Những lá thư không gửi bưu điện

Những thư dưới đây viết như thể Cha đọc một mình. Không có người nhận ngoài Cha và Chúa. Có thư Cha chưa cần. Có thư đúng tuần này. Hãy mở như mở thư của anh em, không như mở tài liệu.

Thư gửi Cha lúc mới đến xứ

Cha ơi, đừng vội sửa nhà. Hãy sửa tai trước. Ba tháng đầu, dân đang nhìn Cha ăn gì, ngủ lúc mấy giờ, nói với giúp việc ra sao, có ngồi với người già không. Họ chưa cần kế hoạch mục vụ năm năm. Họ cần biết người mới này thuộc về ai. Nếu Cha bắt đầu bằng công trình, Cha sẽ được khen nhanh và được tin chậm. Nếu Cha bắt đầu bằng nhà tạm và bằng tên từng người, công trình — nếu cần — sẽ đến sau như hoa, không như bia.

Đừng so với cha cũ. Đừng sợ cha cũ. Người ấy đã đổ mồ hôi trên thửa đất này. Cha bước vào một dòng sông đã chảy. Tôn trọng dòng sông không làm Cha nhỏ. Nó làm Cha thành người của Hội Thánh chứ không thành người đến khai hoang như thể trước mình chẳng có ai.

Hãy lập ngay những ranh giới nhỏ: giờ kinh không bị cắt, ngày nghỉ một chút trong tuần, không uống một mình, sổ tiền có người cùng xem. Ranh giới lúc đầu trông vô duyên. Sau năm năm chúng là ân huệ. Nhiều đổ vỡ bắt đầu lúc “mới đến, linh động một chút”.

Thư gửi Cha khi giáo xứ đông và khen nhiều

Lễ đông là ơn. Khen là thử. Không phải thử nhỏ. Chúa Giêsu lánh khi người ta muốn tôn làm vua. Cha không cần lánh khỏi dân. Cha cần lánh khỏi nhu cầu được tôn. Hãy để một người anh em, một ông bà cố dám nói thẳng với Cha. Nếu quanh Cha chỉ còn người khen, đời đã xây tường giúp Cha rồi, tường ấy đẹp hơn tường tu viện nhiều, và kín hơn.

Hãy tăng giờ giải tội và giờ thăm người không đóng góp, đúng lúc lễ đang đông. Đó là cách giữ hồn. Đừng tăng lễ hội. Lễ hội sẽ tự tăng nếu Cha không canh.

Thư gửi Cha khi giáo xứ vắng và việc chẳng ra gì

Xứ vắng không phải bằng chứng Cha thất bại. Cũng không phải bằng chứng Cha thánh. Đừng dùng số để tôn mình lên hay đạp mình xuống. Hãy dùng tên. Một người trở lại. Một gia đình hết bất hòa. Một đứa trẻ học được dấu thánh giá. Nước Trời so sánh với hạt cải, không với khu công nghiệp.

Nỗi buồn mục vụ là thật. Đem nỗi buồn ấy đến nhà tạm, đừng đem đến sự tự ái. Tự ái sẽ tìm một xứ khác. Nhà tạm sẽ tìm một trái tim khác — trái tim của người gieo trong nước mắt. Có những thửa đất Chúa cho Cha chỉ để gieo, không để gặt. Người khác sẽ gặt. Hội Thánh dài hơn đời Cha.

Thư gửi Cha khi bị hiểu lầm

Bị hiểu lầm là muối trên gỗ. Nó sát trùng hoặc nó ăn sâu, tùy Cha để Chúa vào chỗ ấy hay để mình vào. Đừng viết thư dài tự bào chữa ngay đêm ấy. Đừng kéo người thứ ba vào để thắng. Hãy ngủ. Hãy xin một người khôn nhìn hộ. Hãy sửa nếu có phần thật trong lời hiểu lầm — thường có. Hãy im nếu chỉ là bóng. Im không phải yếu. Im là khó nghèo lời nói.

Có những hiểu lầm phải nói rõ vì liên quan đoàn chiên. Nói rõ không cần đậm. Sự thật không cần la. Chúa Giêsu trước Philatô đôi khi trả lời, đôi khi không. Phân định lúc nào là lúc nào — đó là trưởng thành. Người mới thì hay nói hết. Người già cay thì hay không nói gì rồi để độc trong lòng. Người thuộc về Chúa thì nói vừa đủ và tha vừa đủ.

Thư gửi Cha khi tiền vào nhiều

Tiền dân góp là lửa. Nấu được cơm. Đốt được nhà. Hãy đặt ngay trên bàn hai nguyên tắc: không có quỹ chỉ mình biết, và không có chi tiêu lớn chỉ mình thích. Hội đồng không phải vật cản mục vụ. Hội đồng là anh em giúp Cha khỏi thành chủ. Nếu Cha giỏi hơn họ về thẩm mỹ nhà thờ, Cha vẫn không giỏi hơn Phúc Âm về nghèo khó.

Hãy lấy một phần có tên — không phải phần thừa — cho người nghèo ngoài sổ xây. Phần thừa sẽ không bao giờ tới. Hãy sống sao để nếu sổ bị mở công khai, Cha không đỏ mặt. Minh bạch không phải vì sợ thanh tra. Minh bạch vì Cha đã khấn hoặc đã hứa không lấy của thế gian làm chủ.

Thư gửi Cha khi trái tim bị kéo

Trái tim linh mục không chết. Nó sống, nên nó có thể bị kéo. Kéo không tự nó là tội. Che và nuôi mới thành lưới. Nếu có một khuôn mặt, một cuộc trò chuyện, một sự chờ tin nhắn đang chiếm chỗ nhà tạm, hãy gọi đúng tên sự việc với người linh hướng và trong tòa giải tội. Đừng gọi là “chỉ thông cảm”. Đừng gọi là “mục vụ sâu”. Hãy gọi là kéo. Ánh sáng là bạn của khiết tịnh. Bóng tối là bạn của đời trong tu.

Cắt không nhất thiết thô bạo. Nhưng phải cắt thật. Đổi giờ, đổi kênh, đổi thói quen một mình, không đi một mình vào chỗ ấy nữa. Đồng thời nuôi trái tim bằng Chúa và bằng tình bạn trong sáng, kẻo cắt rồi để trống, trống rồi tìm chỗ kéo khác. Khiết tịnh không phải cái hộp không. Khiết tịnh là nhà đã có Chủ.

Thư gửi Cha khi muốn bỏ cuộc

Muốn bỏ không phải hết ơn gọi. Đôi khi đó là dấu ơn gọi đang từ lớp cảm xúc xuống lớp giao ước. Giao ước không hỏi “thích nữa không”. Giao ước hỏi “còn thuộc về ai”. Hãy tách hai việc: bỏ xứ này, và bỏ bàn thờ. Việc thứ nhất có lúc hợp pháp. Việc thứ hai không giải quyết bằng mệt. Nó chỉ giải quyết bằng Người đã gọi.

Trước khi nói câu lớn, hãy làm những việc nhỏ của người mệt: ngủ, khám bệnh, xưng tội, tĩnh tâm thật, nói với Giám mục hoặc bề trên sự thật chứ đừng nói với mạng. Nhiều quyết định đổ vỡ được đưa ra lúc thiếu ngủ và thiếu anh em. Đừng thêm mình vào số ấy.

Nếu đêm quá dày, hãy nói với Chúa đúng một câu của Phêrô: “Bỏ Thầy con biết theo ai?” Câu ấy không phải lý luận. Câu ấy là sợi dây. Bám.

Thư gửi Cha già

Cha đã đủ năm để biết nhiều điều không mới không mới. Các thánh đã nói nhiều rồi. Công đồng đã nói rồi. Điều còn lại là Cha có để những điều ấy vào xương không. Tuổi già có thể làm Cha thành nhà tạm sống: ít lời, nhiều phép lành, hết chiếm. Tuổi già cũng có thể làm Cha thành nhân chứng của đời trong tu: kể công, giữ ghế, soi người trẻ.

Hãy cho người trẻ chỗ. Hãy kể lỗi hơn kể công. Hãy tập được phục vụ: để người khác cầm tay khi lên lễ đài, để người khác quyết việc Cha từng quyết. Buông là hình thức cuối của khó nghèo. Người buông được sẽ chết nhẹ. Người không buông sẽ để đời bám vào tu đến phút chót, dưới dạng “không có tôi thì hỏng”.

Xin Cha tin: Chúa không nghỉ Cha. Chúa chỉ đổi cách Cha sinh hoa trái. Hoa trái cuối thường là bình an. Bình an ấy quý hơn nhà xứ Cha từng xây.