. Xin cứu chúng con khỏi sự lười biếng, khỏi sự gian dối trong làm ăn và khỏi sự nản chí khi gặp thử thách. Xin cho chúng con biết trân trọng những nén bạc Chúa ban, để cuối cuộc đời, chúng con cũng được nghe lời mời gọi êm ái: “Khá lắm! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành! Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!”.

Ước mong sao, mỗi ngày trong năm mới này, khi tiếng chuông đồng hồ báo thức vang lên, chúng con không thức dậy với tiếng thở dài của sự cưỡng bách, nhưng với nụ cười của người được cộng tác với Chúa. Xin cho đôi chân chúng con mạnh mẽ như những chú ngựa bền bỉ trên đường trường, để mỗi bước đi trong công việc là một bước tiến gần hơn về phía vương quốc của sự thật và tình yêu. Và khi nắng chiều buông xuống của ngày cuối đời, chúng con có thể thanh thản dâng lên Chúa những nén bạc đã sinh lời bằng cả máu, mồ hôi và nước mắt của lòng trung tín. Chúc cho mỗi anh chị em một năm mới tràn đầy ơn Chúa, công việc hanh thông, và luôn tìm thấy niềm vui trong mỗi việc mình làm. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

TẾT NGUYÊN ĐÁN – NĂM BÍNH NGỌ MỒNG BA TẾT: THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM

Hôm nay, mồng Ba Tết, chúng ta quây quần trong nhà Chúa, lòng vẫn còn vương vấn không khí sum vầy gia đình, tiếng pháo giao thừa đã xa, nhưng niềm vui Tết vẫn còn nguyên vẹn. Theo truyền thống dân tộc, mồng Một tết cha, mồng Hai tết mẹ, mồng Ba tết thầy. Ngày nay, Giáo Hội dành ngày mồng Ba để thánh hóa công ăn việc làm, để chúng ta nhìn lại bổn phận lao động của mình trong ánh sáng Lời Chúa. Chúng ta vừa nghe Tin Mừng theo thánh Mát-thêu, dụ ngôn những yến bạc – một dụ ngôn sâu sắc, thấm thía, khiến lòng người phải rung động và suy nghĩ.

Dụ ngôn kể về một ông chủ sắp đi xa, ông gọi các đầy tớ đến, giao phó của cải cho họ. Ông đưa cho người này năm yến, người kia hai yến, người khác một yến, tùy theo khả năng riêng mỗi người. Rồi ông ra đi. Những đầy tớ ấy không phải là chủ nhân thực sự, họ chỉ là người quản lý, người giữ gìn và làm sinh lời những gì thuộc về ông chủ. Đó chính là hình ảnh của chúng ta trước mặt Thiên Chúa. Ngài là Ông Chủ vĩ đại, Đấng Tạo Hóa, Đấng ban phát mọi sự tốt lành. Mọi tài năng, sức khỏe, thời gian, cơ hội, gia đình, công việc, thậm chí cả chính cuộc đời chúng ta, đều là những yến bạc Ngài ký thác. Không ai được nhận giống nhau, vì mỗi người có khả năng riêng, nhưng tất cả đều phải chịu trách nhiệm trước Ngài.

Hai người đầy tớ đầu tiên thật đáng khâm phục. Người nhận năm yến liền đi làm ăn, gây lời được năm yến khác. Người nhận hai yến cũng vậy, gây lời được hai yến khác. Họ không ngồi yên, không sợ hãi, không tính toán thiệt hơn cho riêng mình. Họ hành động ngay lập tức, với lòng trung thành và khôn ngoan. Họ hiểu rằng những yến bạc ấy không phải để giữ khư khư, mà để sinh lợi, để làm vinh danh ông chủ. Khi ông chủ trở về, họ vui vẻ trình diện: “Thưa ông chủ, ông đã giao cho tôi năm yến, tôi đã gây lời được năm yến khác đây.” Và lời khen của ông chủ thật ấm áp, thật khích lệ: “Khá lắm! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!”

Lời khen ấy không chỉ dành cho người nhận năm yến hay hai yến, mà dành cho tất cả những ai trung thành trong bổn phận. Chúa không đòi hỏi chúng ta phải làm được những điều lớn lao vượt quá khả năng, nhưng Ngài đòi hỏi sự trung thành trong những gì nhỏ bé, hàng ngày. Một người mẹ ở nhà chăm sóc con cái, nấu cơm, giặt giũ, dạy dỗ con nên người – đó là làm sinh lời yến bạc Chúa trao. Một người cha sớm hôm làm việc vất vả để nuôi gia đình, đó là trung thành với yến bạc Chúa ký thác. Một người thợ, một nông dân, một học sinh, một bác sĩ, một giáo viên – ai cũng có yến bạc riêng, và Chúa mong đợi chúng ta làm sinh lời bằng chính sự siêng năng, trung thực, yêu thương.

Nhưng tiếc thay, dụ ngôn cũng kể về người đầy tớ thứ ba, người nhận một yến. Anh ta sợ hãi, anh ta nghĩ ông chủ hà khắc, gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi. Anh ta đào lỗ chôn giấu yến bạc dưới đất. Khi ông chủ trở về, anh ta trả lại nguyên vẹn: “Của ông vẫn còn nguyên đây này!” Nhưng ông chủ phán: “Anh thật là tôi tớ xấu xa và biếng nhác!” Anh ta không phải là kẻ trộm, không làm hao hụt của cải, nhưng anh ta biếng nhác, anh ta sợ hãi đến mức không dám hành động. Anh ta chôn vùi ân sủng Chúa ban, chôn vùi chính khả năng của mình. Và kết cục thật đau thương: bị quăng ra chỗ tối tăm bên ngoài, nơi khóc lóc nghiến răng.

Anh chị em thân mến, dụ ngôn này như một lời cảnh tỉnh cho mỗi chúng ta trong năm mới Bính Ngọ này. Chúng ta đã sống năm cũ thế nào? Chúng ta đã làm sinh lời những yến bạc Chúa trao chưa? Hay có khi chúng ta cũng như người đầy tớ thứ ba: sợ thất bại, sợ khó khăn, sợ bị chê bai, nên chôn giấu tài năng, chôn giấu đức tin, chôn giấu lòng tốt? Trong công việc, có khi chúng ta làm cho có, làm qua loa, thiếu trách nhiệm. Trong gia đình, có khi chúng ta thờ ơ với vợ chồng, con cái. Trong cộng đoàn, có khi chúng ta không dám lên tiếng làm chứng cho Chúa vì sợ phiền phức. Đó chính là chôn yến bạc dưới đất.

Hôm nay, ngày mồng Ba Tết, Giáo Hội mời gọi chúng ta thánh hóa công ăn việc làm. Lao động không chỉ là để kiếm sống, mà là để tham dự vào công trình sáng tạo của Thiên Chúa. Từ thuở ban đầu, Thiên Chúa đã làm việc: “Cha tôi vẫn làm việc, thì tôi cũng làm việc” (Ga 5,17). Lao động là ơn gọi của con người, là cách chúng ta tôn vinh Chúa. Khi chúng ta làm việc với tinh thần trách nhiệm, trung thực, yêu thương, thì công việc ấy trở nên lời cầu nguyện, trở nên của lễ dâng lên Chúa. Một năm mới bắt đầu, chúng ta hãy quyết tâm: không chôn vùi yến bạc nữa, mà hãy làm sinh lời gấp bội.

Hãy nhìn vào chính mình. Ai trong chúng ta cũng có ít nhất một yến bạc: sức khỏe, trí khôn, thời gian, mối quan hệ, đức tin. Dù ít dù nhiều, Chúa không so sánh chúng ta với người khác, Ngài chỉ đòi hỏi chúng ta trung thành với những gì Ngài đã trao. Người nhận năm yến sinh lời năm, người nhận hai sinh lời hai – cả hai đều được khen như nhau: “Hãy vào hưởng niềm vui của chủ anh!” Niềm vui ấy không phải là tiền bạc, danh vọng chóng qua, mà là niềm vui vĩnh cửu trong Nước Chúa.

Trong năm Bính Ngọ này, chúng ta hãy noi gương hai người đầy tớ tốt lành. Hãy dấn thân vào công việc với lòng tin tưởng vào Chúa. Dù công việc khó khăn, dù kinh tế eo hẹp, dù gặp thất bại, chúng ta vẫn trung thành. Vì Chúa là Ông Chủ nhân từ, Ngài không hà khắc như người đầy tớ thứ ba nghĩ. Ngài là Cha giàu lòng thương xót, Ngài ban ơn để chúng ta có thể làm được nhiều hơn khả năng của mình. Hãy cầu xin Chúa Thánh Thần soi sáng, để chúng ta biết sử dụng tài năng cách khôn ngoan, biết yêu thương trong lao động, biết chia sẻ với anh em nghèo khổ.

Anh chị em thân mến, Tết đến rồi cũng đi, nhưng bổn phận làm việc vẫn còn đó. Hãy để năm mới này là năm của sự trung thành, năm của việc làm sinh lời cho Chúa. Mỗi sáng thức dậy, hãy thưa với Chúa: “Lạy Chúa, hôm nay con xin dâng công việc con làm để tôn vinh danh Ngài.” Mỗi tối về nhà, hãy xét mình: “Hôm nay con đã làm sinh lời yến bạc Chúa trao chưa?” Như thế, chúng ta sẽ không sợ ngày Chúa trở lại, mà sẽ vui mừng chạy ra đón Ngài, trình diện những hoa trái chúng ta đã gây lời.

Xin Chúa chúc lành cho anh chị em một năm mới tràn đầy ân sủng, một năm lao động hiệu quả, trung thành, để khi Chúa đến, chúng ta được nghe lời ấy: “Khá lắm! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành! Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!”

Lm. Anmai, CSsR

TẾT NGUYÊN ĐÁN – NĂM BÍNH NGỌ MỒNG BA TẾT: THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM

Hôm nay, mồng Ba Tết Nguyên Đán năm Bính Ngọ, chúng ta quây quần trong nhà thờ này, không chỉ để chúc Tết nhau, mà còn để dâng lên Chúa những công ăn việc làm của cả năm mới. Truyền thống Giáo Hội Việt Nam dành riêng ngày này để xin Chúa thánh hóa lao động, xin Chúa chúc lành cho những giọt mồ hôi, những đêm thức trắng, những bàn tay chai sạn vì cơm áo gạo tiền. Chúng ta biết rằng, lao động không chỉ là để sống, mà còn là để làm sáng danh Chúa, để góp phần vào công trình sáng tạo mà Ngài đã trao phó cho con người từ thuở ban đầu.

Tin Mừng hôm nay, dụ ngôn các yến bạc theo thánh Mát-thêu, chính là lời Chúa muốn nói với chúng ta ngay trong những ngày đầu năm mới này. Một ông chủ sắp đi xa, gọi đầy tớ đến giao phó của cải. Ông không phân phối đều nhau, mà tùy khả năng mỗi người: người được năm yến, người hai yến, người một yến. Rồi ông ra đi, để họ tự do hành động. Khi trở về, ông tính sổ. Hai người đầu tiên đã sinh lời gấp đôi, được ông khen ngợi: “Khá lắm! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!” Còn người thứ ba, vì sợ hãi, đã chôn giấu yến bạc, trả lại nguyên vẹn, nhưng bị ông chủ quở trách nặng nề: “Anh thật là tôi tớ xấu xa và biếng nhác!” Và kết cục bi thảm: bị quăng ra chỗ tối tăm bên ngoài, nơi khóc lóc nghiến răng.

Dụ ngôn này không phải là chuyện cổ tích xa xưa, mà là câu chuyện về chính chúng ta hôm nay. Ông chủ chính là Thiên Chúa, Đấng đã dựng nên chúng ta và trao phó cho mỗi người những “yến bạc” – tức là những tài năng, sức khỏe, thời gian, cơ hội, gia đình, nghề nghiệp, trí khôn, đôi tay, trái tim… Tất cả đều là của Chúa, không phải của riêng ai. Chúa giao phó không phải để chúng ta giữ khư khư, mà để sinh lời, để làm cho Nước Chúa lớn lên trên trần gian này.

Nhìn vào ba người đầy tớ, chúng ta thấy ba thái độ sống rất rõ nét. Hai người đầu tiên, dù được giao nhiều hay ít, đều có chung một tinh thần: trung thành và sáng tạo. Họ không ngồi yên chờ đợi, không viện cớ “tôi ít quá, làm sao sinh lời được”. Họ ra đi làm ăn, dám mạo hiểm, dám đầu tư thời gian, công sức, thậm chí có thể cả chút rủi ro. Kết quả là họ sinh lời gấp đôi. Chúa không đòi hỏi họ phải sinh lời gấp mười, mà chỉ cần trung thành với những gì đã nhận. Và phần thưởng lớn lao: “Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!” Niềm vui ấy không phải là tiền bạc, danh vọng chóng qua, mà là niềm vui vĩnh cửu, là được ở bên Chúa mãi mãi.

Còn người đầy tớ thứ ba thì sao? Anh ta sợ hãi. Anh ta nhìn ông chủ như một người hà khắc, gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi. Anh ta sợ mất, sợ sai, sợ bị phạt. Thế là anh đào lỗ chôn giấu. Anh nghĩ rằng an toàn là giữ nguyên, không động đến. Nhưng chính sự “an toàn” ấy lại là biếng nhác, là vô trách nhiệm. Chúa không chấp nhận kiểu sống thụ động, sợ sệt ấy. Ngài muốn chúng ta sống tích cực, dấn thân, vì chính Ngài đã dấn thân đến cùng vì chúng ta, đã đổ máu trên thập giá để cứu chuộc.

Anh chị em thân mến, trong năm mới Bính Ngọ này, chúng ta hãy tự hỏi lòng mình: Tôi đã nhận được những “yến bạc” nào từ Chúa? Có lẽ là sức khỏe để làm việc, là trí khôn để học hành, là nghề nghiệp để mưu sinh, là gia đình để yêu thương, là cộng đoàn để phục vụ. Hay chỉ là một công việc bình thường, một cuộc sống giản dị? Dù nhiều hay ít, Chúa không so sánh chúng ta với người khác. Ngài chỉ hỏi: Con đã trung thành với những gì Cha trao chưa? Con đã sinh lời cho Nước Cha chưa?

Trong xã hội hôm nay, nhiều người lao động vất vả, nhưng cũng có những cám dỗ lớn. Có người làm việc chỉ để kiếm tiền, để giàu có, để hưởng thụ, quên mất rằng tiền bạc là phương tiện, không phải mục đích. Có người lười biếng, ỷ lại, chờ sung rụng miệng, hoặc viện cớ “làm chi cho mệt, đời ngắn lắm”. Có người sợ thất bại, sợ bị chê cười, nên không dám khởi sự, không dám đổi mới. Và cũng có người làm việc bất chính, gian dối, hại người lợi mình, khiến lao động trở thành tội lỗi thay vì ơn phúc.

Nhưng Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta một lối sống khác: lao động thánh thiện. Lao động để phục vụ, để yêu thương, để xây dựng. Hãy nhớ lời thánh Phaolô: “Dù anh em ăn uống hay làm bất cứ việc gì, hãy làm tất cả vì vinh danh Chúa” (1 Cr 10,31). Công việc văn phòng, buôn bán, nông nghiệp, dạy học, nội trợ, chữa bệnh… tất cả đều có thể trở thành lời cầu nguyện nếu ta làm với tình yêu, với trách nhiệm, với ý hướng tốt đẹp.

Hãy noi gương Chúa Giêsu. Ngài đã làm việc ở Na-da-rét suốt ba mươi năm, làm thợ mộc, tay chai sần vì đục gỗ, vì vác gỗ. Ngài thánh hóa lao động bằng chính cuộc đời mình. Ngài dạy chúng ta rằng: “Cha tôi vẫn làm việc, thì tôi cũng làm việc” (Ga 5,17). Lao động không phải là hình phạt sau tội tổ tông, mà là ơn gọi cao quý, là chia sẻ vào công trình sáng tạo của Chúa.

Trong năm Bính Ngọ này, con ngựa phi nước đại, biểu tượng cho sự năng động, nhanh nhẹn, chúng ta hãy để Chúa thúc đẩy chúng ta tiến bước. Đừng chôn giấu tài năng vì sợ hãi. Hãy dám mạo hiểm vì Tin Mừng. Hãy làm việc chăm chỉ, nhưng đừng quên cầu nguyện, đừng quên giữ ngày Chúa Nhật, đừng quên giúp đỡ anh em nghèo khó. Vì sinh lời không chỉ là tiền bạc, mà còn là lòng bác ái, là công bình xã hội, là xây dựng gia đình hạnh phúc, là loan báo Chúa cho người khác.

Anh chị em ơi, khi chúng ta ra về hôm nay, hãy mang theo lời Chúa này vào đời sống hàng ngày. Mỗi sáng thức dậy, hãy thưa với Chúa: “Lạy Chúa, hôm nay con xin dâng công việc của con cho Chúa”. Mỗi khi mệt mỏi, hãy nhớ rằng Chúa đang đồng hành, đang chờ đón chúng ta trong niềm vui của Ngài. Và khi năm mới kết thúc, chúng ta sẽ được nghe lời khen: “Khá lắm! Tôi tớ trung thành! Hãy vào hưởng niềm vui của chủ ngươi!”

Lạy Chúa Giêsu, Đấng đã thánh hóa lao động bằng chính cuộc đời Ngài, xin dạy chúng con biết quý trọng công việc, biết sinh lời cho Chúa bằng chính cuộc sống của mình. Xin Chúa chúc lành cho công ăn việc làm của mọi người trong năm mới này, để tất cả đều qui về vinh quang Chúa. Xin cho chúng con đừng bao giờ chôn giấu ân sủng Chúa ban, nhưng luôn dám sống trung thành, dám dấn thân, để mai ngày được hưởng niềm vui bất diệt bên Chúa.

Lm. Anmai, CSsR

TẾT NGUYÊN ĐÁN – NĂM BÍNH NGỌ MỒNG BA : THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM

Hôm nay, ngày mồng ba Tết, chúng ta lại một lần nữa quy tụ nơi nhà thờ này, không phải để tiếp tục những câu chuyện vui Tết, những lời chúc tụng rộn ràng, nhưng để cùng nhau nhìn vào một thực tại rất đời thường, rất gần gũi với mỗi người chúng ta: công ăn việc làm. Giáo Hội Việt Nam từ bao đời nay đã chọn ngày mồng ba để dành riêng cho việc thánh hóa lao động, thánh hóa những giọt mồ hôi, những đêm thức trắng, những lo toan cơm áo gạo tiền. Bởi vì, đối với người Kitô hữu, làm việc không chỉ là để sống, mà còn là để sống thánh thiện, sống đẹp lòng Chúa, sống góp phần vào công trình sáng tạo của Ngài.

Tin Mừng hôm nay, dụ ngôn những yến bạc, chính là lời Chúa Giêsu muốn khắc sâu vào lòng chúng ta một chân lý sống động: Thiên Chúa không tạo dựng con người để ngồi không, mà để cộng tác với Ngài. Ngài trao cho mỗi người những “yến bạc” – tức là những tài năng, sức khỏe, thời gian, cơ hội, hoàn cảnh sống – tùy theo khả năng riêng của từng người. Không ai giống ai. Người được năm yến, người hai yến, người một yến. Nhưng điểm chung là tất cả đều là của Chúa trao phó, không phải để giữ khư khư, mà để sinh lời, để làm cho Nước Chúa lớn lên trong thế gian này.

Hãy nhìn vào hai người đầy tớ đầu tiên. Họ không chờ đợi chủ về mới hành động. Họ lập tức ra đi làm ăn. Người năm yến gây lời năm yến khác. Người hai yến cũng gây lời hai yến. Họ không so sánh với nhau. Họ không than vãn vì được ít hơn. Họ chỉ biết trung thành với những gì Chúa đã trao. Và khi chủ về, họ được đón nhận lời khen: “Khá lắm! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!”

Lời khen ấy thật đẹp, thật ấm áp. Không phải vì họ làm được nhiều, mà vì họ trung thành. Trung thành với ơn Chúa, trung thành với sứ mạng được trao. Và phần thưởng lớn nhất không phải là tiền bạc, của cải, mà là “hưởng niềm vui của chủ anh”. Niềm vui ấy chính là sự hiệp thông trọn vẹn với Thiên Chúa, là được ở trong tình yêu của Ngài mãi mãi.

Còn người đầy tớ thứ ba thì sao? Anh ta sợ. Sợ chủ hà khắc. Sợ mất. Sợ sai. Thế là anh đào lỗ chôn giấu. Khi chủ về, anh mang nguyên yến bạc ra trình: “Của ông vẫn còn nguyên đây này!”. Nghe tưởng là cẩn thận, là giữ gìn, nhưng thực ra là biếng nhác, là vô trách nhiệm. Chủ nói: “Anh thật là tôi tớ xấu xa và biếng nhác!”. Và kết cục là bị quăng ra chỗ tối tăm bên ngoài, nơi khóc lóc nghiến răng.

Anh chị em thân mến, dụ ngôn này không phải kể chuyện xưa, mà là kể về chúng ta hôm nay, ngay trong năm mới Bính Ngọ này. Mỗi người chúng ta cũng đang được Chúa trao những yến bạc. Có người được trao sức khỏe dồi dào, trí tuệ sáng suốt, công việc ổn định, gia đình êm ấm. Có người được trao ít hơn: sức khỏe yếu, công việc bấp bênh, gia đình nhiều khó khăn. Nhưng Chúa không đòi hỏi chúng ta phải giống nhau về số lượng lời lãi, mà đòi hỏi sự trung thành, sự dấn thân, sự sáng tạo trong khả năng của mình.

Hãy nghĩ xem, trong năm qua, chúng ta đã làm gì với những yến bạc Chúa trao? Có khi nào chúng ta chôn giấu tài năng vì sợ thất bại? Có khi nào chúng ta lười biếng, trì trệ, chỉ lo giữ cho an toàn mà không dám mạo hiểm vì Nước Chúa? Có khi nào chúng ta làm việc chỉ vì tiền, vì danh, vì lợi ích cá nhân, mà quên mất rằng mọi công việc đều phải hướng về Chúa, phải làm cho sáng danh Chúa?

Công ăn việc làm của người Kitô hữu không giống như người đời. Người đời làm để sống, để giàu, để hơn người. Còn chúng ta làm để yêu thương, để phục vụ, để xây dựng. Thánh Phaolô đã dạy: “Dù anh em ăn uống hay làm bất cứ việc gì, hãy làm tất cả vì vinh danh Thiên Chúa” (1 Cr 10,31). Làm việc mà có Chúa, thì dù cực nhọc cũng vui, dù thất bại cũng không nản, vì chúng ta biết mình đang cộng tác với Đấng Tạo Hóa.

Hôm nay, ngày mồng ba Tết, chúng ta hãy nhìn lại chính mình. Ai đang cầm năm yến? Hãy tiếp tục sinh lời gấp đôi, đừng dừng lại. Ai đang cầm hai yến? Đừng so sánh với người khác, cứ trung thành làm hết sức mình. Ai đang cầm một yến, đang cảm thấy ít ỏi, yếu đuối? Đừng sợ. Chúa không đòi hỏi kết quả lớn lao, mà đòi hỏi trái tim trung thành. Chỉ cần chúng ta dám bước ra, dám làm, dám dâng hiến, thì Chúa sẽ làm cho lời lãi nhân lên cách lạ lùng.

Tôi nhớ một câu chuyện nhỏ. Có một người nông dân nghèo, chỉ có một mảnh ruộng nhỏ. Năm ấy hạn hán, nhiều người bỏ ruộng đi làm ăn xa. Nhưng ông vẫn ở lại, ngày ngày tưới từng giọt nước, chăm từng cây lúa. Người ta cười: “Ông điên rồi, làm gì có lời”. Nhưng đến mùa gặt, ruộng ông tuy ít nhưng xanh tốt, đủ nuôi gia đình và còn giúp được hàng xóm. Ông nói: “Tôi không làm cho lời nhiều, tôi làm vì Chúa đã trao mảnh ruộng này cho tôi, tôi phải trung thành”.

Anh chị em ơi, cuộc đời chúng ta cũng vậy. Có khi mảnh ruộng Chúa trao cho ta nhỏ bé, khó khăn. Nhưng nếu ta trung thành, Chúa sẽ làm cho nó sinh lời dồi dào, không chỉ về vật chất, mà còn về thiêng liêng: bình an trong tâm hồn, yêu thương trong gia đình, ơn cứu độ cho nhiều người.

Hãy bắt đầu năm mới này bằng quyết tâm mới: Làm việc chăm chỉ hơn, trung thành hơn, yêu thương hơn. Mỗi buổi sáng thức dậy, hãy thưa với Chúa: “Lạy Chúa, hôm nay con dâng ngày làm việc này cho Chúa. Xin Chúa thánh hóa, chúc lành, để con làm việc không chỉ cho cơm áo, mà cho Nước Chúa”. Mỗi khi mệt mỏi, hãy nhớ lời chủ trong dụ ngôn: “Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh”. Niềm vui ấy đang chờ chúng ta ở cuối con đường.

Cuối cùng, xin Chúa cho chúng ta đừng bao giờ chôn giấu yến bạc Chúa trao. Xin cho chúng ta biết sinh lời bằng chính cuộc đời mình: lời nói xây dựng, việc làm bác ái, đời sống gương mẫu. Để một ngày nào đó, khi Chúa đến tính sổ, chúng ta được nghe lời ngọt ngào: “Khá lắm! Hãy vào hưởng niềm vui của Thầy”.

Chúc anh chị em một năm Bính Ngọ tràn đầy ơn Chúa, công việc thuận lợi, gia đình hạnh phúc, và luôn trung thành với những gì Chúa trao phó.

Lm. Anmai, CSsR

TẾT NGUYÊN ĐÁN – NĂM BÍNH NGỌ MỒNG BA TẾT: THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM

Hôm nay, mồng Ba Tết, chúng ta lại tụ họp nơi nhà Chúa, giữa không khí xuân mới còn vương vấn hương hoa mai, hương đào, tiếng pháo xa xa đã lắng dịu, để cùng nhau dâng lên Thiên Chúa những lời cầu nguyện tha thiết nhất cho công ăn việc làm trong năm mới. Mồng Một Tết tạ ơn Chúa cho một năm bình an, mồng Hai Tết kính nhớ tổ tiên ông bà cha mẹ, còn mồng Ba Tết này, Giáo Hội dành riêng để thánh hóa lao động, thánh hóa những giọt mồ hôi, những đêm thức trắng, những bàn tay chai sạn vì công việc hằng ngày. Chúng ta xin Chúa chúc lành cho những công việc sắp bắt đầu, để chúng không chỉ nuôi sống thân xác mà còn nuôi dưỡng linh hồn, làm vinh danh Thiên Chúa và phục vụ anh em.

Tin Mừng hôm nay, dụ ngôn những yến bạc mà Chúa Giêsu kể, thật là một lời nhắc nhở sâu sắc, thấm thía, như một nhát dao cắt vào lòng tham lười biếng, vào nỗi sợ hãi vô lý của con người chúng ta. Ông chủ sắp đi xa, gọi đầy tớ đến, giao phó của cải mình cho họ. Ông không giao đồng đều, nhưng tùy khả năng riêng mỗi người: người này năm yến, người kia hai yến, người khác một yến. Rồi ông ra đi. Lời dụ ngôn bắt đầu bằng sự tín thác lớn lao: ông chủ tin tưởng, ông không kiểm soát từng giây từng phút, ông để họ tự do hành động. Đó chính là hình ảnh Thiên Chúa trao ban cho chúng ta: sự sống, sức khỏe, trí khôn, thời giờ, tài năng, gia đình, bạn bè, cả những hoàn cảnh khó khăn nữa – tất cả đều là yến bạc Chúa ký thác. Không ai bị bỏ quên, không ai bị trao quá sức mình. Năm yến cho người có khả năng lớn, hai yến cho người trung bình, một yến cho người khiêm tốn – nhưng quan trọng là cách chúng ta đối xử với những gì Chúa trao.

Hai người đầy tớ đầu tiên khiến lòng ta ấm áp: người nhận năm yến lập tức đi làm ăn, gây lời được năm yến khác. Người nhận hai yến cũng vậy, gây lời được hai yến nữa. Họ không ngồi tính toán thiệt hơn, không sợ mất mát, không lo bị chủ trách phạt. Họ hành động ngay, vì họ biết chủ mình hào phóng, biết rằng chủ trao không phải để giữ nguyên mà để sinh sôi nảy nở. Họ lao động với niềm tin, với lòng trung thành, với sự sáng tạo. Và khi chủ trở về, họ tiến lại gần, không kiêu ngạo, không khoe khoang, chỉ đơn sơ trình bày: “Thưa ông chủ, ông đã giao cho tôi năm yến, tôi đã gây lời được năm yến khác đây”. Lời nói ấy giản dị nhưng đầy yêu thương, đầy trách nhiệm. Ông chủ đáp lại bằng lời khen ngợi tuyệt vời: “Khá lắm! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!”. Niềm vui của chủ – đó là phần thưởng cao quý nhất, không phải là tiền bạc, không phải danh vọng, mà là được chia sẻ niềm vui của Thiên Chúa, được vào trong sự sống đời đời, được ở bên Ngài mãi mãi.

Nhưng rồi đến người đầy tớ thứ ba, người nhận một yến. Anh ta đào lỗ chôn giấu số bạc của chủ. Khi chủ về, anh ta tiến lại, không phải với niềm vui mà với nỗi sợ hãi: “Thưa ông chủ, tôi biết ông là người hà khắc, gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi. Vì thế, tôi đâm sợ, mới đem chôn giấu yến bạc của ông dưới đất. Của ông vẫn còn nguyên đây này!”. Lời anh ta nói nghe có vẻ khôn ngoan, có vẻ cẩn thận, nhưng thực ra là lời biện minh cho sự biếng nhác, cho nỗi sợ hãi đã làm tê liệt khả năng của anh. Anh nhìn chủ mình như một ông chủ khắc nghiệt, trong khi hai người kia nhìn chủ như một người cha hào phóng. Anh sợ mất, nên anh giữ khư khư, không dám mạo hiểm, không dám lao động. Kết quả? Ông chủ gọi anh là “tôi tớ xấu xa và biếng nhác”, và lấy yến bạc ấy trao cho người đã có mười yến. Lời kết thúc dụ ngôn thật nghiêm khắc: “Phàm ai đã có, thì được cho thêm và sẽ có dư thừa; còn ai không có, thì ngay cái đang có, cũng sẽ bị lấy đi. Còn tên đầy tớ vô dụng kia, hãy quăng nó ra chỗ tối tăm bên ngoài: ở đó, người ta sẽ phải khóc lóc nghiến răng”.

Anh chị em thân mến, dụ ngôn này không phải là chuyện cổ tích xa xưa, mà là lời Chúa nói thẳng với từng người chúng ta hôm nay, ngay trong năm Bính Ngọ này. Chúng ta đã nhận được bao nhiêu yến bạc từ Thiên Chúa? Ai trong chúng ta cũng nhận: người thì năm yến tài năng xuất chúng, trí óc minh mẫn, sức khỏe dồi dào; người thì hai yến, bình thường thôi nhưng đủ để sống và làm việc; người thì chỉ một yến, có khi là sức khỏe yếu, hoàn cảnh khó khăn, nhưng vẫn là yến bạc Chúa trao. Vấn đề không phải là số lượng, mà là thái độ: chúng ta có dám ra đi làm ăn không? Có dám mạo hiểm vì lòng tin không? Hay chúng ta cũng đào lỗ chôn giấu, vì sợ thất bại, sợ mất mát, sợ người ta chê cười, sợ Chúa đòi hỏi quá nhiều?

Trong đời sống hằng ngày, chúng ta thấy biết bao người “chôn yến bạc”. Có người chôn trong sự lười biếng: sáng ngủ nướng, chiều cà phê, tối mạng xã hội, để thời giờ trôi qua vô ích. Có người chôn trong nỗi sợ hãi: sợ đầu tư thất bại nên không dám kinh doanh, sợ bị từ chối nên không dám giúp đỡ ai, sợ bị lợi dụng nên giữ khư khư của cải. Có người chôn trong tội lỗi: biết Chúa trao ơn để sống thánh thiện, nhưng lại chôn trong rượu chè, cờ bạc, ngoại tình, để linh hồn chết dần mòn. Và tệ hơn, có người chôn trong thái độ bi quan: “Chúa cho tôi ít quá, tôi làm sao sinh lời được?”, rồi ngồi than vãn số phận, trách Chúa bất công.

Nhưng anh chị em ơi, Chúa không bất công. Ngài biết rõ khả năng từng người. Ngài không đòi hỏi chúng ta phải giống nhau, nhưng đòi hỏi chúng ta phải trung thành với những gì Ngài trao. Người nhận năm yến sinh lời năm, người nhận hai sinh lời hai – cả hai đều được khen như nhau: “Khá lắm! Tôi tớ tài giỏi và trung thành!”. Chúa không so sánh số lượng, Ngài so sánh lòng trung thành và sự nỗ lực. Dù bạn chỉ có một yến, nhưng nếu bạn dùng nó hết mình, bạn cũng sẽ nghe lời ấy: “Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!”.

Hôm nay, ngày mồng Ba Tết, chúng ta hãy nhìn lại năm cũ: chúng ta đã sinh lời bao nhiêu cho Chúa? Công việc của chúng ta có mang lại lợi ích cho gia đình, cho xã hội, cho Giáo Hội không? Hay chúng ta chỉ lo kiếm tiền cho riêng mình, sống ích kỷ, quên mất rằng mọi lao động đều phải hướng về Thiên Chúa? Lao động Kitô giáo không phải là lao động để giàu có theo kiểu thế gian, mà là lao động để yêu thương, để phục vụ, để làm chứng cho Tin Mừng. Thánh Phaolô dạy: “Dù anh em ăn, dù anh em uống, dù làm bất cứ việc gì, hãy làm vì vinh danh Thiên Chúa”. Đó mới là cách sinh lời đích thực.

Trong năm mới Bính Ngọ này, con ngựa phi nước đại, chúng ta cũng hãy “phi nước đại” trong lao động. Hãy ra đi với niềm tin, đừng sợ hãi. Hãy làm việc chăm chỉ, sáng tạo, trung thực. Hãy biến xưởng máy thành nơi cầu nguyện, bàn giấy thành bàn thờ, ruộng đồng thành vườn Êđen. Hãy nhớ rằng, mỗi giờ làm việc là cơ hội để chúng ta gặp Chúa, để chúng ta cộng tác vào công trình sáng tạo của Ngài. Và khi chủ trở về – có thể là ngày tận thế, hoặc chỉ là cuối đời chúng ta – chúng ta sẽ tiến lại gần Ngài với nụ cười: “Lạy Chúa, Chúa đã giao cho con… con đã cố gắng gây lời…”. Và chúng ta sẽ nghe tiếng Ngài: “Khá lắm! Hãy vào hưởng niềm vui của Thầy”.

Hãy để năm mới này là năm chúng ta không còn đào lỗ chôn yến bạc nữa. Hãy để lao động của chúng ta trở nên thánh thiện, trở nên lời cầu nguyện sống động. Xin Chúa Thánh Thần đốt lửa nhiệt thành trong lòng chúng ta, để chúng ta lao động không mệt mỏi, yêu thương không toan tính, và trung thành đến cùng.

Chúc anh chị em một năm Bính Ngọ tràn đầy ân sủng, công việc sinh lời dồi dào, và linh hồn được vui hưởng niềm vui của Chúa.

Lm. Anmai, CSsR

TẾT BÍNH NGỌ: MỒNG BA TẾT – THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM – LỜI MỜI GỌI CỘNG TÁC VỚI ĐẤNG SÁNG TẠO

Thưa anh chị em, hôm nay là Mồng Ba Tết Bính Ngọ, nắng xuân đã bắt đầu rạng rỡ trên những cánh mai vàng, và trong lòng mỗi người chúng ta, niềm vui đoàn viên vẫn còn vương vấn. Thế nhưng, giữa những chén rượu nồng, giữa những lời chúc tụng, Giáo hội khôn ngoan dừng lại một nhịp để nhắc nhớ chúng ta về một thực tại rất đời thường nhưng cũng rất thiêng liêng: Công ăn việc làm. Chúng ta quy tụ nơi đây để xin Chúa thánh hóa đôi bàn tay, thánh hóa trí tuệ và thánh hóa những giọt mồ hôi của chúng ta trong năm mới này. Con ngựa của năm Bính Ngọ vốn tượng trưng cho sự bền bỉ, dặm trường và sức mạnh của lao công, thì lời Chúa hôm nay về những “yến bạc” lại càng trở nên sống động hơn bao giờ hết.

Dụ ngôn về những yến bạc mà chúng ta vừa nghe trong Tin Mừng Mát-thêu không đơn thuần là một bài học về kinh tế hay quản trị nhân sự. Đó là một bản tình ca về sự tin tưởng. Anh chị em hãy nhìn xem, ông chủ trước khi đi xa đã gọi đầy tớ đến và “giao phó của cải mình cho họ”. Thiên Chúa không giữ khư khư quyền năng sáng tạo cho riêng Ngài. Ngài là một vị Thiên Chúa “liều lĩnh”, Ngài dám đặt cả gia sản của mình – là vũ trụ này, là sự sống này, là tài năng này – vào tay những tạo vật mỏng giòn là chúng ta. Mỗi công việc chúng ta làm, từ người nông dân chân lấm tay bùn, người công nhân trong nhà máy ồn ã, đến vị giáo sư trên giảng đường hay người nội trợ âm thầm trong gian bếp, tất cả đều là một phần của “yến bạc” mà Thiên Chúa trao phó.

Nhìn vào dụ ngôn, chúng ta thấy có sự khác biệt: người năm yến, người hai yến, người một yến. Đừng vội trách ông chủ thiên vị. Thiên Chúa là Đấng thấu suốt tâm can, Ngài trao “tùy khả năng riêng mỗi người”. Điều quan trọng không phải là số lượng yến bạc, mà là thái độ của chúng ta đối với món quà đó. Người lãnh năm yến và hai yến đã “lập tức” đi làm ăn. Hai chữ “lập tức” ấy quý giá biết bao! Nó cho thấy một tâm hồn hăm hở, một tình yêu đáp trả tình yêu. Họ làm việc không phải vì áp lực, mà vì họ hiểu rằng mình đang được dự phần vào vinh quang của chủ. Lao động, trong cái nhìn Kitô giáo, không phải là một hình phạt sau tội nguyên tổ, mà là một sự cộng tác phẩm giá nhất với Đấng Sáng Tạo. Khi chúng ta làm việc bằng tình yêu, chúng ta đang kéo dài bàn tay sáng tạo của Thiên Chúa đến tận cùng thế giới.

Thế nhưng, thưa anh chị em, bi kịch nằm ở người lãnh một yến bạc. Tại sao anh ta lại đem chôn giấu nó? Câu trả lời thật đau đớn: “Thưa ông chủ, tôi biết ông là người hà khắc… vì thế tôi đâm sợ”. Nỗi sợ đã giết chết sự sáng tạo. Nỗi sợ đã biến công việc thành một gánh nặng. Khi chúng ta nhìn Thiên Chúa như một cai thầu khắc nghiệt, chúng ta sẽ làm việc với tâm thế của một kẻ nô lệ, chỉ mong sao cho xong chuyện, chỉ mong sao không bị phạt. Trong năm Bính Ngọ này, có lẽ nhiều người trong chúng ta cũng đang lo sợ trước những biến động của kinh tế, trước những rủi ro của nghề nghiệp. Nhưng hãy nhớ rằng, Thiên Chúa không đòi hỏi chúng ta phải thành công rực rỡ theo tiêu chuẩn thế gian, Ngài đòi hỏi sự “trung thành”. Lời khen “Khá lắm! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành” dành cho người năm yến và hai yến là hoàn toàn giống nhau. Thiên Chúa không đo lường bằng con số, Ngài đo lường bằng trái tim.

Việc đem chôn giấu yến bạc dưới đất chính là hình ảnh của một sự lười biếng tâm linh và trách nhiệm. Đất là biểu tượng của sự thấp hèn, của những lo toan vật chất ích kỷ. Khi chúng ta làm việc chỉ để vơ vét cho bản thân, khi chúng ta dùng tài năng Chúa ban để trục lợi bất chính, để chà đạp lên anh em, hay đơn giản là để mặc kệ thế gian khốn khó, đó là lúc chúng ta đang chôn vùi yến bạc của Chúa. Tên đầy tớ bị phạt không phải vì anh ta làm mất vốn, mà vì anh ta đã không làm cho nó sinh lợi. Trong vương quốc của Thiên Chúa, đứng yên nghĩa là lùi bước, và không yêu thương nghĩa là đang chết dần. Công việc của chúng ta chỉ có giá trị cứu độ khi nó mang lại hơi ấm cho đời, khi nó phục vụ cho lợi ích chung và tôn vinh danh Chúa.

Thưa anh chị em, ngày Mồng Ba Tết, chúng ta thường chúc nhau “Vạn sự như ý”, “Làm ăn phát đạt”. Nhưng là người Kitô hữu, chúng ta cần chúc nhau thêm một điều nữa: “Làm việc trong ơn nghĩa Chúa”. Một năm Bính Ngọ đang mở ra với biết bao dặm đường phía trước. Đừng để mình trở thành những “con ngựa chiến” mệt mỏi vì chạy theo đồng tiền ảo vọng. Hãy biến bàn làm việc của mình thành bàn thờ, biến những vất vả nhọc nhằn thành những lời kinh dâng tiến. Khi anh chị em đổ mồ hôi để nuôi sống gia đình, khi anh chị em kiên nhẫn chịu đựng những bất công nơi công sở vì lòng mến, đó là lúc anh chị em đang sinh lời cho những yến bạc thiên quốc. Thiên Chúa không bao giờ quên một ly nước lã chúng ta cho người bé mọn, Ngài lại càng không quên những nỗ lực thầm lặng của chúng ta trong đời sống hằng ngày.

Cuối cùng, phần thưởng mà ông chủ hứa hẹn không phải là tiền bạc hay danh vọng, mà là: “Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!”. Lao động không phải là đích đến cuối cùng, đích đến cuối cùng là sự nghỉ ngơi trong Chúa. Chúng ta làm việc để thế giới này tốt đẹp hơn, để lòng chúng ta mở rộng hơn, chuẩn bị cho ngày chúng ta được thanh toán sổ sách với Chủ Tể Càn Khôn. Ước gì trong năm mới này, mỗi khi chúng ta bắt tay vào việc, chúng ta đều có thể thưa với Chúa rằng: “Lạy Chúa, đây là yến bạc Chúa giao, con xin dâng lại cho Chúa với tất cả tình yêu và lòng trung thành của con”. Chớ gì sức mạnh của ngựa Bính Ngọ giúp chúng ta bền bỉ trên đường nhân đức, và xin Chúa chúc lành cho mọi công trình của tay chúng ta làm ra. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM: TỪ YẾN BẠC CUỘC ĐỜI ĐẾN MỒ HÔI TRÊN BÀN THỜ

Thưa anh chị em, hôm nay là Mồng Ba Tết. Giữa cái nắng hanh hao của tiết trời Bính Ngọ, khi mùi hương trầm còn phảng phất và chén trà xuân vẫn chưa nguội, Giáo hội mời gọi chúng ta dừng lại một nhịp. Không phải dừng để nghỉ ngơi thụ động, mà dừng để nhìn vào đôi bàn tay mình — đôi bàn tay sắp sửa cầm cày, cầm bút, cầm vô lăng hay cầm chổi trong một năm mới. Chúng ta tụ họp đây để xin Chúa thánh hóa công ăn việc làm, nhưng thực chất là để xin Ngài dạy ta cách “làm người” thông qua việc “làm ăn”.

Tin Mừng hôm nay về những yến bạc không đơn thuần là một bài học kinh tế hay quản trị rủi ro. Không, Chúa Giê-su không dạy chúng ta trở thành những tay buôn lọc lõi. Ngài đang nói về một cuộc ủy thác vĩ đại. Anh chị em hãy nhìn kỹ vào dụ ngôn: Ông chủ đi xa và giao phó “của cải mình” cho đầy tớ. “Của cải mình” ở đây là gì? Đó là thời gian, là sức khỏe, là trí tuệ, và cả cái vận hội của năm Bính Ngọ này nữa. Không ai trong chúng ta bắt đầu năm mới với hai bàn tay trắng linh hồn, chúng ta đều đã được “vốn” từ Thiên Chúa. Kẻ năm yến, người hai yến, kẻ một yến — con số khác nhau nhưng tình yêu ủy thác là một. Cái thâm thúy của Tin Mừng nằm ở chỗ: Thiên Chúa không đo lường chúng ta bằng sản lượng, Ngài đo lường bằng thái độ đối với ân sủng.

Năm Bính Ngọ – năm con Ngựa. Hình ảnh con ngựa gợi nhắc về sự dấn thân, về tốc độ và sức bền. Nhưng thưa anh chị em, nếu một con ngựa chạy rông trên đồng cỏ mà không có mục đích, nó chỉ là con vật hoang dã. Nếu một người Kitô hữu làm việc quần quật suốt năm chỉ để “vinh thân phì gia” mà quên đi cứu cánh đời đời, chúng ta chẳng khác gì tên đầy tớ đem chôn yến bạc dưới lòng đất của sự ích kỷ. Cái “đất” mà tên đầy tớ thứ ba đào lỗ không phải là đất ngoài đồng, mà là lòng đất của nỗi sợ hãi và sự lười biếng tâm linh. Anh ta sợ ông chủ hà khắc, sợ rủi ro, sợ mất mát. Anh ta chọn sự an toàn giả tạo thay vì sự dấn thân sống động.

Làm việc, trong nhãn quan Công giáo, không phải là một hình phạt sau tội tổ tông, mà là một sự cộng tác với Đấng Sáng Tạo. Khi anh chị em đổ mồ hôi trên ruộng đồng, khi anh chị em mỏi mắt bên màn hình máy tính, hay khi những người bà, người mẹ chắt chiu từng bó rau ngoài chợ, chúng ta đang tiếp nối công trình của Thiên Chúa. Công việc chính là lời kinh dài nhất mà chúng ta dâng lên Ngài. Đừng tách biệt bàn thờ và bàn làm việc. Nếu trên bàn thờ chúng ta dâng bánh và rượu là “sản phẩm của đất đai và công lao con người”, thì ngoài đời kia, mỗi giọt mồ hôi chính là chất liệu để hóa bánh và rượu thành ơn cứu độ.

Nghĩ về năm Bính Ngọ, ta thấy con ngựa phải bước đi thì mới có đường. Đời người cũng vậy, phải làm việc thì mới có phẩm giá. Tên đầy tớ lãnh một yến bị trách phạt không phải vì anh ta làm mất vốn, mà vì anh ta đã để “vốn” bị đóng băng. Anh ta trả lại cho chủ đúng những gì đã nhận. Tưởng là công bằng, nhưng hóa ra là phản bội. Bởi vì ân sủng của Chúa là một dòng chảy, không phải là một tảng đá. Nếu chúng ta đón nhận sự sống, tài năng và đức tin mà chỉ giữ khư khư cho riêng mình, không làm cho nó sinh hoa kết trái trong phục vụ và yêu thương, chúng ta đang “chôn sống” Thiên Chúa trong cuộc đời mình.

Thưa anh chị em, có một nghịch lý đau lòng trong xã hội hôm nay: Người ta làm việc quá nhiều nhưng lại cống hiến quá ít. Người ta lao vào kiếm tiền đến kiệt sức, nhưng lại lười biếng trong việc xây dựng tương quan và thăng tiến tâm hồn. Chúng ta đang dùng năm yến Chúa ban để đổi lấy những thứ phù vân, để rồi khi “ông chủ” cuộc đời đến thanh toán sổ sách, chúng ta chỉ có những con số vô hồn mà không có “lợi nhuận” của lòng nhân ái. Bài Tin Mừng nhắc nhở ta: “Ai đã có thì được cho thêm, còn ai không có thì ngay cái đang có cũng bị lấy đi”. Đây không phải là sự bất công, mà là quy luật của tình yêu. Tình yêu càng cho đi càng giàu có, tài năng càng sử dụng càng tinh lanh.

Trong ngày thánh hóa công ăn việc làm này, tôi muốn anh chị em hãy nhìn vào đôi bàn tay mình một lần nữa. Có thể năm qua đôi tay ấy đã chai sần, đã run rẩy vì lo toan cơm áo gạo tiền. Đừng sợ! Chúa không đòi chúng ta phải trở thành những tỷ phú hay những vĩ nhân. Ngài chỉ cần chúng ta là những “đầy tớ trung thành”. Trung thành trong những việc nhỏ bé nhất: trung thực trong buôn bán, tận tâm trong trách nhiệm, và biết chia sẻ hoa lợi cho người nghèo khó. Năm Bính Ngọ, hãy để đức tin là dây cương, để lời Chúa là bản đồ, và để tình yêu là động lực thúc bách chúng ta tiến về phía trước.

Đừng để mình rơi vào thảm cảnh của “tiếng khóc lóc và nghiến răng” vì sự hèn nhát không dám sống hết mình. Thiên Chúa đã tin tưởng chúng ta đến mức giao phó cả thế giới này cho chúng ta chăm sóc. Vậy thì mỗi sáng thức dậy trong năm mới này, hãy thưa với Chúa: “Lạy Chúa, đây là yến bạc đời con, xin dạy con cách làm lời nó theo ý Chúa”. Khi ấy, lao động sẽ không còn là gánh nặng, nhưng là con đường dẫn ta vào “niềm vui của chủ”.

Ước mong sao, qua lời chuyển cầu của Thánh Cả Giuse – người thợ khiêm hạ của Na-da-rét, mỗi người chúng ta trong năm Bính Ngọ này sẽ biết thánh hóa mọi giây phút lao công, để mỗi bước chân chúng ta đi, mỗi việc chúng ta làm đều in đậm dấu ấn của một người đầy tớ tài giỏi và trung thành. Xin Chúa chúc lành cho công ăn việc làm, cho gia đình và cho mọi dự phóng của anh chị em. Chúc anh chị em một năm mới tràn đầy ơn thánh và rộn rã tiếng cười của sự thành công đích thực trong Chúa. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

THÁNH HOÁ CÔNG ĂN VIỆC LÀM – SỐNG TẾT TRONG ÁNH SÁNG CỦA NHỮNG NÉN BẠC CHÚA TRAO

Mỗi độ xuân về, lòng người Việt Nam lại rộn ràng một niềm vui rất riêng. Xuân không chỉ là thời gian chuyển mùa của đất trời, mà còn là thời khắc linh thiêng của lòng người, nơi mỗi chúng ta dừng lại, nhìn lại, và bước tới. Trong bầu khí Tết Nguyên Đán – năm Bính Ngọ này, Giáo Hội mời gọi chúng ta dâng lên Chúa ngày Mồng Ba Tết để thánh hoá công ăn việc làm. Không phải ngẫu nhiên mà Tin Mừng hôm nay lại là dụ ngôn những nén bạc. Bởi vì công ăn việc làm, lao động, nghề nghiệp, tài năng, sức lực, trí tuệ, thời gian… tất cả đều là những “nén bạc” Chúa trao tận tay mỗi người chúng ta, với niềm tin và với một niềm hy vọng lớn lao nơi người chủ đầy yêu thương.

Tin Mừng kể rằng: người chủ trước khi đi xa đã gọi các đầy tớ lại và giao phó của cải mình cho họ, tuỳ khả năng riêng của mỗi người. Có người được năm yến, có người được hai yến, có người chỉ một yến. Không ai giống ai. Không ai bị so sánh. Không ai bị coi thường. Người chủ không đòi hỏi mọi người phải sinh lời như nhau, mà chỉ mong mỗi người trung thành với phần được trao. Đây chính là điểm rất đẹp, rất nhân hậu và cũng rất thách đố của dụ ngôn này. Thiên Chúa không so sánh chúng ta với người khác, nhưng Người nhìn xem chúng ta đã sống thế nào với chính những gì Người đã trao cho ta.

Ngày đầu năm, chúng ta thường chúc nhau làm ăn phát đạt, công việc hanh thông, buôn may bán đắt. Nhưng Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta đi sâu hơn một bước: không chỉ hỏi “năm nay tôi sẽ làm được gì”, mà còn hỏi “tôi sẽ làm việc như thế nào, với tâm hồn nào, và cho ai?”. Công ăn việc làm không chỉ là phương tiện để kiếm sống, mà còn là con đường nên thánh, là nơi chúng ta gặp gỡ Thiên Chúa mỗi ngày, là bàn thờ nơi ta dâng lên Chúa mồ hôi, nước mắt, niềm vui và cả những vất vả âm thầm của đời mình.

Người đầy tớ lãnh năm yến đã “lập tức” đi làm ăn và gây lời. Người đầy tớ lãnh hai yến cũng vậy. Chữ “lập tức” trong Tin Mừng rất đáng để chúng ta suy nghĩ. Họ không trì hoãn. Họ không đổ lỗi. Họ không chờ điều kiện hoàn hảo. Họ tin chủ mình, tin vào khả năng được trao, và dấn thân. Trong đời sống của chúng ta, có biết bao lần chúng ta trì hoãn việc sống tốt, trì hoãn việc thay đổi, trì hoãn việc làm điều phải làm, chỉ vì sợ thất bại, sợ thiệt thòi, sợ mất mát. Nhưng người đầy tớ trung tín là người dám bắt tay vào việc, dám sống trọn vẹn với hiện tại, với những gì mình đang có trong tay.

Công ăn việc làm của chúng ta cũng vậy. Có người làm những công việc lớn lao, có người làm những việc rất nhỏ bé, âm thầm. Có người đứng trước đám đông, có người lặng lẽ phía sau. Nhưng trước mặt Chúa, không có việc nào là nhỏ nếu được làm bằng tình yêu, và không có việc nào là lớn nếu thiếu đi sự trung tín. Người chủ trong dụ ngôn không khen người được năm yến vì anh lời được nhiều hơn người hai yến, mà khen cả hai bằng cùng một lời: “Khá lắm! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành.” Điều làm nên giá trị không phải là số lượng, mà là sự trung thành và lòng mến.

Trái lại, người đầy tớ chôn giấu một yến bạc lại sống trong nỗi sợ. Anh sợ chủ, sợ mất, sợ rủi ro, sợ trách nhiệm. Và chính nỗi sợ ấy đã làm anh tê liệt, khiến anh không làm gì cả. Đáng sợ không phải là thất bại, mà là không dám sống, không dám sử dụng những gì Chúa trao. Có những người suốt đời chỉ giữ lấy “một yến bạc” của mình, sống an toàn, khép kín, không dám cho đi, không dám yêu thương, không dám dấn thân, để rồi cuối cùng đánh mất tất cả. Đầu năm mới, Tin Mừng như một lời cảnh tỉnh rất mạnh mẽ: đừng để nỗi sợ làm chôn vùi ơn gọi và trách nhiệm của mình.

Thánh hoá công ăn việc làm không có nghĩa là mọi công việc bỗng trở nên dễ dàng hay thành công theo kiểu trần thế. Thánh hoá công ăn việc làm là làm việc với lương tâm ngay thẳng, với tinh thần trách nhiệm, với sự trung thực, với lòng yêu thương con người. Làm việc không gian dối, không chà đạp người khác để trục lợi. Làm việc không chỉ vì tiền bạc, mà còn vì phẩm giá con người và vì ích chung. Làm việc như thể chính Chúa đang hiện diện nơi bàn làm việc, nơi xưởng máy, nơi cánh đồng, nơi lớp học, nơi bệnh viện, nơi góc chợ nhỏ bé của đời mình.

Trong ngày Mồng Ba Tết, nhiều người vẫn còn lo lắng: năm nay công việc có ổn không, làm ăn có khá hơn không, có đủ sống không. Tin Mừng không phủ nhận những lo lắng rất thật ấy. Nhưng Tin Mừng mời gọi chúng ta đặt những lo lắng đó trong ánh sáng của niềm tin. Người chủ trong dụ ngôn là người sẽ trở lại. Có một ngày chúng ta sẽ phải thanh toán sổ sách đời mình. Nhưng đó không phải là ngày để sợ hãi, mà là ngày để hy vọng, nếu hôm nay chúng ta sống trung thành.

Khi người chủ nói: “Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh”, đó không chỉ là phần thưởng sau cùng trên Nước Trời, mà còn là niềm vui ngay trong hiện tại. Người sống trung thành với công việc, với bổn phận, với ơn gọi của mình, dù vất vả, vẫn có một niềm bình an sâu xa. Đó là niềm vui của người biết mình đang sống đúng chỗ, đúng vai trò, đúng ý nghĩa mà Thiên Chúa muốn.

Tết là dịp sum họp gia đình, nhưng cũng là lúc mỗi người đối diện với chính mình. Có những người Tết đến lại buồn nhiều hơn vui, vì công việc bấp bênh, vì thất nghiệp, vì thất bại. Tin Mừng hôm nay không lên án, không loại trừ, mà mở ra một con đường: hãy bắt đầu lại từ chính “một yến bạc” nhỏ bé mà bạn đang có. Có thể là sức khỏe còn lại, là một nghề tay trái, là một tấm lòng lương thiện, là sự kiên nhẫn, là đức tin chưa tắt. Chúa không đòi bạn phải có năm yến như người khác. Chúa chỉ mời bạn trung thành với phần của mình.

Xin cho mỗi người chúng ta, trong năm mới này, biết nhìn công ăn việc làm không chỉ như gánh nặng, mà như ơn gọi. Biết nhìn mỗi ngày lao động như một lời cầu nguyện âm thầm. Biết dâng lên Chúa từng giọt mồ hôi, từng nỗ lực nhỏ bé. Và xin cho chúng ta đừng bao giờ chôn giấu những nén bạc Chúa trao, vì sợ hãi hay ích kỷ, nhưng biết can đảm đem ra “làm ăn”, nghĩa là đem ra phục vụ, yêu thương và xây dựng.

Ước gì khi năm tháng đời ta trôi qua, khi Chúa gọi ta đến để “thanh toán sổ sách”, mỗi người chúng ta đều có thể tiến lại gần với đôi tay đầy những nén bạc đã sinh lời, không phải chỉ là thành công trần thế, mà là những con người đã được yêu thương, những việc thiện đã được thực hiện, những hy sinh âm thầm đã được dâng lên. Và khi ấy, chúng ta sẽ được nghe chính lời ấy, lời làm nên ý nghĩa của cả một đời lao động: “Khá lắm! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh.”

Lm. Anmai, CSsR

THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM: KHI MỒ HÔI TRỞ THÀNH LỜI KINH TẠ ƠN

Thưa anh chị em, giữa bầu khí linh thiêng của những ngày đầu xuân Bính Ngọ, khi những cánh mai vàng còn đang rực rỡ và tiếng chúc tụng vẫn còn vang vọng nơi đầu môi, Giáo hội mời gọi chúng ta dừng chân lại một chút ở ngày Mồng Ba Tết. Nếu Mồng Một chúng ta tạ ơn Chúa vì thời gian, Mồng Hai chúng ta nhớ về nguồn cội tổ tiên, thì Mồng Ba là ngày của mồ hôi, của bàn tay và của khối óc. Chúng ta tụ họp nơi đây để dâng lên Chúa công ăn việc làm của một năm sắp tới. Nhưng thưa anh chị em, chúng ta không đến để xin Chúa làm thay công việc của mình, cũng không đến để xin một “lá bùa” may mắn theo kiểu thế gian. Chúng ta đến để xin Ngài “thánh hóa” – nghĩa là biến những vất vả ngược xuôi của kiếp người trở thành một lễ tế đẹp lòng Thiên Chúa.

Trang Tin Mừng theo thánh Mát-thêu hôm nay kể về một ông chủ đi xa và giao phó của cải cho các đầy tớ. Hình ảnh này quá đỗi quen thuộc, nhưng thưa anh chị em, nó chứa đựng một triết lý nhân sinh và thần học sâu sắc về giá trị của lao động. Thiên Chúa chính là ông chủ hào phóng đó. Ngài không giao cho chúng ta một thế giới hoàn hảo, đóng gói sẵn theo kiểu “mì ăn liền”. Ngài giao cho chúng ta những “yến bạc” – đó là sự sống, là tài năng, là cơ hội và cả những thách đố. Yến bạc không phải là thứ để cất vào tủ kính ngắm nhìn, cũng không phải là gánh nặng để ta phải lo âu. Yến bạc chính là “ủy thác”. Mỗi chúng ta, khi bước vào năm mới Bính Ngọ này, đều được Chúa trao cho một số vốn liếng nhất định. Có người nhận được năm yến, có người hai yến, có người một yến. Sự khác biệt này không phải là sự phân biệt đối xử của Thiên Chúa, mà là sự thấu hiểu tận căn về khả năng của mỗi người. Chúa không đòi hỏi người có hai yến phải sinh lời năm yến, nhưng Ngài đòi hỏi một sự “lập tức” dấn thân.

Nhìn vào thái độ của hai người đầy tớ đầu tiên, chúng ta thấy một sự năng động tuyệt vời: “Lập tức, người đã lãnh năm yến lấy số tiền ấy đi làm ăn”. Hai chữ “lập tức” ấy chính là thái độ của một Kitô hữu đích thực trước ơn gọi lao động. Lao động không phải là một sự trừng phạt sau tội tổ tông, dù đôi khi nó thấm đẫm mồ hôi và nước mắt. Lao động là sự cộng tác vào công trình sáng tạo của Thiên Chúa. Khi anh chị em cầm chiếc cày trên đồng ruộng, khi anh chị em gõ phím máy tính nơi văn phòng, hay khi người mẹ tần tảo nhóm bếp nấu bữa cơm gia đình, chúng ta đang tiếp tục công việc của Đấng Sáng Tạo. Thần học về lao động của Dòng Chúa Cứu Thế luôn nhấn mạnh rằng: Thiên Chúa không cứu chuộc chúng ta bằng những lý thuyết suông, Ngài cứu chuộc chúng ta qua đôi bàn tay lam lũ của Đức Giêsu tại xưởng mộc Nadaret. Chính vì thế, công ăn việc làm của anh chị em trong năm mới này, dù nhỏ bé đến đâu, cũng mang giá trị vĩnh cửu nếu nó được thực hiện với tình yêu và trách nhiệm.

Thế nhưng, thưa anh chị em, trang Tin Mừng lại dành một khoảng lặng đầy ám ảnh cho người đầy tớ thứ ba – người đã nhận một yến rồi đi đào lỗ chôn giấu số bạc của chủ. Tại sao anh ta lại làm thế? Câu trả lời nằm ở cái nhìn sai lạc của anh ta về ông chủ: “Tôi biết ông là người hà khắc… vì thế tôi đâm sợ”. Anh ta không làm việc vì anh ta không có tình yêu, anh ta chỉ có nỗi sợ. Nỗi sợ làm tê liệt sự sáng tạo. Nỗi sợ biến cuộc đời thành một nấm mồ chôn vùi tài năng. Trong năm mới này, có bao nhiêu người trong chúng ta cũng đang “chôn giấu” những yến bạc mà Chúa ban? Đó có thể là sự lười biếng, sự an phận thủ thường, hoặc tệ hơn là thái độ trách móc số phận. Chúng ta thường nhìn vào người khác để tị nạnh tại sao họ có năm yến mà tôi chỉ có một yến, rồi từ đó chúng ta buông xuôi. Anh chị em thân mến, tội của người đầy tớ này không phải là tội phá hoại, mà là tội “không làm gì cả”. Một cuộc đời vô thưởng vô phạt, không dám dấn thân, không dám chấp nhận rủi ro để sinh lời cho Nước Trời, đó chính là một cuộc đời thất bại trước mặt Chúa.

Lao động trong cái nhìn của đức tin không chỉ là để kiếm miếng cơm manh áo. Nếu chỉ có thế, con người chẳng khác gì loài vật cũng biết đi tìm mồi. Con người lao động là để khẳng định phẩm giá của mình. Khi chúng ta đổ mồ hôi để kiếm những đồng tiền lương thiện, chúng ta đang dâng lên Chúa một lời kinh đẹp nhất. Ngày Mồng Ba Tết, Giáo hội xin Chúa chúc lành cho “công ăn việc làm”, nghĩa là chúc lành cho sự lương thiện. Trong một xã hội mà đôi khi người ta sẵn sàng đạp lên nhau, dùng những thủ đoạn gian dối để có được “lợi nhuận” nhanh chóng, thì người Kitô hữu được gọi để trở thành những người đầy tớ trung thành. Sinh lời không có nghĩa là bằng mọi giá phải giàu có hơn người khác, mà là làm cho những giá trị Tin Mừng được lớn mạnh thông qua công việc của mình. Một người buôn bán thật thà, một người thợ làm việc tận tâm, một người bác sĩ hết lòng vì bệnh nhân… đó chính là những người đang làm cho yến bạc của Chúa sinh sôi.

Chúa nói với những người đầy tớ trung thành: “Khá lắm! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!”. Thưa anh chị em, phần thưởng lớn nhất của lao động không phải là những con số trong tài khoản ngân hàng, mà là “niềm vui của chủ”. Đó là sự bình an trong tâm hồn khi biết mình đã sống trọn vẹn ơn gọi của mình. Năm Bính Ngọ – con Ngựa, biểu tượng của sự dẻo dai, bền bỉ và tiến về phía trước. Chúng ta cầu xin Chúa cho mỗi người chúng ta có được sức mạnh của niềm tin để không bao giờ mệt mỏi trên hành trình lao động. Đừng bao giờ nghĩ rằng công việc của mình là thấp kém. Trong mắt Thiên Chúa, không có công việc thấp kém, chỉ có tâm hồn thấp kém khi không biết đặt tình yêu vào việc mình làm. Một quét rác sạch sẽ với tâm tình phục vụ cộng đồng cũng giá trị trước mặt Chúa như một vị giám đốc điều hành cả một tập đoàn lớn.

Sự “thanh toán sổ sách” mà ông chủ nhắc đến trong Tin Mừng không phải là một cuộc kiểm tra sổ sách khô khan, mà là lúc chúng ta đối diện với sự thật về cuộc đời mình. Chúa sẽ không hỏi chúng ta đã kiếm được bao nhiêu tiền, nhưng Ngài sẽ hỏi chúng ta đã dùng những tài năng Ngài ban để phục vụ ai, để làm cho thế giới này tốt đẹp hơn như thế nào. Người đầy tớ xấu xa bị quăng ra chỗ tối tăm không phải vì anh ta làm mất tiền, mà vì anh ta đã khước từ sự sống, khước từ cơ hội được cộng tác với chủ. Sự lười biếng về tâm linh và sự trì trệ trong hành động chính là “chỗ tối tăm” mà chúng ta tự tạo ra cho mình. Đừng để năm mới của chúng ta trôi qua trong sự thụ động. Hãy ra khỏi cái lỗ an toàn mà chúng ta đã đào để chôn giấu đời mình. Hãy can đảm bước vào dòng đời, dù có khi phải đối diện với thất bại, vì Chúa thà chấp nhận một người đầy tớ dám làm và có thể sai sót, còn hơn một người không làm gì cả vì sợ hãi.

Lạy Chúa, Chúa là thợ gốm vĩ đại đã nặn đúc nên cuộc đời chúng con. Ngày Mồng Ba Tết này, chúng con dâng lên Chúa đôi bàn tay chai sần, những lo toan cho cơm áo gạo tiền, và cả những ước vọng cháy bỏng cho một năm mới hanh thông. Xin Chúa thánh hóa mọi nỗ lực của chúng con. Xin cho mồ hôi chúng con rơi xuống đất không phải là sự lãng phí, nhưng là những giọt nước tưới gội cho hạt giống Nước Trời nảy mầm. Xin cho chúng con biết dùng tiền bạc và của cải như những phương tiện để thực thi bác ái, chứ không bao giờ biến chúng thành những ông thần để tôn thờ. Và cuối cùng, xin cho chúng con luôn nhớ rằng, sau một năm lao nhọc, đích đến cuối cùng của chúng con không phải là kho lẫm đầy rẫy, mà là vòng tay yêu thương của Chúa, nơi chúng con được nghe lời phán ngọt ngào: “Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh”.

Năm Bính Ngọ này, ước gì mỗi Kitô hữu chúng ta đều là một con ngựa bền bỉ trên đường nhân đức, một người đầy tớ tận tụy trên cánh đồng truyền giáo bằng chính công việc hằng ngày của mình. Chúc anh chị em một năm mới tràn đầy hồng ân, làm việc trong bình an và sống trong tình yêu của Đấng Phục Sinh. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM – BIẾN TẾT THÀNH ƠN GỌI SỐNG TRỌN NIỀM TIN

Trong bầu khí linh thiêng của những ngày đầu năm mới, khi hương trầm Tết còn vương trong ký ức, khi những lời chúc an lành vẫn còn đọng nơi môi miệng và trong tim mỗi người, Hội Thánh mời gọi chúng ta quy tụ nơi đây để cử hành Thánh lễ Mồng Ba Tết – Thánh hóa công ăn việc làm. Đây không chỉ là một nghi thức mang tính truyền thống, cũng không đơn thuần là một lời cầu xin Chúa chúc lành cho kế sinh nhai của chúng ta trong năm mới, mà sâu xa hơn, đó là một lời mời gọi hoán cải cái nhìn của chúng ta về lao động, về trách nhiệm sống, và về chính ơn gọi làm người – làm con cái Thiên Chúa giữa trần gian này.

Tin Mừng hôm nay, qua dụ ngôn các yến bạc, được công bố trong khung cảnh đầu năm mới, không phải là một sự tình cờ. Lời Chúa luôn có thời điểm của Người. Giữa những ngày người ta thường nhìn lại năm cũ, tính toán năm mới, lo toan chuyện làm ăn, công việc, sự nghiệp, thành bại, hơn thua, thì Đức Giê-su kể cho chúng ta nghe một câu chuyện tưởng như rất “đời”, rất “kinh tế”, nhưng lại chạm tới tận căn cốt của đời sống thiêng liêng con người.

Một ông chủ sắp đi xa. Ông gọi các đầy tớ đến và giao cho họ của cải của mình. Không phải giao đồng loạt, không phải chia đều, nhưng “tùy khả năng riêng mỗi người”. Người thì năm yến, kẻ thì hai yến, người khác nữa chỉ một yến. Ngay từ đầu, Tin Mừng đã cho chúng ta thấy một sự thật nền tảng: Thiên Chúa không tạo dựng con người theo khuôn mẫu đồng loạt. Mỗi người là một câu chuyện riêng, một khả năng riêng, một hoàn cảnh riêng, một ơn gọi riêng. So bì với nhau, ganh tị với nhau, mặc cảm hay kiêu căng vì những gì mình có hoặc không có, tất cả đều xuất phát từ việc không chấp nhận sự thật này.

Đầu năm mới, có bao nhiêu người trong chúng ta âm thầm so sánh mình với người khác. Người ta làm ăn phát đạt, mình thì long đong. Người ta có công việc ổn định, mình thì bấp bênh. Người ta có chức quyền, mình thì chỉ là kẻ làm thuê. Người ta học cao hiểu rộng, mình thì dở dang. Nhưng dụ ngôn hôm nay không hỏi: anh có bao nhiêu yến? mà hỏi: anh đã làm gì với số yến được trao?

Hai người đầu tiên, người nhận năm yến và người nhận hai yến, lập tức đem số tiền ấy đi làm ăn và gây lời. Tin Mừng không mô tả chi tiết họ làm gì, buôn bán ra sao, lời lãi thế nào. Chỉ một điều được nhấn mạnh: họ đã không chôn giấu, không giữ khư khư cho riêng mình, không sợ hãi, nhưng dám đem những gì mình có để sinh lợi. Họ đã lao động. Họ đã dấn thân. Họ đã chấp nhận rủi ro. Và chính trong sự dấn thân ấy, họ đã làm cho của cải của chủ được sinh sôi.

Người thứ ba thì khác. Anh nhận một yến. Không phải là không có gì. Một yến bạc thời đó là một tài sản lớn. Nhưng anh sợ. Sợ ông chủ. Sợ thất bại. Sợ mất mát. Và nỗi sợ ấy đã làm anh tê liệt. Anh đi đào lỗ và chôn giấu yến bạc của chủ dưới đất. Anh không làm gì cả. Anh chọn sự an toàn. Anh giữ cho “nguyên vẹn”. Nhưng chính sự “nguyên vẹn” ấy lại trở thành lý do để anh bị kết án.

Thánh hóa công ăn việc làm trước hết là thánh hóa chính cái nhìn của chúng ta về lao động. Lao động không phải là hình phạt. Lao động không chỉ là phương tiện kiếm sống. Lao động là cách con người cộng tác với Thiên Chúa trong công trình sáng tạo và cứu độ. Khi chúng ta làm việc bằng lương tâm ngay thẳng, bằng tinh thần trách nhiệm, bằng sự trung thành và sáng tạo, thì chính lúc ấy, công việc của chúng ta trở thành lời cầu nguyện sống động dâng lên Thiên Chúa.

Nhưng để làm được điều đó, chúng ta phải vượt qua nỗi sợ. Nỗi sợ thất bại. Nỗi sợ dư luận. Nỗi sợ mất mát. Nỗi sợ không bằng người khác. Nỗi sợ ấy đã khiến người đầy tớ thứ ba trở thành “tôi tớ xấu xa và biếng nhác”, không phải vì anh làm điều ác, mà vì anh không làm điều thiện khi có thể làm.

Đầu năm mới, có thể chúng ta không thiếu ước mơ, nhưng lại thiếu can đảm. Có thể chúng ta không thiếu khả năng, nhưng lại thiếu niềm tin. Có thể chúng ta không thiếu cơ hội, nhưng lại thiếu quyết tâm. Chúng ta thích an phận. Chúng ta quen với việc đổ lỗi cho hoàn cảnh, cho xã hội, cho người khác, cho số phận. Nhưng dụ ngôn hôm nay nhắc chúng ta rằng: Thiên Chúa sẽ hỏi chúng ta không phải về những gì người khác làm, mà về những gì chính chúng ta đã làm với những gì Người trao.

Câu nói của ông chủ với hai người đầy tớ trung thành vang lên như một lời chúc Tết thiêng liêng cho mỗi người chúng ta: “Khá lắm! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!” Niềm vui ấy không chỉ là phần thưởng ở đời sau, mà ngay trong đời này, đó là niềm vui của một người sống có ý nghĩa, sống đúng với ơn gọi của mình, sống không hoang phí đời mình.

Thánh hóa công ăn việc làm cũng là thánh hóa từng giây phút đời thường. Không phải chỉ những công việc lớn lao, những thành công vang dội mới làm đẹp lòng Chúa. Nhiều khi, chính những công việc nhỏ bé, âm thầm, lặp đi lặp lại mỗi ngày, nếu được làm với tình yêu và lòng trung tín, lại có giá trị lớn lao trước mặt Thiên Chúa. Một người mẹ tảo tần lo cho con cái. Một người cha vất vả mưu sinh. Một người công nhân làm việc lương thiện. Một người buôn bán giữ chữ tín. Một người học trò chăm chỉ học hành. Tất cả đều là những “yến bạc” được đem ra sinh lợi cho Nước Trời.

Đầu năm mới, chúng ta cầu xin Chúa chúc lành cho công ăn việc làm của mình. Nhưng cùng lúc, Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta tự hỏi: tôi có sẵn sàng để cho công việc của tôi được thánh hóa không? Tôi có dám thay đổi những thói quen làm ăn gian dối, thiếu công bằng, vô trách nhiệm không? Tôi có dám sống đức tin của mình ngay nơi bàn làm việc, nơi chợ búa, nơi công xưởng, nơi văn phòng, nơi lớp học không?

Người đầy tớ thứ ba biện minh: “Tôi biết ông là người hà khắc.” Nhiều khi chúng ta cũng có một hình ảnh méo mó về Thiên Chúa. Chúng ta nghĩ Người chỉ chờ phạt, chờ bắt lỗi, chờ tính sổ. Nhưng dụ ngôn này cho thấy ông chủ là người tin tưởng, quảng đại, và công bằng. Ông giao của cải cho đầy tớ, không phải để họ run sợ, mà để họ cộng tác. Ông vui mừng khi thấy họ sinh lợi. Và ông đau lòng khi thấy một người đã tự chôn vùi chính cơ hội của mình.

Bước sang năm mới Bính Ngọ, con ngựa trong văn hóa Á Đông là biểu tượng của sự cần cù, bền bỉ, trung thành và dấn thân. Hình ảnh ấy rất gần với tinh thần của dụ ngôn hôm nay. Một năm mới sẽ không tự nhiên trở nên tốt đẹp nếu chúng ta chỉ ngồi chờ may mắn. Một đời sống đức tin sẽ không lớn lên nếu chúng ta chỉ giữ đạo cách thụ động. Một xã hội sẽ không đổi thay nếu mỗi người chỉ lo cho phần an toàn của mình.

Ước gì Thánh lễ Mồng Ba Tết này giúp chúng ta dám đứng lên, dám đi ra, dám làm việc, dám chịu trách nhiệm về đời mình, dám dùng những gì Chúa trao để làm cho đời sống này tốt đẹp hơn, nhân bản hơn, thấm đẫm tình người và tình Chúa hơn. Ước gì khi năm tháng qua đi, khi “ông chủ” trở về, mỗi người chúng ta có thể bình an thưa lên rằng: “Lạy Chúa, những gì Chúa trao, con đã cố gắng làm cho sinh lợi bằng tất cả lòng trung thành và yêu mến.”

Xin Chúa chúc lành cho công ăn việc làm của mỗi gia đình. Xin Chúa thánh hóa mồ hôi, nước mắt, nỗ lực và hy sinh của chúng ta. Xin cho chúng ta đừng bao giờ chôn vùi đời mình trong sợ hãi, nhưng biết sống trọn vẹn từng ngày như một hồng ân, một sứ mạng, một lời đáp trả tình yêu Thiên Chúa.

Lm. Anmai, CSsR

CÔNG CHÍNH HÓA GIỌT MỒ HÔI TRÊN BÀN TAY SÁNG TẠO CỦA THIÊN CHÚA

Tiếng pháo đón xuân dường như vẫn còn âm vang đâu đó trong lồng ngực, mùi hương trầm của ngày mồng Một, mồng Hai vẫn chưa kịp tan đi trên bàn thờ gia tiên, thì hôm nay, Giáo hội mời gọi chúng ta dừng chân lại một chút giữa dòng chảy của lễ hội để nhìn vào đôi bàn tay mình. Ngày Mồng Ba Tết, ngày chúng ta dâng lên Chúa “Công ăn việc làm”. Nghe có vẻ trần thế, nghe có vẻ thực dụng giữa những ngày đang mải mê chúc tụng, nhưng thực tế, đây lại là chiều kích tâm linh sâu thẳm nhất của kiếp người. Bởi lẽ, Thiên Chúa của chúng ta không phải là một vị thần thích ngồi hưởng thụ sự bái lạy của thụ tạo, Ngài là một Thiên Chúa Lao Động. Từ thuở bình minh của vũ trụ, Ngài đã làm việc suốt sáu ngày để dệt nên bài ca sáng tạo, và hôm nay, Ngài mời gọi chúng ta bước vào cộng tác với Ngài.

Tin Mừng hôm nay về dụ ngôn những yến bạc không đơn thuần là một bài học về kinh tế hay quản trị rủi ro. Không, Chúa Giêsu không dạy chúng ta cách làm giàu theo kiểu thế gian. Ngài đang nói về một “Gia tài Nước Trời” được ký thác vào tay mỗi người. Anh chị em hãy nhìn xem, ông chủ trong dụ ngôn không giao việc dựa trên sự cào bằng, mà là “tùy khả năng riêng mỗi người”. Điều đó có nghĩa là gì? Có nghĩa là mỗi chúng ta, dù là một trí thức ngồi bàn giấy, một bác nông dân chân lấm tay bùn, hay một người quét rác âm thầm nơi góc phố, tất cả đều đang nắm giữ một “số vốn” thiêng liêng từ Thiên Chúa. Công việc không phải là một hình phạt sau biến cố vườn Địa Đàng, mà công việc là một đặc ân để con người được trở nên giống Thiên Chúa nhất trong vai trò đồng sáng tạo.

Chúng ta thường có thói quen tách biệt giữa “đời” và “đạo”. Chúng ta nghĩ rằng chỉ khi quỳ trong nhà thờ mới là thánh, còn khi cầm cái cày, cầm cây bút hay đứng bếp thì đó là chuyện mưu sinh thấp kém. Sai lầm thay! Bài Tin Mừng nhắc nhở chúng ta rằng, ông chủ sẽ trở về và đòi thanh toán sổ sách. Cái sổ sách ấy không chỉ ghi những kinh Kính Mừng chúng ta đọc, mà còn ghi cả những giọt mồ hôi chúng ta đổ xuống vì yêu thương, vì trách nhiệm, vì sự lương thiện. Người đầy tớ lãnh năm yến và hai yến đã “lập tức” đi làm ăn. Cái từ “lập tức” ấy cho thấy một thái độ dấn thân quyết liệt. Họ không chờ đợi, không trì hoãn. Họ hiểu rằng thời gian là quà tặng và khả năng là trách nhiệm. Họ làm việc không phải vì sợ hãi, mà vì họ muốn làm cho vinh quang của chủ được rạng rỡ thêm qua sự nỗ lực của chính mình.

Nhưng thảm kịch lại nằm ở người đầy tớ lãnh một yến. Tại sao anh ta lại đem chôn giấu? Vì anh ta “sợ”. Một nỗi sợ làm tê liệt mọi khả năng sáng tạo. Anh ta nhìn Thiên Chúa như một bạo chúa, một người “hà khắc, gặt chỗ không gieo”. Anh chị em có thấy hình ảnh của chính mình trong đó không? Đôi khi chúng ta sống đạo trong sợ hãi, làm việc trong đối phó. Chúng ta giữ cho linh hồn mình “sạch” theo kiểu không làm gì cả để khỏi sai lỗi, cũng giống như anh ta giữ cho yến bạc “nguyên vẹn” bằng cách vùi nó xuống bùn đất. Thiên Chúa không cần một sự nguyên vẹn chết chóc. Ngài cần một sự hao mòn hiển hách. Ngài thà thấy chúng ta làm việc mà có sai sót còn hơn là thấy chúng ta khoanh tay đứng nhìn đời trôi qua trong sự lười biếng thánh thiện giả tạo. “Anh thật là tôi tớ xấu xa và biếng nhác!” – lời mắng của ông chủ thật đắng chát nhưng cũng thật tỉnh thức. Tội lớn nhất của con người đôi khi không phải là làm điều ác, mà là không làm điều thiện khi có khả năng làm.

Thánh hóa công ăn việc làm trong năm mới Bính Ngọ này, chúng ta được mời gọi nhìn vào hình ảnh con ngựa – biểu tượng của sự bền bỉ, dẻo dai và lòng trung thành. Một con ngựa quý không phải là con ngựa đứng trong chuồng vàng, mà là con ngựa dặm trường vạn lý. Đời sống Kitô hữu cũng vậy. Việc làm của chúng ta chỉ thực sự được thánh hóa khi nó được ướp bằng muối của tình yêu và ánh sáng của sự công chính. Đừng bao giờ nói rằng công việc của tôi nhỏ bé quá, chẳng có gì để dâng Chúa. Hãy nhớ, người lãnh hai yến cũng được hưởng niềm vui ngang hàng với người lãnh năm yến. Thiên Chúa không đo lường bằng con số định lượng, Ngài đo lường bằng độ đậm đặc của tình yêu chúng ta đặt vào công việc đó. Một bát canh nấu cho chồng con bằng cả trái tim, một hồ sơ xử lý cho khách hàng bằng sự tận tâm minh bạch, đó chính là “yến bạc” đang sinh lời cho Nước Trời.

Thưa anh chị em, trong thế giới hôm nay, người ta đang dần biến công việc thành một thứ ngẫu tượng để tôn thờ, hoặc thành một gánh nặng để trốn chạy. Người ta làm việc điên cuồng để tích trữ của cải, để khẳng định cái tôi, để rồi cuối cùng rơi vào sự trống rỗng tận cùng. Hoặc ngược lại, người ta coi thường lao động, muốn hưởng thụ trên xương máu người khác. Là người môn đệ của Chúa Kitô, chúng ta phải đi con đường thứ ba: Con đường Lao Động trong Hy Vọng. Chúng ta làm việc để làm chứng rằng trật tự của thế giới này đang được biến đổi. Mỗi nhát cuốc, mỗi dòng lệnh máy tính, mỗi lời giảng dạy trên bục giảng đều phải là một lời kinh dâng hiến. Khi chúng ta làm việc với sự lương thiện, chúng ta đang đẩy lùi bóng tối của sự gian dối. Khi chúng ta làm việc với sự công bằng, chúng ta đang xây dựng vương quốc của sự thật.

Nhìn vào xã hội hiện nay, chúng ta đau lòng thấy bao nhiêu yến bạc bị chôn giấu. Tài năng bị thui chột vì sự đố kỵ, nguồn lực bị lãng phí vì sự tham nhũng, và lòng nhiệt thành bị dập tắt vì sự vô cảm. Ngày Mồng Ba Tết là cơ hội để mỗi Kitô hữu thực hiện một cuộc “cách mạng nội tâm” về lao động. Hãy tự hỏi mình: Tôi đang dùng “yến bạc” Chúa ban để xây dựng bản thân hay để phục vụ cộng đoàn? Tôi có đang “đào lỗ chôn giấu” những ơn gọi, những khả năng mà lẽ ra phải được sinh lời cho Giáo hội và xã hội không? Đừng để khi chủ trở về, chúng ta chỉ chìa ra một bàn tay trắng sạch nhưng trống rỗng. Hãy để Ngài thấy bàn tay chúng ta chai sần, thô ráp vì lao công, nhưng tràn đầy những hoa trái của đức ái.

Thánh hóa công ăn việc làm còn có nghĩa là biết nghỉ ngơi trong Chúa. Chúng ta không phải là những cỗ máy. Công việc là cho con người, chứ không phải con người cho công việc. Sau sáu ngày sáng tạo, Thiên Chúa đã nghỉ ngơi. Sự nghỉ ngơi ấy không phải là sự lười biếng, mà là sự chiêm ngưỡng. Nếu chúng ta làm việc mà không biết dừng lại để cầu nguyện, để nhìn thấy bàn tay Chúa trong thành quả của mình, thì chúng ta chỉ là những “nô lệ” của công việc chứ không phải là “đầy tớ” của Thiên Chúa. Ngày Mồng Ba Tết, hãy dâng lên Chúa những dự định, những lo toan, cả những thất bại của năm cũ và những hy vọng của năm mới. Hãy xin Ngài chúc phúc cho đôi bàn tay và khối óc của chúng ta, để mỗi việc chúng ta làm đều mang ấn tín của Thần Khí.

Lạy Chúa, Chúa là Đấng không bao giờ mệt mỏi trong việc yêu thương và quan phòng. Ngày đầu xuân mới này, chúng con dâng lên Chúa tất cả công ăn việc làm của chúng con. Xin cho chúng con hiểu rằng, mỗi công việc dù nhỏ bé đến đâu cũng là một mảnh ghép trong bức tranh cứu độ của Chúa. Xin chữa lành sự lười biếng trong tâm hồn chúng con, xin cất cao nỗi sợ hãi đang kiềm tỏa đôi chân chúng con, để chúng con dám “lập tức” ra đi, dấn thân và sinh lời cho Chúa. Ước gì khi hoàng hôn của đời người buông xuống, mỗi chúng con đều được nghe tiếng nói ngọt ngào của Chúa: “Khá lắm! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành! Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!”.

Chúc anh chị em một năm mới Bính Ngọ dồi dào ơn Chúa, chân cứng đá mềm, để mỗi bước đi, mỗi việc làm đều là một nốt nhạc trong bài ca tạ ơn Thiên Chúa. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

TẾT NGUYÊN ĐÁN – NĂM BÍNH NGỌ MỒNG BA TẾT: THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM

Hôm nay, mồng ba Tết, chúng ta lại quây quần bên nhau trong ngôi nhà thờ thân yêu này, sau những ngày vui Tết sum vầy gia đình, thăm viếng họ hàng, chúc tụng nhau những lời chúc tốt lành. Không khí Tết vẫn còn rộn ràng, pháo hoa vẫn còn vương vấn đâu đây, bánh chưng xanh, mứt gừng ngọt vẫn còn trên bàn thờ tổ tiên. Nhưng Giáo Hội, như người Mẹ hiền từ và khôn ngoan, đã dành riêng ngày hôm nay để chúng ta dừng lại một chút, nhìn về phía trước, nhìn về công việc làm ăn, về những ngày tháng lao động sắp tới. Chúng ta xin Chúa thánh hóa công ăn việc làm, để mọi sự chúng ta làm trong năm mới không chỉ nuôi sống thân xác, mà còn nuôi sống linh hồn, làm vinh danh Chúa và phục vụ anh em.

Tin Mừng hôm nay, dụ ngôn những yến bạc mà Chúa Giêsu kể, thật sự là một lời nhắc nhở sâu sắc, thấm thía cho mỗi người chúng ta, nhất là trong bối cảnh Tết Nguyên Đán – năm Bính Ngọ này. Một ông chủ sắp đi xa, gọi đầy tớ đến, giao phó của cải mình cho họ. Ông không giao đồng đều, mà tùy khả năng mỗi người: người thì năm yến, người hai yến, người một yến. Rồi ông ra đi. Và khi ông trở về, sau thời gian lâu dài, ông đòi thanh toán sổ sách.

Hai người đầy tớ đầu tiên, người nhận năm yến và người nhận hai yến, họ đã hành động ngay lập tức. Họ đi làm ăn, buôn bán, gây lời. Người năm yến kiếm thêm năm yến nữa, người hai yến kiếm thêm hai yến nữa. Khi chủ về, họ vui vẻ trình bày: “Thưa ông chủ, ông đã giao cho tôi năm yến, tôi đã gây lời được năm yến khác đây”. Và lời khen của chủ thật ấm áp, thật khích lệ: “Khá lắm! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!”. Cùng một lời khen cho cả hai, dù số lượng khác nhau. Chúa không so sánh số lượng, mà nhìn vào sự trung thành và nỗ lực.

Còn người nhận một yến thì sao? Anh ta sợ hãi. Anh ta nghĩ chủ là người hà khắc, gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi. Vì sợ, anh đào lỗ chôn giấu. Khi chủ về, anh mang nguyên yến bạc ra: “Của ông vẫn còn nguyên đây này!”. Nhưng chủ đáp lại bằng lời nghiêm khắc: “Anh thật là tôi tớ xấu xa và biếng nhác!”. Anh biết chủ đòi hỏi cao, vậy mà anh không làm gì cả, chỉ chôn giấu. Đáng lẽ anh phải gửi ngân hàng để ít ra có lời. Thế rồi yến bạc bị lấy đi, đưa cho người đã có mười yến. Và kết thúc thật đau đớn: “Tên đầy tớ vô dụng kia, hãy quăng nó ra chỗ tối tăm bên ngoài: ở đó, người ta sẽ phải khóc lóc nghiến răng”.

Anh chị em thân mến, dụ ngôn này không phải là chuyện cổ tích xa xưa. Nó đang nói về chính chúng ta hôm nay, về cuộc đời mỗi người, về những gì Chúa đã trao phó cho ta. Chúa chính là ông chủ. Chúng ta là những đầy tớ. Những yến bạc không chỉ là tiền bạc, của cải vật chất, mà là tất cả những gì Chúa ban: tài năng, sức khỏe, thời gian, cơ hội, gia đình, đức tin, ơn gọi làm cha mẹ, làm con cái, làm người lao động, làm học sinh, sinh viên, làm nông dân, công nhân, thầy cô, bác sĩ, kỹ sư… Tất cả đều là yến bạc Chúa giao phó, tùy theo khả năng mỗi người.

Trong năm mới Bính Ngọ này, khi chúng ta bước vào công việc làm ăn, Chúa muốn chúng ta giống như hai đầy tớ tốt lành đầu tiên: trung thành, sáng tạo, dám mạo hiểm vì lòng tin. Không phải mạo hiểm liều lĩnh, mà mạo hiểm vì tin rằng Chúa đồng hành. Người nhận năm yến không ngồi yên nghĩ: “Tôi có nhiều quá, sợ mất”. Người nhận hai yến không tự ti: “Tôi ít quá, làm sao bằng người kia”. Họ đều hành động theo khả năng mình có. Và Chúa vui vì sự trung thành ấy, chứ không phải vì số lượng lời lãi.

Nhưng người nhận một yến thì khác. Anh sợ hãi. Sợ mất, sợ chủ khó tính, sợ thất bại. Nên anh chôn giấu. Nhiều khi chúng ta cũng vậy. Chúng ta nhận lãnh ơn Chúa, nhận lãnh công việc, nhận lãnh trách nhiệm gia đình, nhưng lại sợ: sợ làm không tốt, sợ bị chê bai, sợ mất thời gian, sợ hao tổn sức lực. Thế là chúng ta chôn giấu tài năng trong sự an toàn giả tạo. Chúng ta làm việc chỉ để kiếm sống qua ngày, chứ không dám nghĩ đến việc làm sao để công việc ấy sinh hoa trái cho Nước Chúa, cho anh em. Chúng ta đi lễ, đọc kinh, nhưng không dám sống đức tin ra nơi công sở, nơi xưởng máy, nơi chợ búa. Chúng ta có đức tin, nhưng chôn giấu nó dưới lớp bụi bặm của lo toan đời thường.

Anh chị em ơi, Chúa không đòi chúng ta phải thành công rực rỡ theo kiểu thế gian. Chúa chỉ đòi trung thành. Trung thành trong việc nhỏ, Chúa sẽ giao việc lớn. Trung thành trong công việc hằng ngày, Chúa sẽ ban niềm vui lớn lao. “Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh”. Niềm vui ấy không phải là tiền bạc, danh vọng, mà là sự bình an sâu thẳm trong tâm hồn, là được ở với Chúa mãi mãi.

Hãy nghĩ về cuộc đời mình. Có bao giờ chúng ta tự hỏi: Chúa đã giao cho tôi những yến bạc nào? Tài năng ca hát, tôi có dùng để ca vang danh Chúa không? Sức khỏe dồi dào, tôi có dùng để giúp đỡ người bệnh tật không? Thời gian rảnh rỗi, tôi có dành cho cầu nguyện, cho gia đình không? Công việc làm ăn, tôi có làm với tinh thần phục vụ, trung thực, bác ái không? Hay tôi chỉ lo giữ khư khư, sợ mất, sợ hao?

Trong năm Bính Ngọ này, con Ngựa phi nước đại, tượng trưng cho sức mạnh, sự năng động. Ước gì chúng ta cũng “phi nước đại” trong đời sống đức tin. Đừng chôn giấu yến bạc Chúa trao. Hãy để nó sinh lời. Làm việc không chỉ để kiếm tiền, mà để thánh hóa bản thân, nuôi sống gia đình, giúp đỡ cộng đoàn, xây dựng xã hội công bằng hơn. Làm việc như Chúa Giêsu đã làm: “Cha tôi vẫn làm việc, thì tôi cũng làm việc”. Chúa làm việc cứu chuộc, chúng ta làm việc thánh hóa thế gian.

Anh chị em thân mến, Tết qua rồi, nhưng ơn Chúa vẫn còn. Mỗi sáng thức dậy, chúng ta hãy dâng ngày mới cho Chúa. Mỗi khi bắt tay vào công việc, hãy thầm cầu nguyện: “Lạy Chúa, con xin dâng công việc này cho Chúa, xin thánh hóa nó”. Khi gặp khó khăn, đừng sợ hãi như đầy tớ thứ ba. Hãy nhớ lời Chúa: “Ai đã có, thì được cho thêm và sẽ có dư thừa”. Có nghĩa là, ai trung thành sử dụng những gì Chúa ban, Chúa sẽ ban thêm để họ sinh lời nhiều hơn.

Hôm nay, trong Thánh lễ này, chúng ta hãy dâng lên Chúa tất cả những dự định, những lo toan công việc năm mới. Xin Chúa chúc lành cho những ai đang thất nghiệp, xin mở lối cho họ. Xin Chúa ban sức khỏe cho những ai đang lao động vất vả. Xin Chúa ban ơn khôn ngoan cho những ai kinh doanh, buôn bán. Xin Chúa giữ gìn sự trung thực, công bằng trong mọi giao dịch. Và xin Chúa giúp chúng ta đừng bao giờ chôn giấu yến bạc Chúa trao, nhưng luôn biết sinh lời cho Nước Trời.

Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã đến trần gian để làm việc cứu chuộc chúng con. Xin dạy chúng con biết làm việc với tình yêu, với trách nhiệm, với niềm tin. Xin cho công ăn việc làm của chúng con trong năm Bính Ngọ này được thánh hóa, sinh nhiều hoa trái thiêng liêng và trần thế. Và khi Chúa đến, xin cho chúng con được nghe lời ngọt ngào: “Khá lắm, hỡi tôi tớ tốt lành và trung thành! Hãy vào hưởng niềm vui của chủ ngươi”.

Lm. Anmai, CSsR

THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM: KHI GIỌT MỒ HÔI TRỞ THÀNH LỜI KINH TẠ ƠN

Thưa anh chị em, giữa bầu khí linh thiêng của những ngày đầu xuân Bính Ngọ, khi hương trầm còn phảng phất và những cánh mai vàng đang khoe sắc rực rỡ, Giáo hội mời gọi chúng ta dừng chân lại trong ngày Mồng Ba Tết để dâng lên Thiên Chúa “Công ăn việc làm”. Nếu Mồng Một chúng ta cầu bình an cho năm mới, Mồng Hai chúng ta kính nhớ tổ tiên, thì Mồng Ba là lúc chúng ta chạm tay vào thực tại của đời người: đó là lao động. Lao động không chỉ là phương thế để kiếm cơm manh áo, không chỉ là vòng xoáy của cơm áo gạo tiền, mà trong cái nhìn đức tin, lao động chính là sự cộng tác với công trình sáng tạo của Thiên Chúa. Bài Tin Mừng về những nén bạc mà chúng ta vừa nghe không chỉ là một bài học về kinh tế hay quản trị, mà là một mặc khải sâu sắc về định mệnh con người và giá trị của từng phút giây chúng ta sống và làm việc trên dương thế này.

Chúng ta hãy nhìn vào hình ảnh “người chủ sắp đi xa”. Trong ý nghĩa thiêng liêng, người chủ đó chính là Thiên Chúa, và cuộc “đi xa” chính là khoảng thời gian Ngài trao phó trần gian này cho con người quản lý. Ngài không giao cho chúng ta một thế giới hoàn hảo, đóng gói sẵn, mà Ngài giao cho chúng ta những “yến bạc” – tức là những tiềm năng, là thời gian, là sức khỏe, là trí tuệ và cả những cơ hội. Có người nhận được năm yến, người hai yến, người một yến. Sự khác biệt này không phải là sự bất công của Thiên Chúa, mà là sự tinh tế của Đấng thấu suốt mọi tâm hồn. Ngài trao phó “tùy khả năng riêng mỗi người”. Điều này nhắc nhở chúng ta rằng, trong công ăn việc làm, đừng bao giờ nhìn sang luống cày của người khác để rồi nảy sinh lòng ghen tị hay mặc cảm. Mỗi chúng ta là một bản thể duy nhất, được Chúa tin tưởng trao cho một phần hành riêng biệt. Công việc của anh chị em, dù là gõ bàn phím trong văn phòng máy lạnh, hay là tay lấm chân bùn trên đồng ruộng, hoặc là tất bật ngược xuôi nơi phố thị, tất cả đều là những “yến bạc” thiêng liêng mà Chủ đã ký thác.

Điểm mấu chốt của bài Tin Mừng nằm ở thái độ của những người đầy tớ. Hai người đầu tiên đã “lập tức” đi làm ăn. Hai chữ “lập tức” ấy quý giá vô cùng! Nó cho thấy một thái độ hăng say, một lòng tin tưởng tuyệt đối vào ông chủ. Họ không ngồi đó để tính toán xem tại sao mình lại nhận ít hơn hay nhiều hơn người kia. Họ bắt tay vào việc. Thưa anh chị em, thánh hóa công ăn việc làm bắt đầu từ chính thái độ dấn thân này. Lao động chỉ thực sự có giá trị khi nó được thực hiện bằng tình yêu và trách nhiệm. Khi anh chị em cầm chiếc chổi quét rác với ý thức làm đẹp cho đời, khi người bác sĩ tận tâm với bệnh nhân vì nhận ra hình ảnh Chúa nơi người đau khổ, hay khi người thợ xây đặt từng viên gạch với mong muốn xây tổ ấm cho tha nhân, thì lúc đó, lao động đã trở thành một lời kinh dâng hiến. Thiên Chúa không nhìn vào số lượng yến bạc chúng ta sinh lời, Ngài nhìn vào sự “trung thành” trong những việc nhỏ bé. “Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh”.

Thế nhưng, thảm kịch lại nằm ở người đầy tớ thứ ba – người chỉ nhận một yến. Tại sao anh ta lại đem chôn giấu nén bạc? Anh ta nói: “Tôi biết ông là người hà khắc… nên tôi đâm sợ”. Ôi, cái nỗi sợ hãi tai hại! Anh ta không sai vì đã làm mất vốn, anh ta sai vì đã không dám làm gì cả. Anh ta chọn sự an toàn giả tạo thay vì sự dấn thân mạo hiểm. Trong đời sống đức tin và trong công việc hằng ngày, tội lớn nhất đôi khi không phải là làm sai, mà là “không làm gì cả”. Việc chôn giấu nén bạc chính là hành động khước từ sự sống, khước từ sự tăng trưởng. Nhiều khi chúng ta cũng vậy, chúng ta lười biếng, chúng ta đổ lỗi cho hoàn cảnh, chúng ta trách móc Thiên Chúa không ban cho mình cơ hội như người khác, để rồi chúng ta để cho thời gian trôi qua trong vô nghĩa. Chúa gọi anh ta là “tên đầy tớ xấu xa và biếng nhác”. Sự biếng nhác ở đây không chỉ là lười vận động tay chân, mà là sự lười biếng trong tâm hồn, sự tê liệt của ý chí và lòng mến.

Bước vào năm Bính Ngọ, năm của hình ảnh con ngựa – biểu tượng của sự bền bỉ, nhanh nhẹn và dũng mãnh – chúng ta được mời gọi nhìn lại “công ăn việc làm” của mình dưới ánh sáng của dụ ngôn này. Có bao giờ chúng ta coi công việc là một gánh nặng, là một sự trừng phạt? Có bao giờ chúng ta làm việc chỉ để vinh danh bản thân hay để tích trữ của cải mà quên mất mục đích tối hậu là phục vụ Thiên Chúa và anh em? Thánh hóa công việc nghĩa là đem Chúa vào trong xưởng máy, vào trong chợ búa, vào trong văn phòng. Nghĩa là làm việc với sự công chính, không gian lận, không lừa lọc, không vì lợi nhuận mà chà đạp lên nhân phẩm người khác. Một yến bạc được làm ra bằng sự lương thiện còn quý giá hơn ngàn yến bạc có được từ sự bất chính. Thiên Chúa không cần những thành công rực rỡ theo tiêu chuẩn của thế gian, Ngài cần những tâm hồn biết “sinh lời” tình yêu từ những công việc tầm thường nhất.

Cuộc đời mỗi người chúng ta là một hành trình thanh toán sổ sách liên tục với Thiên Chúa. Mỗi buổi tối khi kết thúc một ngày làm việc, hãy tự hỏi: “Hôm nay tôi đã làm gì với nén bạc Chúa ban?”. Đừng để nén bạc sức khỏe bị hoang phí vào những cuộc vui vô bổ. Đừng để nén bạc trí tuệ bị chôn vùi trong những toan tính ích kỷ. Và nhất là, đừng để nén bạc đức tin bị rỉ sét vì thiếu sự thực hành. Chúa muốn chúng ta phải “làm cho lời”. Cái “lời” ở đây không phải là tiền bạc trong ngân hàng, mà là niềm vui trong tâm hồn, là sự an lạc trong gia đình, là những giá trị đạo đức mà chúng ta để lại cho con cháu. Khi chúng ta làm việc với tất cả trái tim, chúng ta đang biến thế giới này thành một nơi đáng sống hơn, và đó chính là cách chúng ta chuẩn bị cho ngày “Chủ đến”.

Trong ngày Mồng Ba Tết này, chúng ta cũng cầu nguyện đặc biệt cho những anh chị em đang thất nghiệp, những người đang gặp khó khăn trong kinh doanh, những người đang phải vất vả mưu sinh nơi đất khách quê người. Xin Chúa cho họ giữ vững niềm tin, không ngã lòng trước những thử thách. Ước gì mỗi chúng ta biết nâng đỡ nhau, chia sẻ nén bạc của mình cho những người thiếu thốn, để cái “lời” của chúng ta không chỉ là cho riêng mình mà còn là cho cộng đoàn. Hãy nhớ rằng, Thiên Chúa là một người cha nhân hậu, Ngài không “gặt chỗ không gieo”, nhưng Ngài sẽ đòi hỏi chúng ta về những gì Ngài đã gieo vào lòng chúng ta. Đừng để khi đứng trước mặt Chúa, chúng ta chỉ có thể chìa ra một đôi bàn tay trắng tinh khôi vì chẳng dám làm gì, nhưng hãy chìa ra đôi bàn tay chai sần vì lao động, đôi bàn tay thấm đẫm mồ hôi vì phục vụ, bởi đó chính là tấm vé để chúng ta được nghe lời mời gọi ngọt ngào: “Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!”.

Lạy Chúa là Chủ tể thời gian và muôn vật, xin chúc lành cho đôi tay và khối óc của chúng con trong năm mới Bính Ngọ này. Xin cho công việc của chúng con không chỉ nuôi sống thân xác, mà còn bồi đắp cho linh hồn. Xin cho chúng con biết trân trọng từng cơ hội, dù là nhỏ bé nhất, để làm vinh danh Chúa qua chính nghề nghiệp của mình. Và khi hoàng hôn của đời người buông xuống, xin cho chúng con được bình an thưa với Chúa rằng: “Lạy Chúa, đây là những gì con đã cố gắng sinh lời bằng tất cả lòng mến, xin nhận lấy và cho con được nghỉ yên trong Chúa”. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM: KHI GIỌT MỒ HÔI TRỞ THÀNH LỜI KINH NGUYỆN

Giữa bầu khí rộn ràng của những ngày đầu xuân Bính Ngọ, khi hơi ấm của mùa xuân đang len lỏi vào từng nhành mai, khóm trúc, chúng ta dừng chân lại nơi ngày Mồng Ba Tết để dâng lên Chúa “công ăn việc làm”. Người Việt mình có câu: “Mồng một tết cha, mồng hai tết mẹ, mồng ba tết thầy”. Chữ “Thầy” ở đây không chỉ là người dạy chữ, mà còn là biểu trưng cho sự nghiệp, cho cái đạo làm người và đạo làm việc. Đối với người Kitô hữu, vị Thầy chí thánh chính là Đức Kitô, Đấng đã cầm cày, cầm bào, cầm đục suốt ba mươi năm tại Nazareth để thánh hóa lao động. Hôm nay, Tin Mừng về những yến bạc không chỉ là bài toán kinh tế về lợi nhuận, mà là một bản trường ca về trách nhiệm của con người đối với hồng ân Thiên Chúa giao phó qua đôi bàn tay và khối óc.

Lao động không phải là một hình phạt sau cú ngã của tổ tông, dù đôi khi chúng ta cảm thấy nó nặng nề như một sự đày ải. Thực tế, khi Thiên Chúa đặt con người vào vườn Ê-đen để “trồng trọt và canh tác”, Ngài đã mời gọi con người trở thành cộng tác viên của Ngài trong công trình sáng tạo. Sáng hôm nay, khi nhìn vào những yến bạc được trao, chúng ta thấy một sự thật hiển nhiên: Thiên Chúa không phát phát chẩn, Ngài đầu tư. Ngài không cho chúng ta sự sống để chúng ta đóng khung nó lại, Ngài trao cho chúng ta những “vốn liếng” – là sức khỏe, là trí tuệ, là thời gian, và cả những cơ hội nghề nghiệp – để chúng ta làm cho nó sinh hoa kết quả. Con ngựa của năm Bính Ngọ gợi nhắc sự nhanh nhẹn, bền bỉ và dũng mãnh. Công việc của chúng ta cũng cần tinh thần đó: không ngừng chuyển động, không ngừng nỗ lực để vượt qua những dặm dài gian khó.

Nhìn vào thái độ của ba người đầy tớ, chúng ta thấy hiện thân của chính mình trong guồng quay mưu sinh. Hai người đầu tiên không hề thắc mắc tại sao mình nhận năm hay nhận hai, họ cũng không tị nạnh với nhau. Họ chỉ biết một điều duy nhất: Chủ tin tưởng mình. Chính niềm tin của chủ là động lực lớn nhất để họ dấn thân. Trong đời sống đức tin, đôi khi chúng ta quá chú trọng đến kết quả “năm yến” hay “hai yến” mà quên mất cái tâm thế “lập tức đi làm ăn”. Cái “lập tức” ấy chính là sự vâng phục của tình yêu. Khi chúng ta cầm cái chổi quét nhà, khi đứng trên bục giảng, khi ngồi trước máy tính hay khi đổ mồ hôi trên đồng ruộng với lòng yêu mến, thì đó chính là lúc chúng ta đang “làm lời” cho nước trời. Công việc khi ấy không còn là gánh nặng để kiếm miếng cơm manh áo, mà là một sứ mạng.

Cái bi kịch của người đầy tớ thứ ba không nằm ở chỗ anh ta đánh mất tiền, mà nằm ở chỗ anh ta đánh mất niềm tin và bị tê liệt bởi nỗi sợ hãi. “Tôi biết ông là người hà khắc… nên tôi đâm sợ”. Nỗi sợ luôn là kẻ thù của sự sáng tạo và là nấm mồ của tài năng. Khi chúng ta đi làm với tâm thế của một kẻ nô lệ, chỉ sợ sai, sợ phạt, sợ lỗ, chúng ta sẽ chọn giải pháp “đào lỗ chôn giấu”. Có bao nhiêu người trong chúng ta đang chôn vùi đời mình trong sự lười biếng nhân danh sự an toàn? Có bao nhiêu tài năng bị thui chột vì thói vô cảm, làm cho xong chuyện, làm cho qua ngày đoạn tháng? Thiên Chúa không cần một sự nguyên vẹn thụ động, Ngài cần một sự hao mòn tích cực. Một cây nến đứng yên trong bóng tối thì vẫn còn nguyên, nhưng nó vô dụng; nó chỉ có giá trị khi nó chấp nhận tan chảy để phát ra ánh sáng.

Thánh hóa công ăn việc làm trong ngày đầu năm Bính Ngọ chính là việc chúng ta đưa Thiên Chúa vào trong từng quyết định kinh doanh, từng đường kim mũi chỉ. Chúng ta thường có thói quen tách biệt giữa “việc đạo” và “việc đời”. Đến nhà thờ thì đạo đức, nhưng ra chợ búa, vào công ty thì lại dùng những chiêu trò gian dối, lọc lừa. Đó là một đức tin phân liệt. Một yến bạc được thánh hóa là một yến bạc được kiếm bằng sự lương thiện. Đồng tiền thấm mồ hôi của sự công chính có giá trị cứu độ hơn ngàn vạn bạc tiền có được từ sự bóc lột hay gian lận. Lời mời gọi của Chúa hôm nay rất rõ: “Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh”. Niềm vui ấy không phải đợi đến đời sau mới có, mà nó bắt đầu ngay từ lúc chúng ta thấy hạnh phúc vì sản phẩm mình làm ra mang lại ích lợi cho tha nhân.

Năm Bính Ngọ, hình ảnh con ngựa phi nước đại nhắc nhở chúng ta về sự quý giá của thời gian. Thời gian chính là yến bạc quý nhất mà chủ giao cho. Đừng để thời gian trôi qua trong sự “biếng nhác và xấu xa”. Sự lười biếng không chỉ là không làm gì, mà còn là làm những việc vô bổ, làm hư hỏng những giá trị đạo đức. Người Kitô hữu lao động không phải để tích trữ cho mình một kho tàng dưới đất, nơi mối mọt và trộm cắp có thể viếng thăm, nhưng là để phục vụ. Khi bạn làm việc để nuôi sống gia đình, để giúp đỡ người nghèo, để đóng góp cho xã hội, bạn đang thực hiện lời kinh “Lạy Cha, nước Cha trị đến”. Mỗi xưởng máy, mỗi văn phòng, mỗi gian bếp đều có thể trở thành một thánh đường nếu ở đó có sự hiện diện của tình yêu và trách nhiệm.

Chúng ta cũng cần nhìn lại khái niệm “khả năng riêng mỗi người”. Chúa rất công bằng. Ngài không đòi hỏi người có một yến phải nộp lại mười yến. Ngài chỉ đòi hỏi sự tận tâm tương xứng với ơn huệ đã lãnh nhận. Đừng nhìn sang người bên cạnh để rồi tự ti hay kiêu ngạo. Con ngựa chiến có vẻ đẹp của sự dũng mãnh, con ngựa thồ có vẻ đẹp của sự nhẫn nại. Điều quan trọng là chúng ta có đi hết lộ trình mà Chúa đã vạch ra cho mình hay không. Trong ngày Mồng Ba này, hãy dâng lên Chúa những dự định, những bản kế hoạch, những lo toan của năm mới. Hãy xin Người chúc phúc cho đôi tay này được dẻo dai, cho khối óc này được minh mẫn, và quan trọng nhất là cho trái tim này biết yêu mến công việc mình làm.

Cuối cùng, chúng ta hãy nhớ rằng ông chủ trong dụ ngôn sẽ trở lại để “thanh toán sổ sách”. Cuộc đời mỗi người là một bản báo cáo tài chính trước tòa Chúa. Ở đó, không có chỗ cho những lời bào chữa loanh quanh. Chỉ có những hành động cụ thể mới có tiếng nói. “Của ông vẫn còn nguyên đây” là câu nói đau lòng nhất mà một người tôi tớ có thể thốt ra với chủ mình, vì nó minh chứng cho một cuộc đời trống rỗng, một cuộc đời không có dấu ấn của sự dấn thân. Đừng để khi đứng trước Chúa, chúng ta chỉ chìa ra một bàn tay trắng sạch vì chưa bao giờ dám chạm vào bụi trần của sự phục vụ. Hãy để bàn tay chúng ta chai sần, hãy để đôi chân chúng ta mỏi mệt, vì đó là những huy chương của người tôi tớ trung thành.

Nguyện xin Chúa qua lời bầu cử của Thánh Cả Giuse – thợ mộc Nazaret, chúc lành cho mọi công trình của chúng ta trong năm Bính Ngọ này. Xin cho mỗi người chúng ta luôn ý thức rằng: làm việc là để vinh danh Chúa, phục vụ tha nhân và hoàn thiện chính mình. Để rồi khi chiều buông trên cuộc đời, chúng ta cũng được nghe lời ngọt ngào nhất: “Khá lắm, hỡi đầy tớ tài giỏi và trung thành, hãy vào mà hưởng niềm vui với Ta”. Chúc anh chị em một năm mới lao động hăng say, gặt hái nhiều hoa trái đức tin và luôn tràn đầy hy vọng như sức mạnh của mãnh hổ, sự bền bỉ của ngựa hay trên đường dài vạn lý. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM – ĐỪNG CHÔN VÙI MÙA XUÂN CHÚA GỬI

Trong bầu khí linh thiêng của những ngày đầu xuân năm mới, khi đất trời vừa mở ra một vòng quay mới của thời gian, Hội Thánh mời gọi chúng ta quy tụ nơi bàn tiệc Lời Chúa và Thánh Thể trong ngày mồng Ba Tết – ngày đặc biệt dành để xin ơn thánh hóa công ăn việc làm. Đây không chỉ là một thánh lễ mang tính tập tục hay thói quen đạo đức đầu năm, mà là một lời nhắc nhở rất sâu xa về căn tính làm người và làm con Chúa của mỗi chúng ta giữa đời thường, nơi ruộng đồng, công xưởng, công sở, chợ búa, trường học, bệnh viện, gia đình… nơi từng giọt mồ hôi hằng ngày đổ xuống để mưu sinh và xây dựng cuộc sống.

Tin Mừng hôm nay, qua dụ ngôn những yến bạc mà Đức Giê-su kể lại theo thánh Mát-thêu, là một trong những dụ ngôn rất quen thuộc, quen đến mức nhiều khi chúng ta nghe mà không còn giật mình nữa. Nhưng nếu đặt dụ ngôn này vào bối cảnh của ngày mồng Ba Tết – ngày thánh hóa công ăn việc làm – thì từng câu chữ của Tin Mừng bỗng trở nên rất gần, rất đời, và cũng rất sắc bén, như một tấm gương soi thẳng vào cách chúng ta đang sống, đang làm việc, đang sử dụng thời gian, sức lực, tài năng và cơ hội mà Chúa đã trao cho mình.

Người chủ trong dụ ngôn “sắp đi xa”, nhưng trước khi đi, ông không để của cải mình nằm yên trong kho, cũng không khóa chặt rồi cất kỹ. Ông gọi các đầy tớ lại và giao phó cho mỗi người một phần, “tùy khả năng riêng mỗi người”. Chỉ riêng chi tiết này thôi cũng đã cho thấy một cái nhìn rất nhân bản và rất tôn trọng của ông chủ: không so sánh, không áp đặt, không đòi hỏi đồng loạt, mà hiểu rõ từng người, trao cho mỗi người một phần phù hợp. Điều ấy nói với chúng ta rằng Thiên Chúa không bao giờ bất công, không bao giờ đòi ta những điều vượt quá sức mình. Mỗi người chúng ta, bước vào năm mới, đều được Chúa trao cho “một số yến bạc” rất riêng: có người nhiều, có người ít, có người thấy mình chẳng có gì đáng kể. Nhưng vấn đề không nằm ở chỗ nhiều hay ít, mà nằm ở cách chúng ta đón nhận và sử dụng những gì đã được trao.

Ngày mồng Ba Tết, chúng ta cầu xin cho công ăn việc làm được thánh hóa, nhưng thánh hóa không phải là làm cho công việc trở nên “đạo đức” theo nghĩa hình thức, dán thêm một nhãn mác tôn giáo lên những gì mình đang làm. Thánh hóa công ăn việc làm trước hết là nhìn công việc như một “yến bạc” Chúa giao, là một ơn gọi, một trách nhiệm, một con đường để cộng tác với Thiên Chúa trong công trình sáng tạo và cứu độ của Người. Khi một người nông dân gieo hạt với lương tâm ngay thẳng, không gian dối, không đầu độc đất đai và con người, người ấy đang thánh hóa công việc của mình. Khi một người thợ xây làm việc cẩn trọng, không ăn bớt vật liệu, không coi thường an toàn của người khác, người ấy đang làm cho yến bạc sinh lời trước mặt Chúa. Khi một người buôn bán giữ chữ tín, không lừa lọc, không chà đạp người yếu thế để kiếm lợi, người ấy đang biến gian hàng nhỏ của mình thành một bàn thờ dâng lên Thiên Chúa.

Hai người đầy tớ đầu tiên trong dụ ngôn đã “lập tức” đi làm ăn. Chữ “lập tức” nghe qua tưởng như rất đơn giản, nhưng lại nói lên một thái độ sống rất rõ ràng: không trì hoãn, không do dự, không chần chừ. Họ không ngồi đó để tính toán xem mình có thể mất gì, không để nỗi sợ chi phối, không viện cớ này cớ khác để chôn vùi trách nhiệm. Họ hiểu rằng yến bạc không phải là của riêng mình, mà là của chủ giao, và việc của họ là làm cho nó sinh lời. Kết quả là cả hai đều gây lời được gấp đôi, và điều đáng chú ý là khi trình diện trước mặt chủ, họ không khoe khoang, không kể công, mà chỉ khiêm tốn nói: “Thưa ông chủ, ông đã giao cho tôi… tôi đã gây lời được…”. Họ ý thức rất rõ ràng đâu là khởi điểm của mọi thành công: không phải tài năng riêng họ, mà là sự tín nhiệm của chủ.

Trong đời sống lao động của chúng ta hôm nay cũng vậy. Có những người bước vào năm mới với một tinh thần rất chủ động, rất trách nhiệm. Họ không đợi hoàn cảnh hoàn hảo mới bắt đầu, không đợi người khác làm trước rồi mình mới làm theo. Họ biết rằng mỗi ngày trôi qua là một phần yến bạc của thời gian không bao giờ trở lại. Họ dám dấn thân, dám học hỏi, dám sửa sai, dám làm lại từ đầu. Và dù công việc có vất vả, có thất bại, có mồ hôi và nước mắt, họ vẫn giữ được một điều rất quý: đó là sự trung thành trong những việc nhỏ bé hằng ngày. Chính sự trung thành ấy làm cho công việc của họ, dù âm thầm, cũng trở nên thánh thiện.

Trái ngược với hai người kia là hình ảnh người đầy tớ thứ ba. Anh không làm mất yến bạc, không tiêu xài phung phí, không phá hoại của chủ. Bề ngoài, anh có vẻ là người “cẩn thận”. Nhưng sự cẩn thận ấy lại xuất phát từ nỗi sợ, từ một cái nhìn méo mó về ông chủ. Anh nhìn chủ như một người hà khắc, chỉ biết gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi. Chính hình ảnh sai lạc ấy đã trói chặt anh, khiến anh không dám làm gì, không dám mạo hiểm, không dám bước ra khỏi sự an toàn giả tạo của mình. Cuối cùng, yến bạc bị chôn vùi, và anh trở thành người đầy tớ vô dụng.

Trong ngày thánh hóa công ăn việc làm, hình ảnh người đầy tớ này là một lời cảnh tỉnh rất mạnh mẽ cho chúng ta. Có bao nhiêu lần trong đời, chúng ta cũng chôn vùi yến bạc của mình chỉ vì sợ hãi? Sợ thất bại, sợ bị chê cười, sợ mất mát, sợ trách nhiệm, sợ phải thay đổi. Có những người chôn vùi tài năng vì nghĩ rằng mình nhỏ bé, chẳng đáng là gì. Có những người chôn vùi cơ hội vì ngại khó, ngại khổ. Có những người chôn vùi lương tâm nghề nghiệp vì sợ không theo kịp người khác, sợ thua thiệt trong cuộc cạnh tranh. Và cũng có những người chôn vùi cả đời mình trong sự trì trệ, để năm tháng trôi qua mà không để lại dấu ấn yêu thương nào cho người khác.

Điều đáng buồn nhất là người đầy tớ ấy lại nhân danh một lý do rất “đạo đức”: anh sợ làm phật lòng chủ, sợ làm sai ý chủ. Nhưng thực ra, đó chỉ là cái cớ để che đậy sự lười biếng và thiếu trách nhiệm. Dụ ngôn cho thấy Thiên Chúa không cần những con người chỉ biết giữ mình “không sai”, nhưng không dám sống “cho đúng”. Thiên Chúa không hài lòng với một đời sống chỉ lo tránh tội mà không sinh hoa trái yêu thương. Trong công ăn việc làm cũng vậy, không làm điều xấu là chưa đủ; còn được mời gọi làm điều tốt, điều có ích, điều xây dựng con người và xã hội.

Khi ông chủ trở về và thanh toán sổ sách, lời khen dành cho hai người đầy tớ đầu tiên thật ngắn gọn nhưng đầy ý nghĩa: “Khá lắm! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành.” Ở đây, tài giỏi không tách rời trung thành. Trung thành trong việc nhỏ là nền tảng cho việc lớn. Trong đời sống lao động, có khi chúng ta mơ những thành công lớn lao, những bước nhảy vọt, nhưng lại coi thường những bổn phận nhỏ bé hằng ngày: đi làm đúng giờ, làm việc có trách nhiệm, tôn trọng đồng nghiệp, giữ chữ tín với khách hàng, làm tròn bổn phận với gia đình. Chính những điều rất nhỏ ấy, lặp đi lặp lại mỗi ngày, mới là nơi công việc của chúng ta được thánh hóa.

Và phần thưởng mà ông chủ trao không chỉ là “giao nhiều hơn”, mà là “hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh”. Niềm vui ấy không đơn thuần là thành quả vật chất, mà là niềm vui được ở trong mối tương quan đúng đắn với chủ, được sống trọn vẹn ý nghĩa của đời mình. Khi công việc được làm với tình yêu, với lương tâm ngay thẳng, với ý hướng tốt lành, thì dù vất vả đến đâu, nó cũng mang lại một niềm vui sâu xa, niềm vui mà tiền bạc không thể mua được.

Ngày mồng Ba Tết, chúng ta mang lên bàn thờ Chúa tất cả những dự định, kế hoạch, lo toan của năm mới: công việc đang làm, công việc sắp làm, những ước mơ còn dang dở, cả những nỗi sợ và thất vọng. Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta nhìn lại: tôi đang sử dụng yến bạc Chúa trao như thế nào? Công việc tôi đang làm có đang được thực hiện với tinh thần của một người đầy tớ trung thành không? Tôi có đang chôn vùi thời gian, sức khỏe, tài năng của mình chỉ để giữ một sự an toàn ích kỷ không? Tôi có dám bước ra khỏi nỗi sợ để làm cho yến bạc sinh lời bằng tình yêu, bằng sự phục vụ, bằng trách nhiệm không?

Ước gì trong năm mới này, mỗi người chúng ta biết bắt đầu lại từ một quyết tâm rất đơn sơ nhưng rất thật: làm việc với tất cả lương tâm và tình yêu của mình, coi công việc không chỉ là phương tiện kiếm sống, mà là con đường nên thánh. Ước gì từng ngày lao động của chúng ta trở thành một lời cầu nguyện sống động, từng giọt mồ hôi trở thành của lễ dâng lên Thiên Chúa, và từng yến bạc Chúa trao được sinh lời không chỉ cho bản thân mình, mà còn cho gia đình, cho xã hội, và cho Nước Trời.

Xin Chúa chúc lành cho công ăn việc làm của mỗi người trong năm mới. Xin Người ban cho chúng ta một trái tim can đảm để không chôn vùi những gì đã được trao, một lương tâm ngay thẳng để làm việc trong ánh sáng, và một tình yêu đủ lớn để biến mọi lao nhọc đời thường thành con đường dẫn vào niềm vui của Thiên Chúa.

Lm. Anmai, CSsR