Tình yêu không phải là cuộc chiến thắng thua – Lm. Anmai, CSsR

KHI CÃI NHAU MÀ CHỒNG HƠN THUA, ĐỔ HẾT TRÁCH NHIỆM LÊN VỢ – ĐA SỐ LÀ ĐÀN ÔNG ÍCH KỈ, VÀ LÀM THẾ NÀO ĐỂ PHỤ NỮ BẢO VỆ CHÍNH MÌNH TRONG MỐI QUAN HỆ ĐÓ

Trong cuộc sống hôn nhân, cãi vã là điều không thể tránh khỏi. Đó là những khoảnh khắc mà cảm xúc dâng trào, lý trí đôi khi bị che mờ, và con người ta bộc lộ bản chất thật sự của mình. Muốn biết một người đàn ông có thật sự thương bạn hay không, đừng chỉ nhìn vào những lúc anh ta vui vẻ, ngọt ngào, hay những cử chỉ lãng mạn hàng ngày. Bởi vì lúc bình yên, ai cũng có thể tử tế, ai cũng có thể mỉm cười và nói lời yêu thương. Nhưng hãy nhìn cách anh ta cư xử khi cãi nhau với bạn – đó mới là thước đo chân thực nhất về tình yêu và sự tôn trọng mà anh ta dành cho bạn.

Tại sao lại như vậy? Bởi vì trong mâu thuẫn, con người ta thường rơi vào trạng thái phòng thủ, và bản năng ích kỷ hoặc vị tha sẽ lộ rõ. Những người đàn ông thực sự yêu thương vợ sẽ coi cãi vã như một cơ hội để hiểu nhau hơn, để sửa chữa và xây dựng mối quan hệ vững chắc hơn. Ngược lại, những người đàn ông ích kỷ sẽ biến cãi vã thành một trận chiến mà họ phải thắng bằng mọi giá, bất chấp tổn thương mà họ gây ra cho người phụ nữ bên cạnh. Trong bài viết này, chúng ta sẽ đi sâu vào vấn đề này, phân tích rõ ràng hơn về hành vi của đàn ông ích kỷ khi cãi nhau, hậu quả của nó đối với hôn nhân, và đặc biệt là những lời khuyên chi tiết, thực tế để phụ nữ không bị kiệt quệ trong mối quan hệ như vậy.

Phần 1: Hành Vi Cãi Nhau – Gương Phản Chiếu Bản Chất Thật Sự Của Một Người Đàn Ông

Hãy tưởng tượng một buổi tối bình thường, khi bạn và chồng bất đồng về một vấn đề nhỏ, như việc phân công việc nhà hay cách giáo dục con cái. Nếu anh ta là người thực sự yêu thương, anh ta sẽ cố gắng lắng nghe bạn, nhượng bộ ở những điểm hợp lý, và tìm cách làm hòa. Anh ta có thể nói: “Anh xin lỗi vì đã làm em buồn, chúng ta cùng nghĩ cách giải quyết nhé.” Hoặc anh ta sẽ ở lại bên bạn, ôm bạn, và không bỏ đi giữa chừng. Những người đàn ông như vậy không quan tâm đến việc “thắng thua”; họ chỉ muốn giữ gìn sự yên ổn và hạnh phúc lâu dài của gia đình. Họ hiểu rằng hôn nhân là một hành trình chung, nơi cả hai đều là đồng đội, không phải đối thủ.

Nhưng tiếc thay, không phải tất cả đàn ông đều như vậy. Có những người đàn ông, khi cãi nhau, họ sẽ:

• Hơn thua đến cùng: Họ tranh cãi từng lời, từng ý, không chịu nhường nhịn dù chỉ một chút. Họ biến cuộc tranh luận thành một cuộc thi xem ai đúng hơn, ai thông minh hơn, thay vì tập trung vào việc giải quyết vấn đề.
• Không chịu nhường nửa câu: Dù bạn có đưa ra bằng chứng hay lý lẽ hợp lý, họ vẫn khăng khăng bảo vệ quan điểm của mình, thậm chí dùng lời lẽ gay gắt để hạ thấp bạn.
• Đổ hết lỗi lên vợ: Họ luôn tìm cách đẩy trách nhiệm về phía bạn, như “Em quá nhạy cảm”, “Em làm mọi chuyện phức tạp lên”, hay “Nếu em không thế này thế kia thì đã chẳng có chuyện gì”. Họ không bao giờ thừa nhận phần sai của mình.
• Hoặc im lặng, chiến tranh lạnh, rồi hôm sau coi như chưa từng có chuyện gì: Đây là kiểu né tránh phổ biến. Họ không nói gì, để bạn một mình với nỗi đau, rồi sáng hôm sau lại hành xử bình thường như thể mọi thứ chưa từng xảy ra. Điều này khiến bạn cảm thấy bị bỏ rơi, không được coi trọng.

Những hành vi này không phải là cách của một người muốn giữ gìn hôn nhân. Đó là biểu hiện rõ ràng của sự ích kỷ. Một người đàn ông ích kỷ không xem bạn là người bạn đời mà anh ta cần bảo vệ và yêu thương; anh ta chỉ xem bạn là một phần của cuộc sống mà phải phục vụ cho lợi ích cá nhân của anh ta. Trong tâm trí họ, “tôi đúng” quan trọng hơn “chúng ta hạnh phúc”.

Tôi từng nghe nhiều câu chuyện từ các chị em phụ nữ, và một trong số đó khiến tôi ám ảnh. Chị ấy kể: “Mỗi lần cãi nhau, anh ấy không bao giờ hỏi em đang cảm thấy thế nào, em buồn ra sao hay đau đớn đến mức nào. Anh chỉ chăm chăm chứng minh rằng anh đúng, rằng lỗi là do em. Nếu em khóc, anh bảo em ‘làm quá lên’, ‘diễn kịch’. Nếu em im lặng để bình tĩnh, anh coi như mọi chuyện đã xong và đi ngủ ngon lành. Em cảm giác mình không phải là người được yêu, mà là một vật hy sinh, phải chịu đựng hết thảy để anh ấy được thoải mái.” Người đàn ông đó không đánh vợ, không ngoại tình, không bỏ nhà đi – những điều mà xã hội thường coi là “tội lớn”. Nhưng anh ta đang bào mòn người phụ nữ từng ngày bằng sự ích kỷ tinh vi của mình. Đó là kiểu tổn thương âm thầm, tích tụ qua năm tháng, khiến phụ nữ mất dần lòng tự trọng và niềm tin vào tình yêu.

Phần 2: Tại Sao Đàn Ông Ích Kỷ Lại Hành Xử Như Vậy? Và Hậu Quả Lâu Dài Đối Với Hôn Nhân

Để hiểu sâu hơn, chúng ta cần nhìn vào gốc rễ tâm lý. Đàn ông ích kỷ thường lớn lên trong môi trường nơi họ được nuông chiều, hoặc học được rằng “đàn ông phải mạnh mẽ, phải thắng”. Họ yêu bản thân mình nhiều hơn tất cả, và tình yêu của họ dành cho vợ luôn có điều kiện: bạn phải phục vụ cuộc sống của họ, phải làm họ hài lòng, phải nhường nhịn họ. Họ không thấy hôn nhân là sự chia sẻ mà là một giao dịch, nơi họ là trung tâm.

Hậu quả của việc sống với một người chồng như vậy là vô cùng nghiêm trọng. Ban đầu, bạn có thể nghĩ “cãi nhau rồi cũng qua”, nhưng dần dần, bạn sẽ cảm thấy kiệt quệ về tinh thần. Sự hi sinh của bạn trở nên vô ích vì họ không biết trân trọng. Bạn có thể rơi vào trầm cảm, mất ngủ, hoặc thậm chí nghi ngờ giá trị bản thân. Trẻ con trong gia đình cũng bị ảnh hưởng, học theo cách hành xử ích kỷ đó. Và cuối cùng, hôn nhân có thể tan vỡ không phải vì một sự kiện lớn, mà vì những vết nứt nhỏ tích tụ từ vô số lần cãi vã không công bằng.

Tôi từng chứng kiến nhiều trường hợp: Một chị bạn tôi, sau 10 năm hôn nhân với chồng ích kỷ, quyết định ly hôn vì “em mệt mỏi lắm, em không còn nhận ra chính mình nữa”. Chị ấy từng là người phụ nữ vui vẻ, năng động, nhưng dần dần trở nên thu mình, luôn lo lắng về những cuộc cãi vã tiếp theo. Đó là minh chứng rõ ràng rằng cãi nhau không giết chết hôn nhân, nhưng sự bất công trong cãi nhau – khi một người luôn thắng và một người luôn phải chịu – chính là kẻ giết người thầm lặng.

Phần 3: Vậy Phụ Nữ Cần Làm Gì Để Không Kiệt Quệ Trong Mối Quan Hệ Với Đàn Ông Ích Kỷ?

Nếu bạn đang ở trong tình huống này, đừng tuyệt vọng. Bạn có quyền bảo vệ bản thân, và dưới đây là những lời khuyên chi tiết, có thể áp dụng ngay để lấy lại sự cân bằng.

1. Nhìn Cách Anh Ta Cãi Nhau – Để Hiểu Mình Đang Ở Vị Trí Nào Trong Lòng Anh Ấy

   Đừng tự lừa dối bản thân bằng những lý do như “anh ấy bận rộn” hay “đàn ông ai cũng vậy”. Cách cãi nhau cho thấy anh ta coi bạn là đồng đội hay đối thủ. Hãy quan sát kỹ lưỡng để đánh giá vị trí của bạn trong tim anh ta.

   • Cách Làm Cụ Thể:
     • Ghi chép lại sau mỗi lần cãi vã: Anh ta có muốn giải quyết vấn đề (như đề xuất giải pháp chung) hay chỉ muốn thắng (bằng cách tranh cãi không ngừng)?
     • Khi bạn bày tỏ nỗi đau, anh ta lắng nghe (hỏi han, an ủi) hay phủ nhận (nói “em tưởng tượng thôi”)?
     • Khi bạn im lặng, anh ta quan tâm (tiếp cận bạn sau đó) hay coi như xong chuyện (tiếp tục sinh hoạt bình thường)?
     • So sánh với những lần trước: Có sự thay đổi nào không, hay anh ta lặp lại hành vi ích kỷ?

   Nếu anh ta chỉ cần đúng chứ không cần bạn ổn, thì rõ ràng bạn không phải ưu tiên hàng đầu. Điều này giúp bạn tỉnh táo, tránh rơi vào ảo tưởng về một tình yêu không tồn tại.

2. Ngừng Xin Lỗi Thay Cho Cả Hai – Vì Bạn Không Phải Người Gánh Mọi Sai Lầm

   Rất nhiều phụ nữ mệt mỏi vì luôn là người xuống nước trước, dù không sai hoàn toàn. Điều này chỉ khuyến khích anh ta tiếp tục đẩy trách nhiệm.

   • Cách Làm Cụ Thể:
     • Khi bị đổ lỗi, hãy bình tĩnh nói rõ: “Em sẵn sàng nhận phần sai của mình, nhưng em không nhận hết lỗi. Chúng ta cùng thảo luận xem cả hai có thể làm gì tốt hơn.”
     • Không xin lỗi chỉ để kết thúc mâu thuẫn. Hãy chờ anh ta cũng thừa nhận phần của mình. Nếu anh ta không làm, hãy giữ khoảng cách để anh ta nhận ra.
     • Nếu anh ta im lặng hoặc chiến tranh lạnh, đừng vội làm hòa. Hãy nói: “Im lặng không giải quyết được gì. Chúng ta cần nói chuyện khi cả hai bình tĩnh.” Điều này dạy anh ta rằng vấn đề không tự biến mất.
     • Thực hành qua các tình huống nhỏ: Bắt đầu từ những bất đồng nhẹ để xây dựng thói quen, và dần dần áp dụng cho những vấn đề lớn hơn.

   Một người đàn ông thực sự yêu bạn sẽ học cách sửa chữa. Còn đàn ông ích kỷ chỉ học cách được chiều chuộng, và nếu bạn không thay đổi, họ sẽ tiếp tục lợi dụng.

3. Giữ Lại Năng Lượng Và Lòng Tự Trọng – Trước Khi Tình Yêu Bị Bào Mòn Hết

   Ở bên đàn ông ích kỷ, phụ nữ dễ mất dần bản thân vì dồn hết cảm xúc vào mối quan hệ. Hãy nhớ, bạn xứng đáng với hạnh phúc thực sự.

   • Cách Làm Cụ Thể:
     • Đừng dốc hết cảm xúc: Khi cãi nhau, nói ngắn gọn, rõ ràng, và dừng đúng lúc. Ví dụ: “Em nghĩ như vậy, còn anh thì sao?” thay vì tranh cãi dài dòng đến kiệt sức.
     • Dành thời gian cho bản thân: Tập trung vào công việc, sở thích, con cái, bạn bè. Hãy tham gia các hoạt động như tập gym, đọc sách, hoặc gặp gỡ chị em để lấy lại năng lượng.
     • Xây dựng ranh giới: Nếu cãi vã làm bạn đau, hãy nói: “Em cần thời gian một mình để bình tĩnh.” Điều này giúp bạn không bị cuốn vào vòng lặp tiêu cực.
     • Tìm kiếm sự hỗ trợ: Nói chuyện với bạn bè đáng tin cậy hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia tâm lý nếu cần. Đừng cô lập bản thân.

   Bạn không cần thắng trong cãi vã; bạn cần không thua chính mình. Hãy nhớ rằng, một mối quan hệ lành mạnh là nơi cả hai cùng phát triển, không phải một người hy sinh để người kia thống trị.

Phần 4: Kết Luận – Chọn Lựa Hạnh Phúc Cho Chính Mình

Cãi nhau không phải là kẻ thù của hôn nhân; nó chỉ là thử thách để hai người gần nhau hơn. Nhưng khi một người luôn thắng và một người luôn phải chịu, đó là dấu hiệu của sự mất cân bằng nghiêm trọng. Một người đàn ông thương bạn sẽ sợ làm bạn tổn thương hơn sợ mình thua cuộc. Còn người đàn ông ích kỷ sẽ thà thắng bạn còn hơn giữ bạn bên cạnh.

Nếu mỗi lần cãi nhau bạn đều cảm thấy mình nhỏ bé hơn, mệt mỏi hơn, đau đớn hơn… hãy tin vào cảm giác đó. Nó đang cảnh báo bạn rằng bạn đang yêu một người chỉ yêu chính anh ta. Đừng chờ đợi anh ta thay đổi nếu anh ta không muốn; hãy bắt đầu từ chính mình. Bạn xứng đáng với một tình yêu vô điều kiện, nơi bạn được tôn trọng và yêu thương thực sự.

Tình yêu không phải là cuộc chiến thắng thua, và chúng ta không sinh ra để chịu đựng sự ích kỷ của bất kỳ ai. Hãy nhớ, hạnh phúc không phải là thứ xa xỉ; nó bắt đầu từ việc bảo vệ chính mình.

Lm. Anmai, CSsR